Braho te “Ligjet”: 30 zyrtarë nën hetim në 2025, korrupsioni dhe krimi i organizuar mbeten sfidat kryesore

Kreu i Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, Klodian Braho paraqiti në Komisionin e Ligjeve raportin vjetor për vitin 2025, duke theksuar se lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar ka mbetur prioritet, ndërsa hetimet janë zgjeruar si në nivel kombëtar ashtu edhe ndërkombëtar.

Sipas raportit, gjatë vitit 2025 SPAK ka hetuar 871 procedime penale, prej të cilave 294 janë çështje të reja, duke shënuar një rritje prej 4.9% të volumit të punës krahasuar me një vit më parë. Janë përfunduar 216 hetime, ndërsa është rritur ndjeshëm edhe numri i procedimeve të nisura kryesisht nga vetë prokuroria.

Në fushën e korrupsionit, Braho tha se raportoi se janë hetuar 30 zyrtarë dhe ish-zyrtarë të lartë. Prej tyre, 18 janë dërguar për gjykim, ndërsa 10 ish-zyrtarë të lartë janë dënuar me vendime të formës së prerë gjatë vitit 2025.

Kreu i SPAK: Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se, korrupsioni në institucionet publike dhe në sistemin e drejtësisë mbetet një fenomen shqetësues, i cili përfshin, funksionarë vendorë dhe administrativë, si edhe prokurorë, gjyqtarë, punonjës policie etj.

Në fushën e luftës kundër korrupsionit, viti 2025 shënoi rritje të aktivitetit hetimor. Çështjet e reja për korrupsion u rritën me rreth 18 për qind (nga 186 në 220), ndërsa çështjet e përfunduara u rritën me 12 për qind (nga 139 në 156) të çështjeve/hetimeve të përfunduara krahasuar me një vit më parë.

Ky aktivitet i shtuar reflektohet në dërgimin në gjykatë të 24 procedimeve me 147 të pandehur për për vepra penale në fushën e korrupsionit nga zyrtarë të nivelit të mesëm ose të ulët, si dhe 10 procedimeve me 13 të pandehur për vepra penale në fushën e korrupsionit për zyrtarë të nivelit të lartë.

SPAK ka vijuar me vendosmëri hetimin e zyrtarëve të nivelit të lartë, me 6 procedime të reja dhe 16 persona nën hetim. Nga 30 zyrtarë dhe ish zyrtarë të lartë nën hetim gjatë vitit 2025,  mbi 50% e tyre (18) janë dërguar në gjykatë me kërkesë për gjykim, ndërsa 10 ish zyrtarë të lartë janë dënuar me vendim të formës së prerë, duke treguar qëndrueshmëri dhe efektivitet në ndjekjen penale në nivelet më të larta të administratës publike.

Këto të dhëna duhet të lexohen me kujdes institucional. Funksioni publik nuk duhet të bëhet pengesë për hetimin, por edhe hetimi penal nuk mund të përbëjë arsye për paragjykim. Kushdo quhet i pafajshëm përderisa nuk i është provuar fajësia me vendim gjyqësor të formës së prerë. Ky standard kushtetues është i njëjtë për çdo person.

Nga analiza e riskut, korrupsioni pasiv i personave që ushtrojnë funksione publike, shkelja e barazisë në tendera publikë, ushtrimi i ndikimit të paligjshëm dhe lidhja e disa rasteve të korrupsionit me krimin e organizuar mbeten fusha që kërkojnë vëmendje të shtuar. Kjo tregon se korrupsioni nuk është vetëm shkelje individuale. Në raste të caktuara ai shërben si infrastrukturë për krimin e organizuar, përfitimin e paligjshëm dhe deformimin e vendimmarrjes publike.

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se krimi i organizuar po shfaqet në forma më komplekse dhe më të sofistikuara. Grupet kriminale nuk veprojnë më vetëm me forma klasike. Ato përdorin ndarje të qartë rolesh, komunikime të enkriptuara, subjekte tregtare fiktive, transaksione informale, dhe investime në pasuri të paluajtshme.

Hetimet e vitit 2025 tregojnë se trafiku i narkotikëve dhe pastrimi i produkteve të veprës penale mbeten ndër prioritetet kryesore. Në profilin e riskut, grupi i strukturuar kriminal përbën 54 për qind të kësaj kategorie, trafikimi i narkotikëve 28.4 për qind dhe pastrimi i produkteve të veprës penale 24.3 për qind. Në të njëjtën kohë, Shqipëria në disa raste përdoret si vend tranziti, rekrutimi, koordinimi apo pastrimi të përfitimeve kriminale, ndërsa aktiviteti kryesor i grupeve shpesh shtrihet jashtë territorit të vendit.

Në vitin 2025 janë hetuar gjithsej 261 procedime penale në fushën e krimit të organizuar, me 445 persona nën hetim. Çështjet e përfunduara për krimin e organizuar u rritën nga 58 në vitin 2024, në 60 në vitin 2025.

Në këtë drejtim, bashkëpunimi ndërkombëtar ka qenë thelbësor. Gjatë vitit raportues, SPAK ka vijuar bashkëpunimin me Eurojust, Europol, Interpol, autoritete të vendeve të BE-së, Mbretërisë së Bashkuar, të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe të Amerikës Latine. Krimi i organizuar nuk kufizohet nga kufiri shtetëror, për këtë arsye, edhe reagimi procedural duhet të jetë i koordinuar, profesional dhe ndërkombëtar.