“SPITALE BRENDA BURGJEVE”/ Softa: Arratisja e Altin Ndocit ekspozon kalbëzimin e sistemit të sigurisë në burgje

Në një analizë të thelluar për arratisjen e bujshme të Altin Ndocit nga ambientet e Spitalit Rajonal të Durrësit, ekspertët e sigurisë hedhin poshtë kategorikisht tezën e një ngjarjeje spontane apo neglizhence të thjeshtë njerëzore.

Të dhënat e para nga vendngjarja dhe pamjet filmike sugjerojnë një operacion të mirë-llogaritur, ku çdo lëvizje ishte e sinkronizuar me saktësi.

Eksperti Fatjon Softa, në një intervistë për “Ora News”, argumentoi se dinamika e ngjarjes tregon për një bashkëpunim të brendshëm dhe një planifikim të detajuar që përfshin komunikime të fshehta para transferimit.

Sipas analizës, fakti që i burgosuri nuk ishte i prangosur në momentin e zbritjes nga ambulanca përbën shkeljen e parë dhe më flagrante të protokollit të sigurisë për të dënuarit e rrezikshmërisë së lartë. Softa thekson se 'goditja me grusht' ndaj efektivit ishte thjesht një alibi ose pasojë e fundit e një skenari të përgatitur, jo shkaku i arratisjes. Elementi kyç që provon planifikimin është prania e një automjeti që priste në afërsi të hyrjes së spitalit. Ky automjet, sipas gjasave i vjedhur ose me targa të falsifikuara, nuk ndodhej aty rastësisht, por ishte pozicionuar strategjikisht për të mundësuar largimin e menjëhershëm të Ndocit.

Raporti ngre pikëpyetje kritike mbi zinxhirin e komunikimit: Si e dinte automjeti pritës orarin e saktë të mbërritjes së ambulancës? Si u informuan bashkëpunëtorët për numrin e efektivëve shoqërues dhe mungesën e masave shtesë të sigurisë? Këto detaje implikojnë se informacioni ka rrjedhur nga brenda strukturave të burgut ose grupit të shoqërimit. Mungesa e njoftimit të Policisë së Shtetit për të siguruar perimetrin e spitalit—një procedurë standarde për të burgosurit 'VIP' të botës së krimit—përforcon dyshimet se transferimi drejt spitalit ishte preteksti i krijuar për të realizuar arratisjen.

Softa analizon gjithashtu logjistikën e 'pritës'. Në raste të tilla, automjetet e shoqërimit policor duhet të krijojnë një perimetër sigurie, duke larguar mjetet civile dhe duke kontrolluar hyrjet dhe daljet. Në rastin e Ndocit, ambulanca u trajtua si një mjet i zakonshëm, pa asnjë mbështetje taktike. Kjo 'lehtësi' në lëvizje i dha të burgosurit avantazhin e nevojshëm kohor për t'u shkëputur dhe për t'u futur në makinën që e priste, duke lënë pas një institucion të tërë të çorientuar dhe duke u bërë njeriu më i kërkuar në vend.

ALARM PËR SIGURINË PUBLIKE

Arratisja e një personi të akuzuar për krime të rënda nga një ambient publik si Spitali i Durrësit ka ngritur alarmin mbi sigurinë e qytetarëve dhe personelit mjekësor. Në analizën e tij, eksperti Fatjon Softa vë në dukje se dështimi për të zbatuar protokollet e shoqërimit të të burgosurve të rrezikshëm krijon një situatë me rrezikshmëri të lartë jo vetëm për policinë, por edhe për civilët. Transferimi i të dënuarve, veçanërisht atyre të lidhur me grupe të strukturuara kriminale, kërkon një planifikim të detajuar që përfshin vlerësimin e rrezikut, rrugëkalimet e sigurta dhe njoftimin e strukturave vendore të policisë.

