Bloomberg: Rusia dërgon 5 miliardë dollarë në Turqi për termocentralin bërthamor
Një kompani shtetërore ruse po transferon para te një filial që po ndërton një termocentral bërthamor prej 20 miliardë dollarësh në bregdetin e Mesdheut të Turqisë, duke zbutur shqetësimet se projekti mund të vonohet nga sanksionet për luftën në Ukrainë, raporton Bloomberg.
Rosatom Corp i dërgoi javën e kaluar rreth 5 miliardë dollarë ndërtuesit me bazë në Turqi, i njohur zyrtarisht si Akkuyu Nuclear JSC , me dy transferta të tjera të ngjashme në dollarë të planifikuara për këtë javë dhe në vijim, sipas zyrtarëve të lartë turq me njohuri të drejtpërdrejta për këtë çështje.
Rosatom tha në një deklaratë, se megjithëse kantieri i ndërtimit është më i madhi i këtij lloji në mbarë botën, "transaksionet aktuale janë dukshëm më të ulëta" sesa shifra e ofruar nga zyrtarët turq.
Marrëveshjet e financimit për projektin janë private, sipas Rosatom, e cila nuk pranoi të japë detaje të mëtejshme.
Termocentrali konsiderohet kritik për Turqinë nëse dëshiron të plotësojë nevojat gjithnjë në rritje të energjisë, të parashikuara për të përmbushur 10% të kërkesës së brendshme të vendit për energji elektrike pasi të katër reaktorët të vihen në funksion.
Rusia dhe Turqia kanë lidhje ekonomike që datojnë prej dekadash dhe presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan ka qenë i kujdesshëm që të mos e largojë Kremlinin që kur trupat ruse pushtuan Ukrainën.
Projekti ka marrë financim nga huadhënësi më i madh rus, Sberbank PJSC , i cili është sanksionuar nga SHBA dhe Bashkimi Evropian, si dhe nga Sovcombank, i sanksionuar gjithashtu.
Rosatom, pronari i vetëm i projektit turk, dhe filiali i saj që po ndërton fabrikën nuk janë sanksionuar.
Një përfaqësues i Akkuyu Nuclear SHA nuk komentoi. Ministria e Thesarit dhe Financave e Turqisë nuk pranoi të komentojë gjithashtu.
Financimi do të mbulojë të gjitha nevojat e prokurimit për projektin Akkuyu gjatë dy viteve të ardhshme, thanë zyrtarët turq, duke kërkuar të mos identifikohen për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
Puna në reaktorin e parë, i njohur si Akkuyu 1, filloi në vitin 2018, me inxhinierët që filluan në Akkuyu 2 dy vjet më vonë. Puna është planifikuar të përfundojë deri në vitin 2026.
Një nga zyrtarët i përshkroi transferimet si një gjest vullneti të mirë nga Vladimir Putin i Rusisë për rolin e Erdoganit në një marrëveshje historike që pritet të zhbllokojë eksportet e grurit nga Ukraina dhe të lehtësojë shqetësimet për një krizë globale ushqimore. Të dy liderët do të zhvillojnë bisedime në Soçi më 5 gusht.
Në mars, Rosatom tha se ka të drejtë të shesë deri në 49% në Akkuyu tek një investitor, megjithatë i ka të gjitha "burimet dhe mjetet e nevojshme për realizimin e suksesshëm të projektit" edhe nëse financon ndërtimin vetë.
"Prodhimi dhe shpërndarja e pajisjeve" për fabrikën ishin sipas planit, tha Rosatom.

