Psikologia Manolita Hida zbulon se si komuniteti po i dëmton fëmijët me autizëm

Stigma dhe mospranimi nga shoqëria janë pengesat më të mëdha me të cilat përballen fëmijët në spektrin e autizmit, duke ndikuar drejtpërdrejt në përkeqësimin e gjendjes së tyre. Sipas psikologes, ndërhyrja e hershme dhe një komunitet mbështetës janë kyçe për një të ardhme pozitive

Në një kohë kur informacioni për autizmin është më i përhapur se kurrë falë ndërgjegjësimit në rritje dhe mediave sociale, sfida kryesore për fëmijët në spektër nuk është më mungesa e diagnostikimit, por stigma thellësisht e rrënjosur në shoqëri.

Psikologia Manolita Hida, gjatë një diskutimi mbi këtë temë në studion e lajmeve në “Ora News”, thekson se pavarësisht fushatave ndërgjegjësuese, realiteti mbetet i hidhur.

“Pavarësisht se ne sot trumbetojmë pjesën e pranimit, realiteti de facto nga një pjesë e mirë e prindërve është që fëmijët me çrregullime të spektrit të autizmit apo edhe me aftësi të tjera të kufizuara, është vështirë që të pranohen,” shprehet ajo.

Sipas ekspertes, vetëm një pakicë e vogël prindërish pranojnë këta fëmijë pranë fëmijëve të tyre, veçanërisht në ambiente si shkollat, ku ata shpesh shihen si një “pengesë” për zhvillimin e të tjerëve. Ky mospranim dhe përjashtim social ka pasoja të rënda, duke çuar në përkeqësimin e gjendjes së fëmijës. “Absolutisht përkeqësohet. Ngrihen mekanizma të cilat fëmija i ndjen. Kjo mund ta bëjë që të anashkalojë proceset që lidhen me të nxënit, shoqërizimin dhe komunikimin,” shpjegon psikologia.

Në epokën e informacionit, një sjellje e tillë nuk mund të justifikohet më me mosdije. Ajo është një pengesë aktive ndaj një fëmije që përballet me sfida që nuk i ka zgjedhur. Roli i komunitetit dhe i të rriturve është vendimtar.

Fëmijët me zhvillim tipik mësojnë duke vëzhguar të rriturit, ndërsa fëmijët në spektër kanë nevojë për udhëzim të drejtpërdrejtë. Nëse të rriturit modelojnë sjellje pranuese dhe mbështetëse, ata i lehtësojnë fëmijës procesin e të nxënit dhe i ofrojnë një perspektivë pozitive për të ardhmen.

Një element tjetër thelbësor është rëndësia e ndërhyrjes së hershme. Truri i një fëmije zhvillohet me një shpejtësi marramendëse në pesë vitet e para të jetës, duke arritur në rreth 90% të masës së një të rrituri. Kjo periudhë është kritike për krijimin e lidhjeve nervore që mundësojnë komunikimin dhe funksionimin social. “Sa më e vogël të jetë mosha në të cilën identifikohet situata, aq më pozitive do të jetë ardhshmëria e fëmijës, sepse ndërhyrja bëhet në një moshë kur truri është ende duke u formësuar,” thekson psikologia.

Përtej shërbimeve të kufizuara sociale, lufta e vërtetë për fëmijët me autizëm zhvillohet në zemrën e komunitetit. Sfida është transformimi i shoqërisë nga një mjedis përjashtues në një hapësirë ku çdo fëmijë, pavarësisht sfidave, ndihet i pranuar dhe i mbështetur për të arritur potencialin e tij të plotë.