Lufta Rusi-Ukrainë: Cili është fundi i Putinit?

Presidenti rus po përballet me një nivel të papritur rezistence, por mbetet i vendosur të vazhdojë në një rrugë luftarake.

Ndërsa lufta e Rusisë dhe Ukrainës ka hyrë në ditën e pestë dhe raportohet për qindra të vrarë në më pak se një javë, ka pikëpyetje në rritje se çfarë po përpiqet të arrijë Presidenti Vladimir Putin.

Sipas Cristian Nitoiu, pedagog i Diplomacisë dhe Qeverisjes Ndërkombëtare në Universitetin Loughborough të Londrës, nuk duhet të ketë keqkuptim rreth motiveve të Rusisë; Putini nuk është i shqetësuar për asgjë më pak se politika revizioniste dhe fantazitë e fuqive të mëdha, tha ai për Al Jazeera.

"Qëllimet afatgjata të Rusisë pas përfundimit të Luftës së Ftohtë kanë qenë  të rikuperojë statusin e fuqisë së madhe të Bashkimit Sovjetik, të shihet si e barabartë nga Perëndimi dhe të jetë në gjendje të ndikojë në zhvillimet politike në fqinjët e saj më të vegjël si Ukraina, Moldavia apo Kazakistani”, tha ai.

Megjithatë, Ukraina e ka përfshirë veten në orbitën perëndimore të ndikimit, duke shkuar kështu kundër interesave të Putinit.

Prandaj vendosja e një qeverie miqësore me Rusinë në Kiev është me shumë gjasa objektivi kryesor i ndërhyrjes ushtarake të Kremlinit, tha Nitoiu.

Por si do të funksiononte dhe a mund të funksiononte një skenar i tillë?

Nëse Kievi kapet, rusët ndoshta do të instalonin të paktën një administratë të përkohshme, tha për Al Jazeera Graeme Gill, profesor në Universitetin e Sidneit.

Megjithatë, duke pasur parasysh mundësinë e ulët që kjo të pranohet gjerësisht në popullatën ukrainase, Putini do të kishte më shumë sukses nëse qeveria aktuale, ndoshta e zhveshur nga disa anëtarë, por që vazhdon të udhëhiqet nga Presidenti Volodymyr Zelenskyy, do të mbahej në detyrë dhe do të ishte në gjendje të negocionte me rusët, shtoi Gill.

"Struktura institucionale ka të ngjarë të mbetet në vend, megjithëse do t'i jepet një konsideratë e fortë futjes së një marrëveshjeje federale  për të siguruar një shkallë autonomie për Donetsk dhe Luhansk,” tha Gill.

Megjithatë, edhe nëse Rusia mund të vendosë një formë dialogu dhe marrëveshjeje në Kiev, ajo përballet me pengesa.

"Nuk ka opsione të lehta për Putinin dhe sigurisht që nuk do të ishte e lehtë për asnjë qeveri të përkohshme të instaluar me forcën e armëve ruse”, tha Gill.

Megjithatë, pavarësisht negociatave aktuale ndërmjet delegacioneve ruse dhe ukrainase për kufirin Ukrainë-Bjellorusi, Moska ende nuk ka bërë një përparim serioz, për ta bërë këtë të fundit një skenar të imagjinueshëm.

Rezistenca e Ukrainës duket më e fortë se sa ishte parashikuar deri në këtë pikë.

Megjithatë, Rusia ende nuk i ka vënë të gjitha kartat e saj në tryezë, tha për Al Jazeera John R. Deni, profesor kërkimor i studimeve të përbashkëta në Institutin e Studimeve Strategjike të Kolegjit të Luftës së Ushtrisë së SHBA.

"Zyrtarët amerikanë kanë raportuar se diku midis 50 dhe 70 për qind e forcave ruse të disponueshme janë angazhuar deri më tani, që do të thotë se ka ende shumë fuqi ushtarake ruse aty pranë për t'u angazhuar.”

Megjithatë, duke pasur parasysh mungesën e progresit, mediat ndërkombëtare dhe ekspertët kanë ngritur pyetje në lidhje me strategjinë ushtarake të Rusisë.

“Për sa i përket operacioneve, ka disa anomali që nuk kanë kuptim për mua, duke përfshirë paaftësinë e forcave ruse për të vendosur me sukses dhe përfundimisht dominimin ajror mbi Ukrainën, paaftësinë e forcave ruse për të mbajtur kontrollin dhe për të shfrytëzuar kapjen e Antonov, Aeroporti Ndërkombëtar jashtë Kievit, dhe vështirësia e dukshme që po përjetojnë forcat ruse në aspektin e koordinimit,” vuri në dukje Deni.

Deri në këtë pikë, mbetet disi mister se çfarë do të bënte Putin me një komb me përmasat e Ukrainës.

Ndarja e vendit mund të jetë alternativa më e mundshme. Megjithatë, nuk është pa vështirësi të mëdha.

“Shihni, për shembull, sfidën që Rusia ka në shtypjen e rezistencës në/rreth qytetit lindor të Kharkiv-it dhe qytetarët-ushtarët e Ukrainës që kanë dalë vullnetarë për të sulmuar trupat ruse. Megjithatë, një ndarje – ndoshta përgjatë lumit Dniepr – mbetet një mundësi,” shtoi Deni.

Në përgjithësi, opsionet e Putinit duket se po pakësohen nga dita në ditë.

“Mendoj se opsionet e Putinit janë mjaft të kufizuara. Rusia tani është bllokuar në arritjen e një lloj fitoreje në Ukrainë," tha Nitoiu.

Më e rëndësishmja, lufta ka pasur tashmë implikime të rënda për statusin e ardhshëm të Rusisë.

“Është e drejtë të thuhet se në Evropë, vende si Gjermania apo Finlanda që pretendonin një strategji të përmbajtur ushtarake tani kanë përqafuar idenë e shikimit të Rusisë si një armik dhe kanë rritur buxhetin e tyre ushtarak në rastin e Gjermanisë, ose kanë deklaruar qëllimin e tyre për të ndryshuar nga neutraliteti tek anëtarësimi në NATO në rastin e Finlandës”, tha Nitoiu.

Me këtë u tha, shumica e shteteve evropiane kanë shpallur gatishmërinë e tyre për të folur ende me Rusinë. Megjithatë, një linjë e hapur e dialogut nuk është e barabartë me pajtimin.

“Imazhet e flukseve të refugjatëve nga Ukraina si dhe ndezja në qytetet e Ukrainës do të jetë e vështirë të fshihen në mendjet e evropianëve dhe amerikanëve. Nëse Putini arrin të instalojë një qeveri kukull, kjo do të jetë një goditje e madhe për angazhimin e Perëndimit ndaj demokracisë liberale dhe do të krijojë një precedent të rrezikshëm për marrëdhëniet ndërshtetërore në kontinentin evropian”, tha Nitoiu.

Analiza e Al Jazeera