Fakti që Altin Ndoci u lejua të lëvizte pa pranga dhe me një formë fizike të shkëlqyer, siç u pa nga vrapi i tij drejt makinës së arratisjes, tregon një nënvlerësim kriminal të rrezikut. Softa paralajmëron se një individ i tillë, në dëshpërim për t'u larguar, mund të kishte marrë pengje brenda spitalit, mund t'i kishte rrëmbyer armën policit, ose mund të kishte shkaktuar viktima në radhët e pacientëve dhe mjekëve. Mungesa e masave parandaluese në një ambient civil ekspozon brishtësinë e sistemit aktual të transportit të të burgosurve.

Megjithatë, dëmi më afatgjatë dhe më i rëndë i kësaj arratisjeje lidhet me sistemin e drejtësisë. Softa thekson me forcë frikën dhe pasigurinë që kjo ngjarje mbjell te dëshmitarët e drejtësisë. Kur një person, kundër të cilit qytetarët kanë guxuar të dëshmojnë, arrin të thyejë masat e sigurisë dhe të dalë i lirë, besimi te shteti rrënohet. 'Dëshmitarët do të ndihen të tmerruar,' shprehet eksperti, duke nënvizuar se kjo minon përpjekjet e SPAK dhe organeve të tjera për të goditur krimin e organizuar. Mesazhi që përcillet është se shteti nuk mund të garantojë sigurinë e atyre që bashkëpunojnë me drejtësinë.

Eksperti krahason situatën me raste të mëparshme ku sistemet e sigurisë kanë dështuar, si në rastin e vrasjes së gjyqtarit apo ekzekutimeve brenda burgut të Peqinit. Ai argumenton se burgu i Durrësit dhe administrata e tij vepruan si një entitet i izoluar, pa kërkuar mbështetjen e nevojshme nga Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve apo Policia e Shtetit. Kjo mungesë koordinimi dhe ky 'autonomi' e pakuptimtë në vendimmarrje për transferimin e një të burgosuri VIP, sugjeron se institucioni nuk po funksionon si pjesë e një zinxhiri të unifikuar sigurie kombëtare, por si një strukturë e fragmentuar dhe e depërtueshme nga korrupsioni.

PËRGJEGJËSIA SHTETËRORE

Reagimi i Ministrit të Drejtësisë për të urdhëruar rishikimin e sigurisë në burgun e Durrësit dhe transferimin e të dënuarve të rrezikshëm është një hap i nevojshëm, por sipas ekspertëve, mbetet i pamjaftueshëm nëse nuk shoqërohet me një analizë të thellë të gjithë sistemit. Fatjon Softa, duke analizuar situatën, kërkon që përgjegjësia të mos mbetet vetëm te hallkat e ulëta të zinxhirit, por të ngjitet vertikalisht deri te nivelet më të larta drejtuese. Ai argumenton se qeveria shqiptare duhet ta trajtojë këtë si një çështje të sigurisë kombëtare dhe jo thjesht si një incident administrativ.

Softa tërheq një paralele shqetësuese midis kësaj arratisjeje dhe grabitjes spektakolare në aeroportin e Rinasit vite më parë. Në të dyja rastet, perimetrat e sigurisë u thyen me lehtësi të frikshme, duke ekspozuar se institucionet e 'rëndësisë së veçantë' janë vulnerabël ndaj krimit të organizuar. Ashtu si në Rinas, ku siguria dështoi pavarësisht protokolleve të shumta, edhe në rastin e transportit të të burgosurit, masat u shpërfillën. Kjo përsëritje e dështimeve sugjeron se mësimet nga e kaluara nuk janë nxjerrë dhe se reformat kanë qenë sipërfaqësore.

