Groenlanda, një nga kufijtë e rinj për garën globale për të siguruar minerale kritike

Groenlanda është shtëpia e disa prej depozitave më të mëdha të pashfrytëzuara të metaleve të rralla të tokës në botë.

Ato janë përbërës të rëndësishëm në automjetet elektrike, magnetet e fuqishme, avionët luftarakë të përparuar, nëndetëset, telefonat inteligjentë, ekranet televizive dhe shumë produkte të tjera.

Dominimi i Kinës mbi mineralet kritike në zinxhirët globalë të furnizimit u bë një mjet i fuqishëm negociues në bisedimet e fundit tregtare midis Pekinit dhe Uashingtonit.

Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, njoftoi javën e kaluar se të dy vendet arritën një marrëveshje për të lehtësuar procesin e dërgesave të metaleve të rralla në Amerikë.

Pra, depozitat e Groenlandës po shihen si një alternativë që mund të zvogëlojë kontrollin e Kinës.

Drejtori ekzekutiv i kompanisë më të madhe minerare të Groenlandës, Amaroq Minerals Ltd., Eldur Olafsson, thotë se kompania kohët e fundit ka mbledhur 45 milionë paund nga investitorë evropianë dhe amerikanë dhe është në bisedime me disa agjenci të mbështetura nga shtetet në BE dhe SHBA.

“Është e rëndësishme kur operon në Groenlandë, vendi nga i kërkon këta investitorë, sepse gjeopolitikisht është gjithashtu e rëndësishme që të kesh mbështetjen e Evropës, Danimarkës, Islandës, më pëlqen ta them të them të vendeve nordike, dhe SHBA-së”, thotë Olafsson, kompania e të cilit drejton një minierë ari të hapur së fundmi në Groenlandën Jugore.

I hapur për biznes, por jo i disponueshëm për blerje

Presidenti Donald Trump ka përsëritur interesin e tij për të marrë kontrollin e ishullit të Arktikut të pasur me minerale që ndodhet strategjikisht midis Evropës dhe Amerikës.

Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, i cili u zgjodh më parë këtë vit, tha se deklaratat e SHBA-së për ishullin kanë qenë mungesë respekti dhe se Groenlanda "nuk do të jetë kurrë, kurrë një pronë që mund të blihet nga kushdo".

Por Groenlanda pret investime nga BE-ja dhe SHBA-ja me shpresën se kjo do të ketë më shumë miniera në dekadën e ardhshme.

Naaja Nathanielsen, ministrja e biznesit dhe burimeve minerale të Groenlandës, thotë se Groenlanda ka parë interesa nga Banka Amerikane e Eksport-Importit (EXIM) dhe vendet e BE-së në projektet e saj minerare.

"Për ne, ka qenë një problem me proteksionizmin dhe dominimin kinez për të hyrë vërtet në tregje", thotë Nathanielsen.

"Ne jemi përpjekur të këmbëngulim në rëndësinë e ndërtimit të zinxhirëve të furnizimit që vijnë nga vende me të njëjtat mendime, nga demokraci të qëndrueshme si Groenlanda, dhe duke u përpjekur të diversifikojmë këto zinxhirë furnizimi."

Nga diskutimet për blerjen e Groenlandës dhe pasurisë së saj të madhe minerale, deri te nxitja e Ukrainës për minerale në këmbim të ndihmës për të luftuar pushtimin e Rusisë, Trump i ka bërë lëndët e para të jetës moderne një shtyllë të politikës së tij të jashtme.

Gracelin Baskaran, drejtoreshë për programin e sigurisë së mineraleve kritike në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), thotë se ka pasur "rritje të përdorimit të mineraleve kritike si armë" nga Kina në një garë globale për të siguruar depozita të reja.

"Kur kompanitë e minierave hyjnë për të vendosur, gjëja kryesore që ato shqyrtojnë është ekonomia e projektit.

Dhe një nga faktorët ndërlikues në lidhje me Groenlandën është se 80% e Groenlandës është nën akull, që do të thotë se kostoja e gërmimit dhe e shfrytëzimit të burimeve mund të jetë më e lartë se në vende të tjera", thotë Baskaran.

Banorët e Groenlandës janë të etur për të zhvilluar burimet, por kanë miratuar rregulla të rrepta për të mbrojtur mjedisin.

Ekzistojnë gjithashtu pyetje në lidhje me fizibilitetin e nxjerrjes së pasurisë minerale të Groenlandës për shkak të klimës së ashpër të rajonit./ Euronews.