Kur truri ngatërron të renë me të njohurën: Çfarë është déjà vu?

Fenomeni i njohur si déjà vu mund të mos jetë një gabim i trurit, por një mekanizëm i rëndësishëm që ndihmon në verifikimin e kujtimeve dhe perceptimit të realitetit. Ky është përfundimi i një studimi të ri, i cili sugjeron se ndjesia e çuditshme se një situatë është përjetuar më parë lidhet me atë që shkencëtarët e quajnë “konflikt i kujtesës”.

Sipas studiuesit të kujtesës Akira O’Connor, déjà vu shfaqet kur ndjenja e familjaritetit bie ndesh me dijen se një përvojë është krejtësisht e re. Për të testuar këtë teori, studiuesit përdorën lista fjalësh të lidhura mes tyre, të cilat sugjeronin një fjalë që nuk paraqitej kurrë. Edhe pse fjala mungonte, pjesëmarrësit shpesh besonin se e kishin parë më parë.

Nga 21 vullnetarë të përfshirë në studim, 16 raportuan përvoja déjà vu, veçanërisht kur ndjenja e njohjes përplasej me faktet që tregonin se situata ishte e re.

Përmes rezonancës magnetike, studiuesit vunë re rritje të aktivitetit në zonat ballore të trurit që lidhen me zbulimin dhe zgjidhjen e konflikteve mendore. Kjo sugjeron se déjà vu nuk buron domosdoshmërisht nga kujtime të fshehura, por nga procesi me të cilin truri kontrollon nëse ndjenja e familjaritetit është e besueshme.

Sipas ekspertëve, fenomeni mund të jetë një provë se truri monitoron vazhdimisht realitetin dhe dallon kujtimet e vërteta nga sinjalet mashtruese. Kjo mund të shpjegojë edhe pse déjà vu bëhet më e rrallë me kalimin e moshës, pasi sistemet që zbulojnë këto kundërshti dobësohen gradualisht.