Eksperti thekson se institucionet e sigurisë së lartë nuk mund të funksionojnë me logjikën e 'ruajtjes private' apo me personel të patrajnuar për situata kritike. Ai kritikon faktin që shpeshherë incidentet pasohen vetëm nga masa disiplinore ndaj individëve, pa prekur problemet strukturore si korrupsioni endemik, mungesa e teknologjisë monitoruese dhe trajnimi i dobët. 'Dështimi nuk është testim,' shprehet Softa, duke nënkuptuar se testimi i sigurisë bëhet përmes stërvitjeve, ndërsa ngjarje si kjo janë provë e kolapsit të sistemit.

Analiza shtrihet edhe te nevoja për një 'tërmet' në administratën e burgjeve. Softa sugjeron se Ministri i ri i Drejtësisë, pavarësisht integritetit dhe dëshirës së mirë, përballet me një sistem të kalbëzuar që kërkon ndërhyrje radikale. Kjo përfshin verifikimin e pastërtisë së figurës për çdo punonjës, rritjen e kontrollit të brendshëm dhe bashkëpunimin e ngushtë me SPAK për të hetuar lidhjet e mundshme të zyrtarëve me grupet kriminale. Pa këtë qasje gjithëpërfshirëse, transferimi i të burgosurve nga një burg në tjetrin do të jetë thjesht një zhvendosje gjeografike e rrezikut, jo zgjidhje e tij.

ZGJIDHJA: SPITALE BRENDA BURGJEVE

Një nga pikat më kritike të ngritura pas arratisjes së Altin Ndocit është vetë procedura e dërgimit të të burgosurve të rrezikshëm në spitale civile. Eksperti i sigurisë, Fatjon Softa, propozon një ndryshim rrënjësor të kësaj praktike, duke kërkuar funksionalizimin e plotë të spitaleve të burgjeve. Sipas tij, është e papranueshme që për procedura mjekësore të cilat mund të kryhen brenda perimetrit të sigurisë, të rrezikohet transporti nëpër qytete dhe ekspozimi në ambiente publike. Në rastet kur specialistët mungojnë, Softa sugjeron që mjekët të jenë ata që shkojnë te pacienti i burgosur, dhe jo anasjelltas.

Eksperti argumenton se lëvizja e të burgosurve është pika më e dobët e sistemit të sigurisë. Çdo transferim krijon mundësi për prita, arratisje ose konflikte me grupe rivale, duke rrezikuar jetën e qytetarëve të pafajshëm që mund të ndodhen rastësisht në spital. Krijimi i kushteve të plota spitalore brenda sistemit penitenciar do të eliminonte këto rreziqe dhe do të mbyllte një nga dritaret më të mëdha të abuzimit, ku të burgosurit shpesh përdorin pretekste shëndetësore për të dalë nga qelia.

Për të rikthyer besimin e tronditur të publikut, Softa bën një thirrje të fortë për transparencë dhe hetime të paanshme. Ai propozon krijimin e një grupi hetimor me ekspertë të pavarur, jashtë ndikimit të politikës dhe hierarkisë aktuale të institucioneve të sigurisë. 'Ka sa të duash ekspertë që nuk janë brenda kanaleve të politikës,' thekson ai, duke kërkuar që analiza e ngjarjes të mos mbetet në duart e atyre që mund të kenë konflikt interesi ose që kërkojnë të mbrojnë eprorët e tyre.

Në përfundim të analizës, theksi vendoset te koncepti i sigurisë si një element integral i jetës shoqërore, dhe jo si një shërbim i izoluar. Siguria në burgje lidhet drejtpërdrejt me sigurinë në rrugë, në shkolla dhe në familje. Dështimi për të mbajtur të izoluar kriminelët e rrezikshëm është një dështim i kontratës sociale midis shtetit dhe qytetarit. Për Softën, rruga përpara kërkon investim te profesionistët, largimin e militantëve dhe të paaftëve nga sistemi i sigurisë, dhe mbi të gjitha, dhënien fund të kulturës së pandëshkueshmërisë institucionale.

INTERVISTA E PLOTE ME EKSPERTIN FATJON SOFTA