BE propozon ndryshime në statusin e mbrojtjes për ukrainasit në moshë ushtarake

Komisioni Evropian ka propozuar ndryshime në rregullat e mbrojtjes së përkohshme për qytetarët ukrainas në Bashkimin Evropian, duke hapur një debat të ri mes shteteve anëtare për mënyrën se si duhet trajtuar kjo kategori refugjatësh në vijim të luftës në Ukrainë.

Sipas propozimit të paraqitur nga Komisioneri për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner, shtetasit ukrainas në moshë për shërbim ushtarak që janë të ndaluar të largohen nga vendi sipas ligjit ukrainas, mund të përjashtohen nga statusi i mbrojtjes së përkohshme në BE.

Pas një takimi të ministrave të Brendshëm në Luksemburg, u bë e ditur se statusi i mbrojtjes për ukrainasit do të vazhdojë në parim, por mund të shoqërohet me kushte të reja.

Që nga marsi 2022, rreth 4.33 milionë ukrainas kanë përfituar mbrojtje të përkohshme në BE, një mekanizëm që u jep atyre qëndrimin pa procedura individuale azili dhe me më pak burokraci. Ky status është i vlefshëm deri në mars 2027, me mundësi zgjatjeje.

Ndryshimet e propozuara pritet të prekin kryesisht burrat e moshës 23 deri në 60 vjeç, megjithëse zyrtarët e BE-së sqarojnë se nuk do të zbatohen për personat që tashmë ndodhen në territorin e Unionit. Vendimi final do të hyjë në fuqi vetëm pasi të miratohet nga Këshilli i BE-së dhe të publikohet në Gazetën Zyrtare.

Sipas Eurostat, një pjesë e madhe e përfituesve të këtij statusi ndodhen në Gjermani, Poloni dhe Çeki, me Gjermaninë që mban numrin më të lartë të tyre.

Propozimi ka ngjallur reagime të ndryshme mes institucioneve evropiane. Përfaqësuesi për të Drejtat e Njeriut në Këshillin e Evropës ka shprehur shqetësim se kufizimi i mbrojtjes mund të dobësojë solidaritetin ndaj ukrainasve, duke kërkuar ruajtjen e masave ekzistuese.

Nga ana tjetër, disa shtete anëtare, përfshirë Gjermaninë dhe Austrinë, janë shprehur në favor të ndryshimeve, duke mbështetur idenë që burrat në moshë për shërbim ushtarak të mos përfitojnë më automatikisht mbrojtje të përkohshme, por të kenë mundësi të aplikojnë për azil individualisht.

Debati po zhvillohet në një moment kur BE-ja përballet me rritjen e numrit të ukrainasve në moshë ushtarake që ndodhen në territorin e saj, ndërsa Ukraina kërkon rikthimin e tyre për të përmbushur detyrimet e mobilizimit.