Bota kundër Turqisë për të rikthyer Hagia Sophia në xhami

Nga OraNews Përditësimi i fundit 11 Korrik 2020, 16:58

Bota e qytetëruar ka reaguar ashpër ndaj vendimit të presidenti turk për ta kthyer Muzeun Hagia Sophia në xhami. SHBA, BE, UNESCO dhe shumë shtete të tjera e kanë quajtur vendimin e presidentit të padrejtë dhe duke e quajtur një  provokim të hapur për gjithë botën. Falja e parë në këtë xhami që është ndërtuar 1 mijë e 500 vite më parë si kishë do të mbahet në 24 korrik.

UNESCO,Greqia, Qipro dhe udhëheqësit e kishave janë shprehur të shqetësuar kundër ndryshimit të  statusit të të Hagia Sophia nga muze në një xhami.

Presidenti RecepTayyip Erdogan edeklaroi ikonën e Stambollit Hagia Sophia të hapur përadhurimin e muslimanëve të premten  e 24 korikut pasi njëgjykatë e lartë vendosi që shndërrimi i ndërtesës në një muze nga ishte i paligjshëm.

Erdoganbëri njoftimin e tij, vetëm një orë pasi u zbulua vendimi i gjykatës, megjithëparalajmërimet ndërkombëtare për të mos ndryshuar statusin e monumentit gati1.500-vjeçar, të nderuar nga të krishterët dhe myslimanët.

“Theksoj se do ta hapim Hagia Sophian si xhami duke ruajtur trashëgiminë e përbashkët kulturore të njerëzimit”, thuhet në vendimin e nënshkruar nga Erdogan.

Vendii Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në Stamboll, një magnet për turistët nëmbarë botën, u ndërtua për herë të parë si një katedrale në Perandorinë ekrishterë Bizantine, por u shndërrua në një xhami pas pushtimit otoman tëKostandinopojës në 1453.

VendimiI gjykatës  u pasua me shpejtësi nga Erdogan duke thënëse siti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në Stamboll do të rihapej për adhurimine myslimanëve.

Gjykatamë e lartë administrative e Turqisë, anuloi njëzëri një vendim të kabinetit tëvitit 1934 dhe tha se Hagia Sophia ishte regjistruar si xhami në veprat e saj tëpasurisë.

Shtetete Bashkuara, Greqia dhe udhëheqësit e kishave ishin ndër ata që shprehënshqetësimin për ndryshimin e statusit të ndërtesës së madhe të shekullit tëgjashtë, të kthyer në një muze në ditët e para të shtetit laik modern turk nënudhëheqjen e Mustafa Kemal Ataturk.

KishaOrtodokse Ruse shprehu hidhërim ndaj vendimit të Turqisë për revokimin estatusit tëmuzeut  të Hagia Sophia, duke e akuzuar atë përinjorimin e zërave të miliona të krishterëve.

Greqiae ka quajtur këtë veprim të Turqisë një "provokim të hapur për botën eqytetëruar".

"Nacionalizmi i shfaqur nga Erdogan e kthen vendin e tij pas gjashtë shekuj," tha Ministri i Kulturës në një deklaratë.

Shefii politikës së jashtme të Bashkimit Evropian Josep Borrell e quajtivendimin një keqardhje.