Ivan Turgenievi dhe dashuria e përkorë e një fshatareje me shkrimtarin

“Jeta ime ka qenë gjithnjë e mbushur me dashuri,” rrëfente Ivan Turgenievi, ai njeri i butë në shpirt dhe i kthjellët në ndjenjë, që e shihte dashurinë si lëndën më të domosdoshme për artin. “Vetëm dashuria – ajo e heshtura, e sinqerta, e pakërkuara – i jep artistit atë zhvillim të përsosur të aftësive, që asgjë tjetër nuk mund ta dhurojë.”

Ishte ende shumë i ri kur u gjet i pushtuar prej një ndjenje të pastër ndaj së bijës së një mullixhiu, një vajzë e thjeshtë, e pastër si uji i lumit që rrotullonte gurët e mullirit të saj.

Ajo jetonte në afërsitë e Shën Petërburgut, dhe Turgenievi e shihte sa herë që shkonte për gjah në ato vise të qeta, ku gjelbërimi i pyjeve dukej se fliste me gjuhën e shpirtit. Takimet e tyre ishin gjithmonë të rastësishme, të qeta, përplot dritën e një miqësie të padurueshme që nuk guxonte të shndërrohej në pasion.

Për vite të tëra, ndonëse e njihte dhe e adhuronte fshehurazi, ajo nuk pranoi prej tij as më të voglën dhuratë. Ishte një lloj krenarie e butë fshatare, një nderim ndaj vetes dhe atij, që nuk lejonte dot të ngatërrohej me përfitime.

Një ditë, megjithatë, ajo e çuditi.

- Dua të më bëni një dhuratë, - i tha me një zë aq të qetë sa dukej se vinte nga thellësi të pamatshme.

- Çfarë dëshiron? - pyeti i habitur shkrimtari.

- Më sillni një sapun të parfumuar nga Shën Petërburgu.

Turgenevi, i tronditur këndshëm nga kjo kërkesë e thjeshtë e aq e veçantë, ia solli sapunin herën tjetër. Ajo e mori, e falënderoi me një buzëqeshje të përmbajtur dhe i bëri shenjë të priste. U largua për disa minuta. Kur u kthye, i afroi duart – të bardha, të buta, të larë me aromë qyteti – si një lule që çel papritur në një kopsht të heshtur.

- Tani, - i tha me një lloj çiltërsie që vetëm pastërtia e shpirtit mund ta ngrejë në këtë nivel, - puthmëni duart, sikurse i puthni damave nëpër sallonet mondane të Shën Petërburgut.

Ajo nuk kërkonte luks, as stoli, as vëmendje. Ajo kërkonte vetëm një shenjë përkufizuese të dinjitetit të saj femëror, një dëshmi që edhe thjeshtësia, edhe varfëria mund të mbajnë brenda një madhështi të fshehtë.

Dhe kështu mbeti kjo dashuri - një fije drite e brishtë dhe e dlirë, që nuk u bë kurrë histori pasionale, por mbeti një përshëndetje e përjetshme e së bukurës së thjeshtë në jetën e shkrimtarit të madh rus. Një dashuri që nuk u konsumua, por u kujtua. Një dhimbje e ëmbël që frymëzoi, pa kërkuar asgjë në këmbim.

***

Ivan Turgenev ishte një nga shkrimtarët më të rëndësishëm të letërsisë ruse të shekullit të 19-të. Ai lindi më 9 nëntor 1818 dhe vdiq më 3 shtator 1883. Turgenev është i njohur për përshkrimet e ndjeshme të shoqërisë ruse, jetës fshatare dhe tensioneve sociale në kohën e tij.

Veprat e tij më të njohura përfshijnë romanin "Etër dhe bij" (1862), një prej kryeveprave të letërsisë ruse, ku trajtohet konflikti midis brezave dhe ndikimi i ideologjive të reja në rininë ruse. Një personazh i veprës, Bazarov, simbolizon nihilizmin, që ishte një lëvizje filozofike që kritikonte moralin tradicional dhe autoritetet.

Përveç "Etër dhe bij", Turgenev ka shkruar edhe disa vepra të tjera të rëndësishme, si "Rudin" (1856), "Në prag" (1860), dhe "Foleja e fisnikëve" (1859). Stili i tij është i njohur për elegancën, saktësinë dhe portretizimin e thellë të ndjenjave njerëzore.

Turgenev jetoi për një periudhë të gjatë jashtë Rusisë, kryesisht në Francë dhe Gjermani, ku pati miqësi me shumë figura të shquara të kulturës evropiane, si Gustave Flaubert dhe George Sand. Ai ishte një ndërmjetës i rëndësishëm mes letërsisë ruse dhe asaj evropiane, duke sjellë një ndikim të ndërsjellë mes tyre.