BE zgjat mbrojtjen e përkohshme për ukrainasit, por kufizon qasjen për burrat në moshë ushtarake

Ambasadorët e vendeve të BE-së ranë dakord të mërkurën të zgjasin statusin e mbrojtjes së përkohshme të dhënë ukrainasve që ikin nga lufta deri më 4 mars 2028, por burrat e moshës 23 deri në 60 vjeç të përjashtuar nga skema.

Nga marsi 2027, mbrojtja e përkohshme do t’u jepet vetëm atyre që kanë përmbushur detyrimet e tyre ushtarake në Ukrainë, një veprim që synon forcimin e forcave të armatosura të Kievit në përgjigje të kërkesave nga qeveria ukrainase.

Për të marrë status të ngjashëm me refugjatin në BE, ukrainasit do të duhet të vërtetojnë se e kanë lënë vendin ligjërisht duke paraqitur një pasaportë me një vulë daljeje ose një dokument që konfirmon përjashtimin nga shërbimi ushtarak.

Ligji ushtarak i Ukrainës i ndalon shumicën e burrave të moshës 23 vjeç e lart të largohen nga vendi, pasi ata i nënshtrohen detyrimeve të shërbimit ushtarak.

Personat me aftësi të kufizuara që konsiderohen të papërshtatshëm për shërbimin ushtarak, baballarët e tre ose më shumë fëmijëve nën moshën 18 vjeç dhe individët që ofrojnë kujdes me kohë të plotë për të afërmit e sëmurë janë të përjashtuar.

Pavarësisht kësaj, disa burra ukrainas në moshë rekrutimi kanë kaluar kufijtë e vendit në mënyrë të paligjshme dhe kanë marrë mbrojtje të përkohshme në vendet e BE-së në vitet e fundit.

Të dhënat e Frontex tregojnë se pothuajse 1,000 njerëz kaluan në mënyrë të paligjshme kufirin e Ukrainës për në BE këtë vit, dhe më shumë se 10,000 e bënë këtë në vitin 2025.

Burrat e rritur përbëjnë 26.6 përqind të refugjatëve ukrainas në Evropë, por nuk ka të dhëna të disponueshme që tregojnë se çfarë përqindjeje prej tyre janë në moshë ushtarake ose kanë mbërritur në mënyrë të parregullt.

Njerëzit që tashmë përfitojnë nga mbrojtja e përkohshme në BE nuk do të preken nga ndryshimi i rregullave.

Pas marrëveshjes së sotme, vendet e BE-së do ta miratojnë zyrtarisht vendimin në javët e ardhshme.

E krijuar pas pushtimit të plotë të Rusisë në vitin 2022, skema u ka lejuar ukrainasve të jetojnë në vendet e BE-së pa pasur nevojë të aplikojnë për azil.

Që nga 31 maji 2026, 4.38 milionë njerëz që ikën nga Ukraina ishin nën mbrojtje të përkohshme, e cila u lejon atyre të banojnë, të punojnë, të marrin ndihmë mjekësore dhe të kenë qasje në arsim në vendet e BE-së.

Danimarka, e cila nuk merr pjesë në skemë pasi siguroi një përjashtim nga politika e migracionit e BE-së, ka krijuar një sistem analog.