Reuters: KE këmbëngul për integrimin e Ballkanit Perëndimor në BE, Serbia e Shqipëria të pasur me platin

Nga OraNews Përditësimi i fundit 8 Shtator 2020, 19:36

Kapaciteti prodhues irajonit, veçanërisht në fazën e rafinimit dhe përpunimit të zinxhirit tëfurnizimit, është zbrazur nga vitet e tërheqjes së çmimeve nga konkurrentët mekosto më të ulët, para së gjithash Kina.

“Evropa ka arritur një pirun kritik në rrugë. Pesë vitet eardhshme do të vendosin nëse do të kemi sukses në rikuperimin dhe rritjen ezinxhirëve tanë të qëndrueshëm të vlerave të metaleve dhe mineraleve, ose nësezona të tjera të botës do të shtyjnë më tej në garën e burimeve globale.” sipasshoqatës evropiane të metaleve Eurometaux.

Komisioni Evropian ështëdakord, duke kuptuar se revolucioni i tij i madh i gjelbër industrial do tëketë nevojë për shumë metale që rajoni aktualisht nuk i ka.

Kjo javë ka sjellë njëlistë të azhurnuar të mineraleve kritike dhe zbulimin e planit të madh tëKomisionit për të bërë diçka në lidhje me një varësi të importit që ështëekspozuar në sektorë të shumtë nga COVID-19.

Bashkimi Evropian (BE)tani po ndjek të njëjtën rrugë si Japonia dhe Shtetet e Bashkuara në ndërtimine zinxhirëve të vet metalikë të furnizimit.

Është një shenjë tjetërqë metalet industriale po shfaqen si një vijë kryesore faji në një rendekonomik global që zhvendoset.

Lista e mineralevekritike të BE-së është shumë e ngjashme me atë të Shteteve të Bashkuara, qëpërfshin disa nga elementët më pak të njohur të tabelës periodike si berilium,hafnium dhe skandium.

Boksiti (alumini),titani, litiumi dhe stronciumi janë shtuar në azhurnimin e fundit tre-vjeçar,ndërsa heliumi ka rënë “për shkak të një rënieje të performancës së tijekonomike”. Nikeli nuk përfshihet por do të monitorohet “nga afër”.

Vlen të përmendet se sialumini ashtu edhe titani tashmë i janë nënshtruar hetimeve të sigurisëkombëtare “Seksioni 232” në Shtetet e Bashkuara, duke rezultuar në tarifa dhenegociata të mëtejshme përkatësisht me vendet furnizuese.

Alumini është një rast iproblemeve të lëndëve të para të Evropës nëse kjo e fundit do të arrijë synimete saj të emetimit të karbonit në Marrëveshjen e Parisit.

Metali u identifikua ngaBanka Botërore si përfituesi më i madh i një drejtimi drejt energjisë sërinovueshme. Megjithatë, kapaciteti primar i prodhimit të aluminit nëEvropë ka rënë me rreth një të tretën që nga viti 2008.

Strontiumi përfshihetsepse i gjithë rajoni mbështetet në një kompani të vetme evropiane përfurnizimin e një metali që përdoret në magnet qeramike dhe robotikë.

Litiumi mund të duket sinjë shtesë e vonuar në listë, duke pasur parasysh rolin e tij qendror nëbateritë për automjetet elektrike, një nga shtyllat e strategjisë së reduktimittë karbonit në “Marrëveshjen e Gjelbër” të Evropës.

Por metali është tashmënjë fokus thelbësor për “Aleancën Evropiane të Baterive”, një iniciativëprivate-publike e BE-së që po zhvillohet që nga viti 2017.

Një “Aleancë Evropiane eLëndëve të para” tani do të krijohet përgjatë linjave të ngjashme. Prioriteti itij fillestar do të jetë toka e rrallë dhe zinxhiri magnet, “pasi kjo ështëjetike për shumicën e ekosistemeve industriale të BE (përfshirë energjinë erinovueshme, mbrojtjen dhe hapësirën)”.

Sferate ndikimit

Strategjia e mineralevetë Evropës kryesisht zbret në të njëjtën gjë si përtej Atlantikut, përkatësishtgjetja, miniera, rafinimi dhe riciklimi. Komisioni, vlerëson se iniciativa esaj për materialet e baterisë do të “çojë në 80% të kërkesës së litiumit nëEvropë të furnizohet nga burimet Evropiane deri në vitin 2025”.

Gjetja dhe nxjerrja elitiumit është pjesa (relativisht) e lehtë. Rafinimi i tij në formë kimikedhe më pas bërja e baterive të jonit litium është pjesa e vështirë. Aleancat epërpunimit të mineraleve dhe metaleve do të nevojiten me furnizues miqësorë siKanada dhe Australia.

BE propozon gjithashtu tëprekë fqinjët gjeografikë Norvegjinë dhe Ukrainën. Sipas Komisionit të BE-së është“e rëndësishme të integrosh Ballkanin Perëndimor në zinxhirët e furnizimit tëBE”, duke theksuar se Serbia dhe Shqipëria është e pasur me platin.

Përveç kësaj,“partneritetet strategjike” janë “veçanërisht të rëndësishme me vendet nëzhvillim të pasur me burime si Afrika”, ku Bashkimi Evropian mund  tëmarrë mineralet që i duhen, ashtu edhe për të siguruar që ato prodhohen mepërgjegjësi.

Një revolucion i gjelbërka nevojë për metale, të cilat paraqesin probleme të veçanta të zinxhirit tëfurnizimit për një metal si kobalt.

Mbetet të shihet se ku dotë rrjedhin fondet evropiane të investimeve, por rajoni tani ka nënshkruarlojën e madhe globale të shekullit 21 të zgjerimit të sferave minerale qëndikojnë pozitivisht në vende të ndryshme.

Made inChina

Duke pasur parasyshdominimin e Kinës në përpunimin e metaleve të tilla si alumini, litiumi dheelementët e rrallë të tokës, dëshira e Perëndimit për të zvogëluarcenueshmërinë e zinxhirit të furnizimit nënkupton zhvendosjen e zinxhirëve tëfurnizimit larg vendit.

Kjo nënkupton gjithashtumbrojtjen e sektorëve të brendshëm industrialë nga prodhuesit kinezë qëveprojnë në një univers paralel të mbështetjes së shtetit. Veçanërisht gjatëperiudhave të krizës, Evropa humbi kapacitetin e përhershëm të prodhimit tëmetaleve ndaj Kinës në krizën financiare globale të vitit 2009 ndërsa Kina urikuperua më shpejt. Modeli duket se do të përsëritet gjatë krizës aktualeCOVID-19.

Më të goditurat, tani siatëherë, janë ndërmarrjet më të vogla tipike për sektorë të tillë si riciklimii metaleve.

Plani i veprimit iekzekutivit evropian identifikon nevojën “për të hequr shtrembërimet nëtregtinë ndërkombëtare” por nuk ofron shumë në detaje se si do ta bëjë atë. BE,sipas Eurometaux, “duhet të jetë më e guximshme dhe më pak naive në skenënglobale”.

Shoqata e metaleve bënthirrje për forcimin e “kutisë së tregtisë dhe konkurrencës së BE-së për tëmbrojtur prodhimin evropian nga konkurrenca e pandershme dhe efektishtrembërues i subvencioneve dhe kapaciteteve të tepërta strukturore në tregunglobal të metaleve”.

Evropa këtë vit tashmë ka hapur hetime anti-Covid në importet e metaleve kineze të aluminit dhe produkteve të tjera./ Reuters