Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut drejt përgatitjeve të fundit, ja sa afganë do të strehojnë

Grupi i parë i afganëve pritet të mbërrijë gjatë ditës së nesërme në Shqipëri. Fillimisht ishte planifkuar që mbërritja të ishte sot në mbrëmje, por ky variant u anullua, për shkak të zhvillimeve kaotike në Kabul, të cilat kushtëzojnë ndryshime të planeve nga ora në orë.

Bëhet fjalë për afro 300 deri 350 persona, kryesisht gra, aktiviste të shoqërisë civile në Afganistan. Avioni që do t’i sjellë, është parashikuar të ulet në pjesën ushtarake të aeroportit në Rinas, ku tanimë janë ngritur dhe disa tenda. Në to, do të jetë ndalesa e parë, ku qytetrët afganë, do t’i nënshtrohen dhe verifikimeve mjekësore, për të parë nëse ndokush ka nevojë për trajtim të specializuar.

Grupi i afganëve me gjasë do të strehohet për një periudhë të shkurtër në disa struktura në Durrës dhe në Tiranë, ndërsa më pas autoritetet parashikojnë që të gjejnë një vendndodhje të re. Për momentin, janë identifikuar disa hotele në Durrës dhe disa prej godinave të rikonstruktuara të qytetit Studenti në Tiranë, me nje kapacitet total për dy mijë persona.

Maqedonia e Veriut nga ana tjetër pret të marrë rreth 450 afganë dhe Kosova po përgatitet të marrë një numër të paidentifikuar njerëzish që largohen nga Afganistani pasi ai ra në duart e talibanëve në fundjavë.

Të tre vendet thanë se refugjatët, jeta e të cilëve është potencialisht në rrezik nëse qëndrojnë në Afganistan, do të akomodohen përkohësisht derisa të transferohen në SHBA ose në vendet e treta. Asnjë prej tyre deri më tani nuk ka deklaruar kapacitetin e tyre të përgjithshëm për pranimin e refugjatëve të tillë.

Zëri i Amerikës të martën citoi burime diplomatike të paidentifikuara të thoshte se 300 deri 350 do të ishin në grupin e parë që pritet të mbërrijnë në Shqipëri, kryesisht njerëz që kanë punuar me aleancën perëndimore në Afganistan, si përkthyes, kuzhinierë dhe staf tjetër, së bashku me familjet e tyre.

Kryebashkiaku i Tiranës, konfirmoi se grupi i parë pritet të arrijë në Shqipëri me fluturime ushtarake amerikane dhe do të akomodohet në Tiranë në pesë konvikte studentore. Ai shtoi gjithashtu se në hotelet në qytetin e Durrësit që kanë pak turistë do të strehohen gjithashtu refugjatë.

Maqedonia e Veriut fillimisht tha të hënën se po priste rreth 190 civilë afganë, por më pas zyra për shtyp e qeverisë njoftoi se një kërkesë për të pritur 450 persona është marrë.

Shumica e 450 qytetarëve që pritet të mbërrijnë deri në fund të javës, në varësi të rrethanave në Aeroportin e Kabulit, janë të koordinuar dhe organizuar nga Instituti Demokratik Kombëtar (NDI) me qendër në SHBA.

Autoritetet thanë se grupi i parë i vogël që pritet të mbërrijë do të përbëhet nga gjashtë gra dhe fëmijë të njerëzve të punësuar në misionin e OKB -së në Afganistan.

Qeveria e Maqedonisë së Veriut tha se po punon për sigurimin e akomodimit në hostele, hotele dhe vendpushime, duke thënë se shpenzimet duhet të paguhen nga organizatat ndërkombëtare dhe SHBA.

“Civilët do të akomodohen dhe do të kujdesen për një periudhë të kufizuar kohore, derisa ata të transferohen në SHBA ose në vendet e treta. Kjo do të përcaktohet në koordinim me partnerët tanë strategjikë dhe organizatat ndërkombëtare, ”tha qeveria.

Qeveria shpjegoi se afganët do të jenë kryesisht njerëz që kanë punuar për organizatat humanitare, mediat dhe grupet e të drejtave të njeriut dhe që në 20 vitet e fundit kanë ndihmuar në ruajtjen e paqes në Afganistan, plus familjet e tyre. Pas mbërritjes, ata do të vendosen në një karantinë 14-ditore për parandalimin e Covid-19, dhe për ata që nuk janë të vaksinuar, Ministria e Shëndetësisë do të sigurojë vaksina.

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti u tha mediave të martën se qeveria e tij ka qenë në bisedime me SHBA -në për "aspektin logjistik, organizativ dhe teknik, por edhe sigurinë, strehimin dhe mbrojtjen e një numri refugjatësh nga Afganistani", por nuk dha shifra specifike.

BIRN kontaktoi qeverinë e Kosovës për më shumë detaje, por nuk mori përgjigje deri në kohën e publikimit.

Gazeta Koha raportoi se refugjatët nga Afganistani mund të vendosen në dy qendra azili, por edhe në një park novator në qytetin e Prizrenit dhe në ish-kampin francez të KFOR -it në Vushtri.

Koha raportoi se këto vende teorikisht mund të strehojnë deri në 10.000 njerëz.

Ministri i Brendshëm Xhelal Sveçla tha të hënën se Kosova ka një detyrim moral të shpëtojë jetë si një vend që përjetoi një eksod të popullsisë së vet gjatë luftës së viteve 1990.

Sveçla tha se refugjatëve "do t'u jepet një vend ku ata do të jenë përkohësisht të sigurt, duke gëzuar të gjitha të drejtat themelore sipas legjislacionit tonë dhe mbështetjes institucionale derisa të gjendet një zgjidhje e qëndrueshme në Shtetet e Bashkuara".

Presidenti amerikan Joe Biden ka vendosur të ndajë deri në 500 milionë dollarë për të ndihmuar refugjatët nga Afganistani pasi qeveria e mbështetur nga SHBA u rrëzua dhe talibanët morën kontrollin, tha Shtëpia e Bardhë në një deklaratë të hënën.

Këto fonde do të përdoren "me qëllim të plotësimit të nevojave urgjente të papritura të refugjatëve dhe migrimit të refugjatëve, viktimave të konfliktit dhe personave të tjerë në rrezik si rezultat i situatës në Afganistan".

Fluturimet e evakuimit rifilluan nga aeroporti i Kabulit të martën pasi vendet nxituan për të marrë shtetasit e tyre dhe afganët që ndihmuan misionet perëndimore, jashtë vendit.