Kina zbulon planin për një rend të ri botëror! Modi e Putin 50 minuta takim sy më sy në limuzinën e Carit

Presidenti kinez, Xi Jinping, paraqiti planet për një rend të ri botëror që sfidon dominimin e Perëndimit të udhëhequr nga SHBA.

Në një samit ku morën pjesë liderë të fuqishëm si Vladimir Putin i Rusisë dhe Narendra Modi i Indisë, Xi kritikoi “sjelljet bullizuese” dhe “mentalitetin e Luftës së Ftohtë” të vendeve të tjera – duke iu referuar dukshëm politikave tarifore të Donald Trump ndaj Pekinit dhe aleatëve të tij.

Ai bëri thirrje që Organizata e Bashkëpunimit të Shangait (SCO) të zgjeronte rolin e saj, duke theksuar “tregun global” gjatë takimit vjetor me më shumë se 20 liderë jo-perëndimorë në Tianjin, në veri të Kinës.

“Qeverisja globale ka arritur në një kryqëzim të ri,” tha Xi, duke iu drejtuar liderëve, përfshirë Vladimir Putin, presidentin rus, Narendra Modi të Indisë dhe Masoud Pezeshkian të Iranit.

“Hijet e mentalitetit të Luftës së Ftohtë dhe sjelljes bullizuese nuk po zhduken, dhe sfidat e reja po rriten, jo pakësohen,” shtoi Xi gjatë samitit.

Kinë dhe SHBA kanë vendosur tarifa mbi 100% për njëra-tjetrën para se të bien dakord për ulje të përkohshme gjatë negociatave tregtare.

Presidenti Trump kërcënoi Putinin me tarifa nëse nuk arrihej një marrëveshje paqeje me Ukrainën, ndërsa India mori një tarifë 50% – një nga më të lartat në botë – për blerjen e naftës ruse me çmim të zbritur.

Xi deklaroi: “Duhet të vazhdojmë të mbajmë qëndrim të qartë kundër hegjemoni­së dhe politikës së forcës, dhe të ushtrojmë multilateralizëm të vërtetë.”

Putin dhe Modi e përshëndetën Xi-n duke ecur krah për krah, më pas të tre u ulën së bashku, duke qeshur përpara fotografëve.

“Të gjitha vendet, pavarësisht madhësisë, fuqisë apo pasurisë, duhet të marrin pjesë, të vendosin dhe të përfitojnë njësoj nga qeverisja globale,” tha presidenti kinez, duke paraqitur vizionin e tij për një rend botëror alternativ që vë në qendër “Jugun Global”.

Për të zgjeruar ndikimin kinez në vendet më të varfra, Xi shpalli planet për një bankë zhvillimi të udhëhequr nga SCO, një platformë bashkëpunimi për industritë e gjelbra dhe energjetike, dhe 1.4 miliardë dollarë kredi gjatë tre viteve të ardhshme për vendet anëtare të SCO-së.

Ai gjithashtu tha se dhjetë vendet anëtare të SCO-së do të mund të përdorin sistemin satelitor kinez BeiDou, alternativë ndaj GPS-së të kontrolluar nga SHBA.

Komentet e tij u mirëpritën shpejt nga Putin, i cili gëzon një aleancë “miqësie pa kufij” me Xi-n.

Putin tha se vizioni i Xi-s krijon bazën për një “sistem të ri stabiliteti dhe sigurie në Euroazi”.

“Ky sistem sigurie, ndryshe nga modelet euro-qendrore dhe euro-atlantike, do të konsideronte vërtet interesat e një gamë të gjerë vendesh, do të ishte i balancuar dhe nuk do të lejonte një vend të siguronte sigurinë e vet në kurriz të të tjerëve,” tha ai.

