Barnat për ADHD po e humbin efektin? Ja pse mund të ndodhë dhe çfarë duhet të bëni

Nuk është gjithmonë fajtor bari – gjumi, stresi, hormonet dhe toleranca mund ta ndryshojnë ndjeshëm efektin e terapisë me kalimin e kohës

Çrregullimi i deficitit të vëmendjes me hiperaktivitet (ADHD) është një nga çrregullimet më të shpeshta neurozhvillimore dhe te shumica e njerëzve mund të menaxhohet me sukses me terapinë e duhur. Megjithatë, gjetja e trajtimit optimal shpesh kërkon kohë. Një bar që në fillim ka dhënë rezultate shumë të mira, jo domosdoshmërisht e ruan të njëjtin efekt për një kohë të gjatë.

Humbja e efektit të terapisë nuk do të thotë se trajtimi ka dështuar

Nëse vëreni se terapia për ADHD nuk po vepron më si më parë, është e rëndësishme të reagoni me kohë.

Shkaku mund të jetë zhvillimi i tolerancës ndaj barit, ndryshimet në organizëm ose faktorë të përditshëm, si mungesa e gjumit dhe stresi i shtuar. Biseda me mjekun mund të ndihmojë në përcaktimin e arsyes dhe në gjetjen e zgjidhjes më të përshtatshme, në mënyrë që terapia të jetë sërish efektive.

Pse barnat për ADHD mund ta humbin efektin?

Ka disa arsye të mundshme pse terapia nuk jep më rezultatet e pritura. Më së shpeshti bëhet fjalë për dozën e barit, zhvillimin e tolerancës, ndryshimet në mënyrën e jetesës ose praninë e problemeve të tjera shëndetësore.

Doza e barit dhe zhvillimi i tolerancës

Përcaktimi i dozës së përshtatshme të barnave për ADHD bëhet gradualisht, përmes një procesi të njohur si titrim. Trajtimi zakonisht fillon me dozën më të ulët të mundshme, e cila më pas rritet gradualisht derisa simptomat të vihen nën kontroll.

Qëllimi është të gjendet doza më e ulët efektive, e cila siguron përfitimin e dëshiruar me rrezikun më të vogël të efekteve anësore.

Megjithatë, është e mundur që një dozë që më parë ka qenë e mjaftueshme, me kalimin e kohës të mos japë të njëjtin rezultat. Një nga arsyet mund të jetë zhvillimi i tolerancës, pra përshtatja e organizmit ndaj barit. Në këtë rast, i njëjti bar në të njëjtën dozë mund të ketë efekt më të dobët.

Toleranca nuk zhvillohet te të gjithë personat që përdorin barna për ADHD, por është një nga shkaqet e mundshme të zvogëlimit të efektivitetit të terapisë.

Edhe mënyra e jetesës ndikon në efektin e terapisë

Një dietë e ekuilibruar mund të ndihmojë në kontrollin e simptomave të ADHD-së. Ndryshimet e mëdha në mënyrën e ushqyerjes ose shujtat e parregullta mund të ndikojnë që simptomat të bëhen më të theksuara.

Pagjumësia, stresi kronik ose sindroma e djegies profesionale mund ta zvogëlojnë ndjeshëm efektin e terapisë.

Barnat për ADHD ndihmojnë në përmirësimin e funksioneve ekzekutive të trurit, si organizimi, planifikimi dhe ruajtja e vëmendjes, por nuk mund t’i kompensojnë pasojat biologjike të lodhjes dhe rraskapitjes.

Te gratë që kanë cikël menstrual, ndryshimet e nivelit të estrogjenit gjatë ciklit mund të ndikojnë që barnat të veprojnë më dobët në faza të caktuara të muajit.

Probleme të tjera shëndetësore mund ta fshehin shkakun e vërtetë

Shumë të rritur me ADHD kanë edhe çrregullime të tjera shëndetësore.

Ankthi i patrajtuar, depresioni ose çrregullimet e gjumit mund të shkaktojnë mjegullim mendor, rënie të përqendrimit dhe vështirësi në ruajtjen e vëmendjes – simptoma që mund të ngjajnë shumë me ato të ADHD-së.

Për këtë arsye, mund të krijohet përshtypja se bari nuk po vepron më, ndërkohë që shkaku i vërtetë është një gjendje tjetër që kërkon trajtim.

Çfarë të bëni nëse terapia nuk është më mjaftueshëm efektive?

Nëse mendoni se terapia nuk po jep rezultatet e mëparshme, kjo nuk do të thotë se mundësitë e trajtimit janë shteruar. Në bashkëpunim me mjekun, terapia mund të përshtatet sërish me nevojat tuaja.

Nëse simptomat nuk janë më nën kontroll, mjeku mund të vlerësojë nëse është e nevojshme të ndryshohet doza e barit.

Doza nuk duhet të rritet asnjëherë me iniciativë personale, pa u konsultuar paraprakisht me mjekun.

Gjetja e terapisë së përshtatshme ndonjëherë kërkon provimin e barnave të ndryshme. Barnat për ADHD zakonisht ndahen në dy grupe:

Nëse një bar ose një grup barnash nuk jep më rezultate të kënaqshme, mjeku mund të rekomandojë kalimin në një terapi tjetër.

Pushimi i përkohshëm nga terapia

Në raste të caktuara, mjeku mund të propozojë ndërprerje të planifikuar dhe të përkohshme të barit. Ky veprim mund të përdoret për të vlerësuar nëse bari është ende i nevojshëm ose për të zvogëluar efektet anësore.

Megjithatë, një pauzë e tillë duhet të bëhet vetëm nën mbikëqyrjen e mjekut, pasi gjatë ndërprerjes simptomat e ADHD-së mund të bëhen sërish më të theksuara.

Barnat për ADHD nuk duhet të ndërpriten dhe as doza e tyre të ndryshohet pa u konsultuar me mjekun.

Për kontroll afatgjatë të simptomave, zakonisht rekomandohet kombinimi i terapisë me barna me ndërhyrje psikologjike ose bihejviorale, edukimin e pacientit, një rutinë të qëndrueshme ditore dhe mbështetjen e familjes ose të rrethit shoqëror.

Çfarë të bëni fillimisht kur vini re se terapia po vepron më dobët?

Nëse dyshoni se bari nuk është më aq efektiv sa më parë, mund të ndihmojë që:

Mbajtja e një ditari të shkurtër të simptomave mund ta ndihmojë mjekun të kuptojë më mirë nëse është e nevojshme të përshtatet terapia.

Trajtimi i ADHD-së është një proces afatgjatë që mund të ndryshojë me kalimin e kohës. Nëse vini re se barnat nuk veprojnë më si dikur, kjo nuk do të thotë se trajtimi ka dështuar.

Në bashkëpunim me mjekun mund të rishikohet doza, të ndryshohet bari ose të përmirësohen faktorët e stilit të jetesës që ndikojnë në efektivitetin e trajtimit. Kombinimi i përshtatshëm i terapisë dhe zakoneve të shëndetshme ofron mundësinë më të mirë për kontroll afatgjatë të simptomave dhe për një cilësi më të mirë të jetës.