Jashtëq*tja mund të parashikojë nëse do vdesësh brenda 30 ditëve

Jashtëq*tja mund të parashikojë nëse do vdesësh brenda

Lëvizjet e zorrëve zbulojnë më shumë sesa thjesht çfarë keni ngrënë mbrëmjen e kaluar. Një studim i ri, i cili është njëkohësisht makabër dhe i errët, sugjeron se jashtëqitja juaj mund t’u tregojë ekspertëve se sa gjasa keni të vdisni brenda muajit të ardhshëm.

Një ekip mjekësh që ka publikuar punën e vet në Science Advances ka zhvilluar një metodë të quajtur metabolic dysbiosis score (MDS), ose “vlerësimi i çekuilibrit metabolik të mikrobiotës”, që përdor 13 metabolitë (kimikate që prodhohen nga mikrobet) për të parashikuar vdekshmërinë në një periudhë 30-ditore.

MDS mund të tingëllojë kërcënuese. Madje mund të duket krejtësisht morbide. Por në fakt ka një qëllim më pozitiv për jetën: shpresa është që një ditë kjo metodë të përdoret për të ndihmuar pacientët në terapi intensive, duke shërbyer si një mjet diagnostikues dhe duke i ndihmuar mjekët të identifikojnë pacientët me rrezik më të lartë vdekjeje.

Mikrobioma dhe çekuilibri i saj
Trupi i njeriut ka një ekosistem të gjerë mikroorganizmash (baktere, viruse, kërpudhave, etj.) që ndikojnë jo vetëm në shëndetin tonë, por edhe në sjelljen tonë. Në fakt, çdo ditë mbajmë me vete deri në 100 trilionë qeliza bakteriale, shumica e të cilave gjenden në zorrë.

Tek një individ i shëndetshëm, komuniteti i mikrobiotës në traktin tretës është i balancuar, pa ndonjë lloj mikroorganizmi që të dominojë. Por kjo nuk është e vërtetë për ata që paraqiten në spital në gjendje kritike. Këta pacientë zakonisht tregojnë diversitet më të ulët të mikrobiotës së zorrëve, si dhe çekuilibër në llojet e pranishme, një gjendje e njohur si disbiozë. Kjo është gjendja që studiuesit në Universitetin e Çikagos kanë hetuar.

Si u hartua MDS-ja
Ekipi mjekësor mblodhi mostra fekale nga 196 pacientë të sëmurë rëndë, të shtruar në terapi intensive për shkak të dështimit respirator (jo nga COVID) ose shokut. Ata analizuan përbërjen mikrobiale të mostrave duke përdorur sekuencimin metagjenomik dhe matën përqendrimin e metabolitëve me spektrometri mase.

As përbërja mikrobiale, as përqendrimet individuale të metabolitëve fekalë nuk kishin lidhje të drejtpërdrejtë me vdekshmërinë brenda 30 ditëve nga pranimi në terapi intensive. Megjithatë, studiuesit zhvilluan MDS duke u bazuar në përqendrimet e 13 metabolitëve që kishin lidhje. Këta përfshinin acide yndyrore me zinxhir të shkurtër (SCFAs), acide biliare, dhe metabolitë të triptofanit, të gjithë të përfshirë në procese fiziologjike që kanë ndikim të mundshëm në mbijetesë, shkruajnë studiuesit.

Studiuesit ndërtuan modelin duke përdorur të dhënat nga 147 pacientë (75%) dhe e testuan atë në 49 pacientët e mbetur (25%). Vdekshmëria brenda 30 ditëve në grupin e parë ishte 30.6%, që do të thotë se 69.4% mbijetuan. Nuk kishte dallime të rëndësishme në moshë, gjini, racë ose shkallë të sëmundjeve bashkëshoqëruese midis atyre që mbijetuan dhe atyre që jo, por vërejtën se jo-mbijetuesit kishin më shumë gjasa të kishin tumore të përhapura dhe/ose sepsë. Gjithashtu, MDS rezultoi më i lartë te pacientët që vdiqën.

Kur u analizuan vetëm mostrat e mbledhura në tre ditët e para të pranimit (65% e pacientëve), MDS parashikoi me saktësi vdekshmërinë në 84% të rasteve. Më konkretisht, treguesi kishte një ndjeshmëri (ose shkallë e saktësisë për parashikimin e vdekjeve) prej 88%, që do të thotë se parashikoi me saktësi 88% të atyre që vdiqën. Kishte edhe një specifikitet prej 75%, që tregon se parashikoi me saktësi 75% të atyre që mbijetuan.

Diagnostikim dhe trajtim i ri për të ardhmen
Megjithëse kërkime të mëtejshme janë të nevojshme për të konfirmuar rezultatet dhe për të parë nëse mund të aplikohet për të gjithë pacientët që hyjnë në terapi intensive, studiuesit shpresojnë se MDS do të hapë rrugë për diagnoza dhe trajtime të reja në të ardhmen.

“MDS mund të shërbejë si biomarkues për të identifikuar pacientët që mund të përfitojnë nga korrigjimi i disbiozës metabolike të zorrëve,” shkruajnë ata. “Për më tepër, ne identifikojmë metabolitë fekalë që mund të përfaqësojnë një tipar të trajtueshëm për të përmirësuar mbijetesën e pacientëve në gjendje kritike.” 

EMISIONET