Ari humb statusin tradicional të “strehës së sigurt” mes tensioneve SHBA–Iran–Izrael!

Në teori, ari konsiderohet një nga asetet më të sigurta në kohë krizash globale. Kur shpërthejnë luftëra, rritet inflacioni ose shtohet pasiguria ekonomike, investitorët zakonisht largohen nga aksionet dhe monedhat e paqëndrueshme dhe drejtohen drejt arit, duke e rritur çmimin e tij.

Por këtë herë situata po zhvillohet ndryshe. Pavarësisht një lufte të gjatë dhe tensioneve të vazhdueshme mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit, çmimi i arit ka shënuar rënie të ndjeshme. Nga një kulm prej rreth 5,303 dollarësh për ons në fund të janarit, ai ka zbritur në rreth 4,235 dollarë së fundmi.

Sipas të dhënave të tregut, arsyeja kryesore nuk është mungesa e pasigurisë, por mënyra se si po reagojnë ekonomitë e mëdha, veçanërisht Shtetet e Bashkuara. Konflikti në Ngushticën e Hormuzit ka ndikuar në rritjen e çmimeve të naftës dhe gazit, duke nxitur një valë inflacioni në tregjet globale. Inflacioni në SHBA ka arritur në 4.2%, niveli më i lartë në tre vitet e fundit.

Në kushte normale, një situatë e tillë do ta shtynte çmimin e arit në rritje, pasi investitorët e shohin si mbrojtje ndaj inflacionit. Megjithatë, këtë herë tregjet po ndikohen më shumë nga një faktor tjetër kyç: normat e interesit.

Banka Qendrore Amerikane (Federal Reserve) nuk po sinjalizon ulje të menjëhershme të normave të interesit. Përkundrazi, ekziston mundësia që ato të mbeten të larta ose madje të rriten më tej për të frenuar inflacionin. Kjo është vendimtare për arin, pasi ai është një aset “pa interes” dhe nuk gjeneron të ardhura si obligacionet apo depozitat bankare.

Kur normat e interesit janë të larta, investitorët priren të zgjedhin instrumente financiarë që ofrojnë kthim të garantuar, duke e bërë arin më pak tërheqës dhe duke ushtruar presion mbi çmimin e tij, raporton Al Jazeera.

Një tjetër faktor i rëndësishëm është forcimi i dollarit amerikan. Meqë ari tregtohet në dollarë, një dollar më i fortë e bën arin më të shtrenjtë për blerësit ndërkombëtarë, duke ulur kërkesën dhe rrjedhimisht edhe çmimin.

Sipas analistëve financiarë, tregjet aktualisht po ndikohen nga pritshmëritë se normat e interesit mund të qëndrojnë të larta gjatë vitit, çka po e mban arin nën presion të vazhdueshëm. Edhe pse konfliktet gjeopolitike zakonisht e rrisin çmimin e arit, këtë herë efektet ekonomike po e neutralizojnë ndikimin e tyre.

Ekspertët theksojnë se çdo përmirësim i situatës gjeopolitike, si një marrëveshje paqeje ose ulje e tensioneve në Lindjen e Mesme, mund të ndikojë pozitivisht në çmimin e arit. Megjithatë, edhe në atë rast, faktorët ekonomikë si politika monetare dhe normat e interesit do të vazhdojnë të mbeten vendimtarë.

Në përmbledhje, rënia e çmimit të arit nuk lidhet vetëm me krizën gjeopolitike, por me një kombinim më të gjerë faktorësh ekonomikë: inflacioni i lartë, pritshmëritë për norma interesi të larta dhe forcimi i dollarit amerikan, të cilët së bashku po e mbajnë arin nën presion, pavarësisht rolit të tij tradicional si “strehë e sigurt” në kohë pasigurie.