THESAR 1700-VJEÇAR/ Sarkofagu romak i paprekur zbulon histori të lashta
Një varr i mbyllur për 1,700 vjet, një grua e panjohur dhe dhurata që familjarët i lanë përjetësisht pranë saj. Në Hungari është zbuluar një nga sarkofagët romakë më të ruajtur ndonjëherë, një thesar arkeologjik që ka mbetur i paprekur, duke sjellë me vete emocione, mister dhe histori.

Në një lagje të qetë të Budapestit, ekipi i arkeologëve hapi një sarkofag që askush nuk e kishte prekur që nga shekulli i tretë.
Kapaku i rëndë prej guri ishte i mbyllur hermetikisht me metal shkrirë, duke penguar qindra vite plaçkitje.
Brenda tij, arkeologët zbuluan skeletin e një gruaje të re. Ajo ishte rrethuar nga dhjetëra objekte: dy enë qelqi të paprekura, figura bronzi, 140 monedha, bizhuteri, një gjilpërë flokësh dhe fragmente pëlhure me fije ari. Objektet, sipas zakoneve romake, ishin dhurata për udhëtimin e saj përtej botës.

Sarkofagu u gjet në Aquincum, një qytet i lashtë romak në kufirin e Danubit. Për rreth tij ishin varre më të thjeshta, por asnjë aq i pasur dhe i paprekur. Për arkeologen Gabriella Fényes, kjo gjetje është më shumë se një zbulim shkencor.

“Duhet ta kenë dashur shumë personin që varrosën këtu,” thotë ajo. “U preka nga kujdesi që pamë.”
Antropologët po studiojnë kockat e vajzës për të zbuluar moshën, gjendjen shëndetësore dhe origjinën. Ndërkohë, shtresa e trashë balte brenda sarkofagut mund të fshehë edhe objekte të tjera.
Në heshtjen e këtij varri të mbyllur për shekuj, shkenca sot po dëgjon përsëri zërin e një vajze të re që historia e kishte lënë në harresë. Dhe sarkofagu romak në Hungari e kthen atë në kujtesën tonë.


