Sa rrezikojnë fëmijët para ekraneve, ja trajtimi që mbron shikimin

Përdorimi gjithnjë e më i madh i telefonave inteligjentë, ekraneve televizive dhe kompjuterëve, së bashku me kohën e kufizuar të kaluar në ambientet e jashtme dhe ekspozimin më të ulët ndaj dritës natyrale, po shoqërohet me një rritje të vazhdueshme të miopisë në mbarë botën, veçanërisht tek fëmijët, shkruan salute.eu.

Sipas vlerësimeve më të fundit, fëmijët që kalojnë tre ose më shumë orë në ditë para ekraneve kanë një prevalencë të problemeve të shikimit deri në pesë herë më të lartë.

Ky fenomen shqetëson specialistët jo vetëm për shkak të nevojës për syze korrigjuese, por edhe sepse miopia progresive mund të shkaktojë pasoja serioze afatgjata për shëndetin e syve.

Ajo rrit rrezikun për shkëputje të retinës, glaukomë, katarakt dhe makulopati miopike, një gjendje që në raste të caktuara mund të çojë në humbje të pakthyeshme të shikimit.

Në këtë kontekst, një studim i ri shumëqendror i publikuar në British Medical Journal sjell rezultate inkurajuese. Kërkimi, i zhvilluar në pesë qendra të Shërbimit Kombëtar Shëndetësor britanik (NHS) dhe i koordinuar nga Queen’s University në Belfast, ka vlerësuar efektivitetin e një koliri me përqendrim shumë të ulët atropine (0,01%) në ngadalësimin e përparimit të miopisë tek fëmijët e moshës 6 deri në 12 vjeç.

Çfarë është atropina?

Atropina është një substancë e njohur prej dekadash në oftalmologji. Në përqendrime të larta përdoret zakonisht për zgjerimin e bebëzës gjatë kontrolleve okulistike.

Studime të mëparshme kishin treguar se ajo mund të frenojë përparimin e miopisë tek fëmijët, por dozat e larta shoqëroheshin me efekte anësore si ndjeshmëri ndaj dritës, vështirësi në leximin nga afër dhe reaksione alergjike.

Për këtë arsye, studiuesit vendosën të testonin një përqendrim shumë më të ulët, vetëm 0,01%, rreth 50 herë më pak se dozat e përdorura në studimet e mëparshme. Trajtimi konsistonte në aplikimin e një pike në secilin sy çdo mbrëmje para gjumit për një periudhë dyvjeçare.

Si u zhvillua studimi?

Në studimin CHAMP-UK morën pjesë 289 fëmijë me moshë mesatare 9,3 vjeç. Ata u rekrutuan midis qershorit 2019 dhe shkurtit 2022. Rreth 72% e pjesëmarrësve ishin me origjinë kaukaziane, ndërsa 56% ishin vajza. Miopia mesatare në fillim të studimit ishte -2,87 dioptri.

Pjesëmarrësit u ndanë rastësisht në dy grupe: 192 fëmijë morën kolirin me atropinë 0,01%, ndërsa 97 të tjerë morën placebo. As fëmijët, as prindërit dhe as mjekët nuk e dinin se kush po merrte trajtimin aktiv.

Për të monitoruar përdorimin korrekt të pikave, studiuesit instaluan një pajisje elektronike në shishet e kolirit, e cila regjistronte çdo hapje. Mbi dy të tretat e pjesëmarrësve ruajtën një nivel përdorimi mbi 80% gjatë gjithë periudhës së studimit.

Rezultatet: miopia përparon më ngadalë

Pas dy vitesh, fëmijët që përdorën atropinë shfaqën një përparim dukshëm më të ngadaltë të miopisë krahasuar me grupin placebo. Diferenca mesatare ishte 0,33 dioptri, një rezultat që studiuesit e konsiderojnë statistikisht të rëndësishëm.

Rreth 40% e fëmijëve të trajtuar me atropinë e mbajtën miopinë praktikisht të pandryshuar, me një variacion më të vogël se 0,25 dioptri. Në grupin placebo kjo përqindje ishte vetëm 19%.

Nga ana tjetër, përparimi i konsiderueshëm i miopisë, mbi 0,50 dioptri, u vu re tek 42% e fëmijëve që përdorën atropinë, kundrejt 63% të atyre që morën placebo.

Edhe më e dukshme ishte diferenca në rastet e përkeqësimit të shpejtë të miopisë. Vetëm 16% e fëmijëve në grupin e atropinës humbën më shumë se një dioptri gjatë dy viteve të studimit, krahasuar me 42% në grupin placebo.

Efekt pozitiv edhe në strukturën e syrit

Studiuesit analizuan gjithashtu gjatësinë aksiale të syrit, distancën midis kornesë dhe retinës. Në miopi, syri ka tendencë të zgjatet më shumë se normalisht, duke shkaktuar defektin e shikimit.

Tek fëmijët e trajtuar me atropinë, zgjatja e syrit ishte mesatarisht 0,14 milimetra më e vogël se tek grupi placebo, duke konfirmuar efektin biologjik të trajtimit në ngadalësimin e procesit që shkakton miopinë.

Siguria e trajtimit

Një nga aspektet më të rëndësishme të studimit ishte vlerësimi i sigurisë së trajtimit. Gjatë dy viteve të vëzhgimit nuk u raportuan efekte anësore serioze të lidhura me atropinën.

I vetmi ndryshim i vërejtur ishte një zgjerim i lehtë i bebëzës së syrit, një efekt i pritshëm i substancës.

Megjithatë, fëmijët nuk raportuan ndjeshmëri të shtuar ndaj dritës, vështirësi në lexim apo probleme të tjera që shpesh shoqërojnë përdorimin e dozave më të larta të atropinës.

Rezultatet sugjerojnë se përdorimi i përditshëm i atropinës në përqendrim shumë të ulët mund të përfaqësojë një strategji të sigurt dhe efektive për të ngadalësuar përparimin e miopisë tek fëmijët, një problem që po bëhet gjithnjë e më i përhapur në epokën dixhitale.