Ekspertët flasin: Ndryshimi i shijes mund të sinjalizojë probleme shëndetësore!

Një ditë vini re se kafja nuk ka më aromën që mbani mend. Supa e preferuar duket pa shije, domatet nuk janë më aq të ëmbla dhe pa e kuptuar filloni t’i shtoni më shumë kripë ose sheqer ushqimit. Shumë njerëz ia atribuojnë këtë ndryshimeve të moshës, por ekspertët paralajmërojnë se humbja ose ndryshimi i shijes mund të jetë edhe shenjë e një problemi shëndetësor.

Edhe pse plakja ndikon natyrshëm te shqisa e shijes, ajo nuk është shkaku i vetëm. Medikamente të ndryshme, mungesa e vitaminave dhe mineraleve, infeksionet, çrregullimet hormonale, madje edhe disa sëmundje neurologjike, mund të ndryshojnë mënyrën se si e përjetojmë ushqimin.Kur themi se një ushqim ka shije të mirë, në fakt përfshihet një proces shumë më kompleks sesa mendojmë.

Në gjuhë ndodhen mijëra sytha të shijes që dallojnë pesë shijet bazë: të ëmbël, të kripur, të thartë, të hidhur dhe umami. Por pjesa më e madhe e asaj që ne e quajmë “shije” krijohet nga nuhatja.

Për këtë arsye, kur hunda është e bllokuar gjatë një ftohjeje, pothuajse çdo ushqim duket pa shije. Truri bashkon informacionin që merr nga gjuha, hunda dhe sistemi nervor për të krijuar përvojën e plotë të ngrënies.

Me kalimin e viteve zvogëlohet numri i sythave të shijes dhe ngadalësohet rigjenerimi i tyre. Njëkohësisht prodhohet më pak pështymë, e cila është thelbësore që molekulat e ushqimit të arrijnë te receptorët e shijes.

Si pasojë, shumë të moshuar e ndiejnë më pak shijen e ëmbël dhe të kripur, duke shtuar më shumë kripë ose sheqer në ushqim.

Megjithatë, këto ndryshime ndodhin ngadalë. Nëse shija ndryshon papritur, zakonisht duhet kërkuar një shkak tjetër.

Medikamentet mund ta ndryshojnë mënyrën si e shijoni ushqimin?
Mbi 250 barna njihen se mund të ndikojnë në shqisën e shijes.

Mes tyre përfshihen:

-antibiotikët;

-barnat për tensionin e lartë;

-antidepresivët;-antihistaminikët;

-barnat për gjëndrën tiroide;-ilaçet për osteoporozën;

-kimioterapia.Disa njerëz përjetojnë shije metalike në gojë, ndërsa të tjerëve çdo ushqim u duket i hidhur ose pa shije. Kjo ndodh sepse barnat mund të ndryshojnë përbërjen e pështymës ose mënyrën si funksionojnë receptorët e shijes.

COVID-19 ndryshoi edhe shqisën e shijes?

Pandemia tregoi qartë sa të rëndësishme janë nuhatja dhe shija.

Tek shumë persona të infektuar me COVID-19 këto shqisa u humbën përkohësisht. Për disa, rikuperimi zgjati javë, ndërsa për të tjerë muaj apo edhe më gjatë.

Një pjesë e pacientëve zhvilluan edhe parosmi, një gjendje ku aromat e njohura bëhen të pakëndshme. Kafja mund të marrë erë tymi, çokollata të ngjajë me kimikate dhe mishi të duket sikur është prishur.

Mungesa e zinkut mund të jetë shkaku?

Zinku është mineral thelbësor për rigjenerimin e qelizave që dallojnë shijen.

Mungesa e tij mund të shoqërohet me:-dobësim të shqisës së shijes;

-rënie të flokëve;

-shërim më të ngadaltë të plagëve;

-imunitet më të dobët.

Megjithatë, ekspertët këshillojnë që suplementet e zinkut të mos merren pa rekomandimin e mjekut, pasi sasitë e tepërta mund të krijojnë probleme të tjera.

Edhe gjëndra tiroide mund të ndikojë?

Hipotiroidizmi nuk shkakton vetëm lodhje, përgjumje dhe metabolizëm të ngadaltë.

Tek disa persona ai shoqërohet edhe me ndryshim të shijes dhe nuhatjes, pasi hormonet tiroide ndikojnë në funksionimin normal të sistemit nervor.

Ndonjëherë sinjali vjen nga truri!
Për ta perceptuar shijen nuk mjafton vetëm gjuha. Sinjalet duhet të përpunohen nga truri.

Për këtë arsye, ndryshimet e shijes mund të shfaqen edhe te sëmundje si:

-Parkinsoni;

-Alzheimeri;

-skleroza multiple;

-pasojat e goditjes në tru.

Në disa raste, humbja e nuhatjes ose shijes mund të jetë një nga shenjat e para të këtyre çrregullimeve.

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Ekspertët rekomandojnë kontroll mjekësor nëse:

-humbja e shijes zgjat më shumë se 2–4 javë;

-shfaqet papritur pa ndonjë shkak të dukshëm;

-shoqërohet me humbje të nuhatjes;

-keni vështirësi në të folur ose në gëlltitje;

-shfaqen marramendje, dobësi e njërës anë të trupit ose simptoma neurologjike;

-humbni peshë ose oreks pa arsye.

Ndryshimi i shijes nuk duhet konsideruar gjithmonë pjesë normale e plakjes. Në shumë raste, ai mund të jetë tregues se diçka po ndodh në organizëm.

Nëse ushqimi papritur nuk ka më të njëjtën shije si dikur, nuk ka arsye për panik. Por është një sinjal që ia vlen të merret seriozisht dhe, nëse zgjat, të diskutohet me mjekun.

Ndonjëherë përgjigjja nuk gjendet te ushqimi që keni në pjatë, por te shëndeti i organizmit tuaj.