Bletët “përdorin mjete” për të zgjidhur probleme / Studim i ri sfidon kuptimin e inteligjencës së insekteve

Bletët janë të afta të përdorin mjete për të zgjidhur probleme komplekse, sipas një studimi të ri shkencor që po sfidon bindjet e mëparshme mbi aftësitë njohëse të insekteve.

Kërkimi tregon se këto insekte mund të gjejnë zgjidhje për situata të panjohura, një aftësi që deri më tani u ishte atribuar kryesisht primatëve, elefantëve dhe disa llojeve të shpendëve si sorrat.

Në eksperiment, bletëve iu paraqit një variant i modifikuar i testit klasik ku duhej të rrokullisnin një top të vogël për të arritur një shpërblim ushqimor të vendosur në një pozicion të paarritshëm drejtpërdrejt. Për të marrë shpërblimin, ato duhej të përdornin objektin si mjet ndihmës për të arritur qëllimin.

Sipas studiuesit kryesor, Dr. Olli Loukola nga Universiteti i Oulut në Finlandë, rezultatet tregojnë se sjellja e bletëve nuk bazohet vetëm në instinkt apo provë-gabim, por edhe në një formë fleksibiliteti mendor më të avancuar se sa mendohej më parë.

Në fazën e parë të testit, shumica e bletëve arritën të përdornin me sukses topin për të marrë shpërblimin. Më pas, shkencëtarët e bënë eksperimentin më të vështirë për të testuar nëse insektet po reagonin rastësisht apo po kuptonin realisht situatën.

Në versionin më kompleks, bletët duhej të mbanin mend vendndodhjen e shpërblimit edhe kur ai nuk ishte i dukshëm. Një pjesë e madhe e tyre arriti të përsëriste me sukses detyrën, duke treguar aftësi për orientim dhe kujtesë në zgjidhjen e problemit.

“Ne nuk po themi se bletët mendojnë si njerëzit, por se ato mund të gjenerojnë zgjidhje fleksibile për probleme të reja”, u shpreh Loukola.

Edhe eksperti i sjelljes së kafshëve, Prof. Lars Chittka nga Universiteti Queen Mary i Londrës, e cilësoi studimin si një dëshmi të rëndësishme të inteligjencës së insekteve, duke theksuar se bletët kanë treguar më parë aftësi si numërimi dhe përdorimi i objekteve.

Shkencëtarët thonë se këto gjetje sfidojnë idenë se inteligjenca lidhet domosdoshmërisht me madhësinë e trurit dhe sugjerojnë se edhe sistemet nervore të vogla mund të prodhojnë sjellje komplekse.

Studimi është publikuar në revistën shkencore “Science”.