Historia e matadorit kolumbian, Álvaro Múnerës, dhe... kur gënjeshtra rreket të errësojë të vërtetën

​Ka histori që fluturojnë nëpër rrjet, përqafuar nga emocionet tona më të thella, që na flasin për pendesë, dhembshuri dhe kthesë shpirtërore. Njëra prej tyre është ajo e matadorit kolumbian Álvaro Múnera. Sipas legjendës urbane që qarkullon globalisht, e shoqëruar shpesh nga një fotografi prekëse, ai në kulmin e një korride ndalet. I pushtuar nga një pendesë e papritur, ai refuzon të godasë, ulet në skaj të arenës dhe dorëzohet para vështrimit të demit. Në atë çast, thotë rrëfimi virtual, sytë e kafshës së përbindshme nuk i duken më të egërsuar, por të pafajshëm; ai nuk sheh më një armik, por një krijesë që lutet për mëshirë. Romantizmi i këtij narrativi na bën të besojmë te triumfi i menjëhershëm i ndërgjegjes njerëzore mbi egërsinë.

​Por, si shumë histori që bëhen virale për të ushqyer etjen tonë për katarzis të shpejtë, edhe kjo vuan nga sëmundja e mitit. Trilli, këtu, ka veshur petkun e së vërtetës për t'i bërë thirrje sentimentit, duke anashkaluar realitetin.

​E vërteta është pak më ndryshe. Dhe shumë më e thyer.

​Álvaro Múnera ekziston. Ai ka qenë vërtet një yll në rritje i korridës kolumbiane, i njohur me pseudonimin "El Pilarico". Por ai nuk hoqi dorë nga arti i vdekjes pas një çasti ndriçimi moral apo ekstaze filozofike nën duartrokitjet e turmës. Ajo që ndodhi realisht ishte një ngjarje shumë më tragjike, më tokësore dhe e pakthyeshme.

​Më 22 shtator 1984, në arenën e qytetit Munera në Spanjë, fati i preu rrugën në mënyrë të dhunshme. Gjatë një përballjeje, demi i quajtur Veludo e kapësiti, e ngriti peshë dhe e përplasi përtokë me një egërsi që i kushtoi shtrenjtë: një thyerje dramatike e rruazave të qafës, shoqëruar me një dëmtim të palicës kurrizore. Në moshën asokohe vetëm 18-vjeçare, djaloshi që kishte hyrë në arenë si triumfator, doli prej andej i paralizuar përjetësisht në katër gjymtyrët.

​"Demi nuk kishte asnjë faj," do të deklaronte ai vite më vonë. "Ai thjesht po mbrohej në një luftë të pabarabartë."

​Rrugëtimi i tij drejt pendesës nuk lindi nën dritën e diellit të arenës, por nën dritat e ftohta të spitaleve, fillimisht në Spanjë e më pas në Shtetet e Bashkuara, në Miami. I mbërthyer në një karrocë invalidi, përballë kufizimeve të reja të trupit të tij dhe vuajtjeve të rënda fizike e psikologjike, Múnera filloi të zhvillohej nga brenda.

​Në Amerikë, i rrethuar nga një kulturë që e shihte korridën jo si art apo traditë, por si një barbarizëm të pakuptimtë, ai filloi të shihte veten në pasqyrën e viktimës. Ai e kuptoi dhimbjen sepse po e jetonte atë çdo sekondë në mishin e tij. Ai kuptoi se si ishte të tmerroheshe nga pafuqia. Pikërisht në këtë vetmi absolute, larg arenave zhurmëshumë, lindi kthesa e tij e madhe filozofike.

​Nuk ishte demi ai që i kërkoi mëshirë Álvaro Múnerës; ishte vetë jeta që, përmes asaj tragjedie, i kërkoi matadorit të ndalte masakrën.

​Pas këtij transformimi të dhimbshëm, Múnera u shndërrua në një nga zërat më të fuqishëm dhe më të respektuar në Amerikën Latine kundër korridës. Ai u kthye në Kolumbi, në qytetin e tij të lindjes, Medellin, ku u angazhua në politikë si këshilltar bashkiak, duke luftuar institucionalisht për mbrojtjen e kafshëve dhe të drejtat e personave me aftësi të kufizuara.

​Ai nuk e fshehu kurrë të kaluarën e vet. Përkundrazi, e përdori atë si një dëshmi të gjallë, si një akt akuze kundër një industrie që e quan veten "art", duke treguar se çfarë çmimi gjaku paguhet, jo vetëm nga kafshët e pafajshme, por edhe nga rinia që ushqen këtë traditë mizore me iluzionin e lavdisë.

​Álvaro Múnera nuk ka nevojë për legjendën e sajuar të internetit për të qenë i madh. Historia e tij e vërtetë është ndoshta shumë më fisnike, më njerëzore dhe më frymëzuese sesa miti i rremë. Miti ofron një zgjidhje magjike dhe të shpejtë, ndërsa e vërteta e tij dëshmon një rrugëtim të gjatë, të mundimshëm dhe tmerrësisht të sinqertë drejt vetëdijes.

​Ai nuk hoqi dorë nga korrida në sy të turmës për të marrë duartrokitje, por në sy të vetes, në dhomat e errëta të izolimit dhe të reflektimit. Dhe kjo lloj përmbysjeje shpirtërore është, pa dyshim, shumë më e vështirë, më e kushtueshme dhe më e admirueshme.

​Në një botë ku shpesh trillimi vishet me ngjyra të ndezura për të prekur skajet tona emocionale, le të mos harrojmë se e vërteta ka një forcë tjetër – më të qetë, më të rëndë, por pafundësisht më të qëndrueshme. Ndriçimi nuk vjen gjithmonë si një dritë hyjnore mbi arenë; ndonjëherë ai vjen përmes thyerjes, plagës dhe kurajës për të thënë: "Unë gabova".

​Përgatiti: Albert Vataj