Serbia hyn në një fazë të re bashkëpunimi me SHBA-në, nis dialogu strategjik pas muajsh negociatash

Shtetet e Bashkuara dhe Serbia pritet të hapin një kapitull të ri në marrëdhëniet dypalëshe me nisjen e Dialogut Strategjik, një proces që synon zgjerimin e bashkëpunimit në fusha si ekonomia, siguria, arsimi dhe stabiliteti rajonal.

Departamenti amerikan i Shtetit ka bërë me dije për Radion Evropa e Lirë se ky mekanizëm përfaqëson një etapë të re në raportet mes Uashingtonit dhe Beogradit dhe tregon angazhimin e të dy vendeve për forcimin e partneritetit.

Raundi i parë i dialogut pritet të zhvillohet më 17 korrik. Ministri i Jashtëm i Serbisë, Marko Gjuriç, e ka cilësuar këtë moment si një zhvillim të rëndësishëm diplomatik për marrëdhëniet me SHBA-në.

Sipas Beogradit, dialogu pritet të ndikojë në forcimin e bashkëpunimit ekonomik dhe pozitës ndërkombëtare të Serbisë, ndërsa në diskutime pritet të përfshihen edhe çështje të rëndësishme politike dhe të sigurisë.

Kosova, energjia dhe ndikimi rus e kinez në fokus
Dialogu Strategjik është një format që SHBA-ja e përdor me vende të ndryshme në botë për të thelluar bashkëpunimin në fusha të ndryshme, nga ekonomia dhe siguria deri te politika e jashtme.

Në rastin e Serbisë, një nga çështjet kryesore lidhet me rolin e saj në Ballkanin Perëndimor, reduktimin e varësisë energjetike nga Rusia dhe kufizimin e ndikimit kinez në rajon.

Uashingtoni e ka përfshirë gjithashtu përparimin në dialogun mes Kosovës dhe Serbisë si një nga objektivat e tij kryesore, duke mbështetur arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare mes dy vendeve.

Marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Serbisë janë ndikuar gjatë periudhës së fundit edhe nga çështja e Industrisë së Naftës së Serbisë (NIS), ku një pjesë e madhe e aksioneve kontrollohet nga kompani ruse.

Administrata amerikane vendosi sanksione ndaj NIS-it në fillim të vitit 2025, për shkak të lidhjeve me sektorin energjetik rus, ndërsa zbatimi i tyre është shtyrë disa herë për shkak të negociatave për ndryshimin e pronësisë.

Kompania hungareze MOL ka shfaqur interes për blerjen e aksioneve ruse në NIS, ndërsa negociatat për këtë proces vijojnë ende.