SHBA dhe Irani drejt marrëveshjes historike?! Armëpushim 60-ditor, Hormuzi rihapet dhe sanksionet mund të zbuten!

Shtetet e Bashkuara dhe Irani duket se janë pranë një zhvillimi të rëndësishëm diplomatik, pasi sipas Ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, një memorandum mirëkuptimi mes dy vendeve mund të nënshkruhet në ditët e ardhshme. Marrëveshja pritet të finalizohet nga distanca, pa një ceremoni zyrtare në Gjenevë.

Araghchi deklaroi se shumica e çështjeve kryesore janë dakordësuar, ndërsa zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, konfirmoi se ekziston një mirëkuptim i përbashkët për pjesën më të madhe të negociatave.

Megjithatë, tensionet nuk kanë munguar, pasi Donald Trump ka kritikuar mediat iraniane për mënyrën se si kanë paraqitur kushtet e marrëveshjes.

Drafti i marrëveshjes parashikon një armëpushim 60-ditor dhe negociata teknike gjatë kësaj periudhe, si dhe ndërprerjen e menjëhershme të armiqësive në disa fronte rajonale, përfshirë Libanin.

Një tjetër pikë e rëndësishme është fundi i bllokadës detare amerikane dhe rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret më strategjike të transportit të energjisë në botë.

Sipas Teheranit, administrimi i kalimit në Hormuz nuk do të rikthehet në modelin e mëparshëm, por do të shoqërohet me tarifa shërbimi për anijet që përdorin këtë rrugë detare, në koordinim me Omanin.

Në Uashington, zëvendëspresidenti J.D. Vance ka mbështetur marrëveshjen, duke theksuar se ajo mbron interesat amerikane dhe mund të sjellë stabilitet ekonomik në rajon nëse Irani respekton detyrimet e marra.

Një nga pikat më të debatueshme mbetet programi bërthamor iranian. Teherani propozon hollimin e rezervave të uraniumit të pasuruar në 60% në nivele nën 5%, ndërsa SHBA kërkon eliminimin e plotë të këtyre rezervave.

Sipas raportimeve, drafti është miratuar nga Udhëheqësi Suprem i Iranit dhe Këshilli i Sigurisë Kombëtare, por negociatat për marrëveshjen përfundimtare do të vazhdojnë gjatë periudhës 60-ditore.

Ndërkohë, Izraeli po monitoron nga afër zhvillimet. Kryeministri Benjamin Netanyahu ka zhvilluar një bisedë telefonike me Donald Trump, i cili ka ritheksuar se kufizimet ndaj programit bërthamor iranian do të mbeten kusht i panegociueshëm për çdo marrëveshje finale.

Nëse palët kalojnë nga nënshkrimi në distancë në një takim fizik në Gjenevë, delegacioni amerikan pritet të drejtohet nga J.D. Vance, ndërsa Irani nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf.

Një marrëveshje e suksesshme mund të hapë rrugën për lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës iraniane dhe transaksioneve bankare.