NATO përballet me ndryshimin e madh, SHBA ul praninë ushtarake në Evropë

Shtetet e Bashkuara po përgatisin një riorganizim të madh të pranisë së tyre ushtarake në Evropë, sipas raportimeve të publikuara nga The New York Times. Planet parashikojnë reduktim të ndjeshëm të disa prej kapaciteteve strategjike që deri tani kanë qenë në dispozicion të NATO-s.

Sipas dokumenteve të raportuara, ndryshimet do të prekin aftësitë e sulmeve me rreze të gjatë dhe operacionet e mbikëqyrjes, duke kufizuar pjesërisht fleksibilitetin ushtarak të aleancës në rast konflikti.

Në paketën e riorganizimit përfshihen edhe bombarduesit strategjikë B-2 dhe B-52, elementë të mbrojtjes bërthamore, si dhe mjete detare si nëndetëset dhe transportuesit e avionëve që deri tani konsideroheshin pjesë e mbështetjes së drejtpërdrejtë për Evropën.

Po ashtu, pritet një ulje e numrit të avionëve luftarakë F-16 dhe F-15E nga rreth 150 në rreth 100, ndërsa avionët e zbulimit detar do të reduktohen nga 26 në 15. Në të njëjtën linjë, Shtetet e Bashkuara planifikojnë të tërheqin edhe flotën me tetë avionë cisternë për furnizim ajror me karburant.

Detajet e para të planit janë bërë publike nga media ndërkombëtare dhe i referohen një dokumenti të shpërndarë mes aleatëve të NATO-s në fillim të qershorit. Autoritetet amerikane nuk kanë konfirmuar zyrtarisht shifrat, duke e cilësuar procesin si një përshtatje të angazhimeve ushtarake në Evropë.

Ekspertët e sigurisë vlerësojnë se, ndonëse disa kapacitete mund të zëvendësohen nga forcat evropiane, prania amerikane mbetet një element kyç për ekuilibrin strategjik të NATO-s. Sipas tyre, çdo reduktim i kombinuar mund të ndryshojë ndjeshëm nivelin e parandalimit ushtarak në kontinent.

Debati për këtë çështje lidhet edhe me qëndrimet e përsëritura të Donald Trump ndaj NATO-s, ku është kërkuar që vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre. Kjo ka shtuar pasigurinë mes disa aleatëve mbi angazhimin afatgjatë të SHBA-së në rast krizash të mundshme.

Ndërkohë, çështja pritet të diskutohet edhe në samitet e ardhshme ndërkombëtare, ku fokusi kryesor do të jetë e ardhmja e bashkëpunimit transatlantik në fushën e sigurisë.