Plani i Rritjes i BE-së / Mbyllet afati i katërt për reformat, KE nis vlerësimin për fondet

Ka përfunduar afati i katërt raportues për vendet e Ballkanit Perëndimor në kuadër të Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian, duke hapur rrugën për vlerësimin e radhës nga Komisioni Evropian për shpërndarjen e fondeve.

Sipas rregullave të këtij instrumenti financiar, vendet e rajonit kishin deri në fund të qershorit për të përmbushur një sërë reformash të parashikuara, ndërsa deri më 15 korrik duhet të dorëzojnë raportet mbi zbatimin e tyre. Më pas, European Commission do të vlerësojë nëse reformat janë realizuar në mënyrë të plotë dhe do të vendosë për pagesat përkatëse.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, theksoi se fondet jepen vetëm në bazë të performancës. Sipas tij, “instrumenti bazohet në rezultate dhe pagesat bëhen vetëm kur reformat zbatohen realisht”.

Të dhënat paraprake tregojnë se në tre ciklet e para të raportimit, rreth 78% e reformave kanë shënuar përparim të plotë ose të pjesshëm, ndërsa 22% mbeten të bllokuara.

Në rast moszbatimi të reformave brenda afateve, Komisioni ka të drejtë të rishpërndajë fondet tek vendet që kanë performuar më mirë, ndërsa vendet përfituese kanë një periudhë shtesë njëvjeçare për përmbushjen e kushteve përpara se fondet të humbasin.

Sa i përket financimeve deri tani, Shqipëria ka përfituar mbi 212 milionë euro, Maqedonia e Veriut mbi 142 milionë, Mali i Zi rreth 90 milionë, ndërsa Serbia mbi 167 milionë euro. Kosova ka marrë vetëm parafinancim, rreth 61 milionë euro, ndërsa Bosnje e Hercegovina nuk ka përfituar ende fonde për shkak të vonesave në reforma.

Buxheti total i Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor është 6 miliardë euro për periudhën 2024–2027, i ndarë në 2 miliardë grante dhe 4 miliardë kredi me kushte të favorshme, i shpërndarë sipas popullsisë dhe peshës ekonomike të vendeve të rajonit./Radio Evropa e Lirë