“Piktura, identiteti im!” Historia e artistit, Ficre Ghebreyesus! Iku nga lufta vetëm 16 vjeç, sfidat i ngjyrosi në telajo

Shpesh thonë se arti është një nga kurat më efektive që shëron shpirtin e njeriut. Kështu duket se ka qenë edhe për Ficre Ghebreyesus, jeta dhe vepra e të cilit zbulohen vetëm pas vdekjes së artistit.

Çfarë do të thotë t’i përkasësh një vendi?

Për artistin, aktivistin dhe kuzhinierin e lindur në Eritrea, Ficre Ghebreyesus, i cili iku nga lufta në atdheun e tij në moshën 16-vjeçare dhe zbarkoi në brigjet e SHBA-së në vitin 1981, këto ishin pyetje jetike, të cilat i ka pasqyruar në pikturat e tij.

Piktura ishte mrekullia, akti i fundit i sfidës, përmes së cilës unë nxora dhimbjen dhe rifitova ndjenjën time për vendin, busullën time morale dhe dashurinë time për jetën, shkroi artisti në vitin 2000, në aplikimin e tij për një master në artet e bukura në Yale School of Art.

Ghebreyesus, i cili vdiq papritur nga një atak në zemër në moshën 50-vjeçare në vitin 2012, la pas më shumë se 800 piktura.

Ato mezi u ekspozuan gjatë jetës së tij, por kanë fituar vlerësime pas vdekjes, të prezantuara në Bienalen e Venecias 2022 dhe në një pjesë të vogël të shfaqjeve në SHBA.

Ghebreyesus hezitoi ta bënte vetë këtë, i shtyrë nga dëshira thjesht për të krijuar, e cila duket disi e parashikueshme në dritën e vdekjes së tij të parakohshme.

Tani Ghebreyesus do të ketë ekspozitën e tij të parë solo evropiane në galerinë e Artit Modern në Londër nga 14 marsi, e përbërë nga 25 kanavacë nga vitet 1990 deri në 2011, shumë prej të cilave nuk janë shfaqur kurrë publikisht.

Nga pikturat marramendëse të mbushura me modele dhe ngjyra deri te përshkrimet figurative, sipas piktores etiopio-amerikane Julie Mehretu , Ghebreyesus arriti të nxjerrë dhe shpikë "një gjuhë vizuale për zhvendosjen, këmbënguljen, afirmimin pavarësisht humbjes, vetmisë, zisë dhe pikëllimit".

ficre ghebreyesus2

ficre ghebreyesus3