Sanksionet perëndimore ndaj Rusisë pas pushtimit të paligjshëm të Ukrainës në 2022 e kanë bërë Putinin të varur nga Kina dhe India për shitjen e naftës ruse. Putin kërkon mekanizma tregtarë që shmangin dollarin dhe euron, dhe ka kërkuar që SCO të shesë bono të përbashkëta.

Putin tha se vizioni i Xi-s krijon bazën për një “sistem të ri stabiliteti dhe sigurie në Euroazi”.

“Ky sistem sigurie, ndryshe nga modelet euro-qendrore dhe euro-atlantike, do të konsideronte vërtet interesat e një gamë të gjerë vendesh, do të ishte i balancuar dhe nuk do të lejonte një vend të siguronte sigurinë e vet në kurriz të të tjerëve,” tha ai.

Sanksionet perëndimore ndaj Rusisë pas pushtimit të paligjshëm të Ukrainës në 2022 e kanë bërë Putinin të varur nga Kina dhe India për shitjen e naftës ruse. Putin kërkon mekanizma tregtarë që shmangin dollarin dhe euron, dhe ka kërkuar që SCO të shesë bono të përbashkëta.

“E gjithë kjo do të rrisë efikasitetin e shkëmbimeve tona ekonomike dhe do t’i mbrojë nga luhatjet e mjedisit të jashtëm,” tha Putin, duke fajësuar Perëndimin për luftën në Ukrainë.

“Kjo krizë nuk u shkaktua nga sulmi i Rusisë në Ukrainë, por nga një grusht shteti në Ukrainë, i mbështetur dhe nxitur nga Perëndimi,” tha ai. Sipas Putinit, shkaku i dytë është përpjekja e vazhdueshme e Perëndimit për të përfshirë Ukrainën në NATO. Ai gjithashtu tha se dëshiron paqe dhe falenderoi Modi-n dhe Xi-n për përpjekjet e tyre për të ndalur luftën, duke theksuar se kishte arritur “dakordësi” me Trump-in në samitin e Alaskës.

Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Nju Delhit janë të tensionuara për shkak të tarifave të larta amerikane dhe pretendimeve të Trump-it për zgjidhjen e konfliktit të Indisë me Pakistanin. India e mbron importin e naftës si të domosdoshëm për 1.4 miliardë njerëz dhe mohon se po përfiton nga lufta

Ndërkohë, Putin e mori Modi-n – i cili po punon për të përmirësuar marrëdhëniet me Kinën pas një konflikti të gjatë kufitar – në, limuzinën e tij, automjetin e tij të blinduar për bisedimet bilaterale. Të dy biseduan për 50 minuta të tjera vetëm ballë për ballë, një bisedë që Rusia e përshkroi si “vetëm për veshët e tyre” dhe Modi si “plotësuese dhe kuptimplote”.

Modi e cilësoi marrëdhënien me Moskën si “të veçantë dhe privilegj të posaçëm”, ndërsa Putin e quajti “mik të dashur” gjatë ditës së dytë të samitit SCO.

SCO, themeluar në 2001, është pasardhëse e Shanghai Five – grupimi i Kinës, Rusisë, Kazakistanit, Kirgistanit dhe Taxhikistanit, i krijuar në 1996. Tani përfshin edhe Indi, Pakistan, Iran, Bjellorusi dhe Uzbekistan.

Irani, Kina dhe Rusia nënshkruan të hënën një letër të përbashkët për Kombet e Bashkuara, duke e quajtur të pa bazë juridike dhe politikanisht shkatërruese përpjekjen evropiane për të rivendosur sanksionet ndaj Iranit.

Putin do të qëndrojë në Kinë si “mysafir kryesor” në paradën ushtarake të mërkurën në Sheshin Tiananmen të Pekinit, për të shënuar 80-vjetorin e përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.

Kim Jong-un, lideri i Koresë së Veriut, gjithashtu do të jetë mysafir nderi në paradë, ku do të prezantohen raketa hipersonike anti-anije, një paralajmërim i lehtë ndaj Perëndimit. /The Telegraph/