Komisioni Europian propozon të drejta të përkohshme qëndrimi për refugjatët ukrainas

Nga OraNews Përditësimi i fundit 2 Mars 2022, 09:45

Komisioni Europian propozoi sot, e mërkurë 2 mars,  aktivizimin e Direktivës së Mbrojtjes së Përkohshme  për të ofruar ndihmë të shpejtë dhe efektive për njerëzit që ikin nga lufta në Ukrainë.

 Sipas këtij propozimi, atyre që ikin nga lufta do t'u jepet mbrojtje e përkohshme në BE, që do të thotë se do t'u jepet një leje qëndrimi dhe do të kenë akses në arsim dhe në tregun e punës.

Në të njëjtën kohë, Komisioni po parashtron gjithashtu udhëzime operacionale që synojnë të ndihmojnë rojet kufitare të Shteteve Anëtare në menaxhimin efikas të mbërritjeve në kufijtë me Ukrainën, duke ruajtur një nivel të lartë sigurie. 

Udhëzimet rekomandojnë gjithashtu që shtetet anëtare të krijojnë korsi të posaçme mbështetëse emergjente për të kanalizuar ndihmën humanitare dhe të kujtojnë mundësinë e dhënies së aksesit në BE për arsye humanitare.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha: 

“Evropa qëndron pranë atyre që kanë nevojë për mbrojtje. Të gjithë ata që ikin nga bombat e Putinit janë të mirëpritur në Evropë. Ne do të ofrojmë mbrojtje për ata që kërkojnë strehim dhe do t'i ndihmojmë ata që kërkojnë një rrugë të sigurt për në shtëpi.”

Zëvendëspresidenti për Promovimin e Mënyrës Evropiane të Jetesës, Margaritis Schinas , tha: 

“Në një lëvizje të paprecedentë historikisht, Komisioni sot po propozon dhënien e mbrojtjes së menjëhershme në BE për ata që ikin nga Ukraina. Të gjithë ata që ikin nga lufta do të kenë një status të sigurt dhe qasje në shkolla, kujdes mjekësor dhe punë. Në të njëjtën kohë, ne po punojmë për të lehtësuar kalimet efikase në kufi për njerëzit dhe kafshët e tyre shtëpiake, me kontrollet e nevojshme të sigurisë. Kohët po rëndojnë shumë mbi ne, por Bashkimi Evropian dhe çdo shtet anëtar i tij po tregojnë pa dyshim se ne jemi gati të ngrihemi në pjatë dhe të solidarizojmë Ukrainën.”

Komisionerja për Punët e Brendshme, Ylva Johansson, tha: 

“Jam krenare për mënyrën sesi BE dhe Shtetet Anëtare po japin mbështetje të menjëhershme për ata që vijnë nga kërcënimet e tmerrshme të luftës. Me propozimet tona sot, ne do t'u japim vendeve anëtare kapacitete të mëtejshme për të menaxhuar këtë krizë në mënyrë të rregullt dhe efektive. Ne do t'u japim të drejta qëndrimi, akses në tregun e punës dhe strehim njerëzve në nevojë dhe së fundi me udhëzimet do të sigurohemi që ata që ikin nga lufta në Ukrainë të mund të arrijnë në BE shpejt, pa kaluar nëpër formalitete të gjata në kufij".

Direktiva për Mbrojtjen e Përkohshme

Që nga pushtimi ushtarak rus i Ukrainës, mbi 650,000 njerëz kanë ikur në vendet fqinje anëtare të BE-së. Direktiva për Mbrojtjen e Përkohshme u konceptua në mënyrë specifike për t'u dhënë mbrojtje të menjëhershme personave që kanë nevojë për të dhe për të shmangur sistemet dërrmuese të azilit të Shteteve Anëtare.

Sipas këtij propozimi, shtetasit ukrainas dhe njerëzit që e kanë bërë Ukrainën shtëpinë e tyre, si dhe anëtarët e familjeve të tyre të zhvendosur nga konflikti do të kenë të drejtën e mbrojtjes në të gjithë Bashkimin Evropian. Shtetasit joukrainas dhe personat pa shtetësi që banojnë ligjërisht në Ukrainë, të cilët nuk mund të kthehen në vendin ose rajonin e tyre të origjinës, si azilkërkuesit ose përfituesit e mbrojtjes ndërkombëtare dhe anëtarët e familjeve të tyre, do të kenë gjithashtu mbrojtje në BE. 

Të tjerët që janë të pranishëm ligjërisht në Ukrainë për një afat të shkurtër dhe janë në gjendje të kthehen të sigurt në vendin e tyre të origjinës do të bien jashtë fushës së kësaj mbrojtjeje. Megjithatë, duhet të lejohet qasja në BE për transit përpara se të kthehen në vendet e tyre të origjinës.

Duke pasur parasysh natyrën e jashtëzakonshme të këtij sulmi dhe shkallën e të ardhurve të rinj në BE, Direktiva e Mbrojtjes së Përkohshme ofron përgjigjen e duhur ndaj situatës aktuale përmes:

-Sigurimit të mbrojtjes dhe të drejtave të menjëhershme: kjo përfshin të drejtat e qëndrimit, aksesin në tregun e punës, aksesin në strehim, asistencën e mirëqenies sociale, ndihmë mjekësore ose ndihmë tjetër, dhe mjetet e jetesës. Për fëmijët dhe adoleshentët e pashoqëruar, mbrojtja e përkohshme u jep të drejtën e kujdestarisë ligjore dhe aksesit në arsim.

-Ulja e presionit mbi sistemet kombëtare të azilit duke krijuar një status mbrojtjeje me formalitete të reduktuara. Kjo do të shmangë sistemet dërrmuese kombëtare të azilit dhe do t'i lejojë shtetet anëtare të menaxhojnë ardhjet në mënyrë të rregullt dhe efektive në respekt të plotë të të drejtave themelore dhe detyrimeve ndërkombëtare.

-Solidaritet i shtuar dhe ndarja e përgjegjësisë: Rregullat sipas Direktivës për Mbrojtjen e Përkohshme nxisin një ekuilibër të përpjekjeve ndërmjet Shteteve Anëtare për pritjen e personave të zhvendosur nga Ukraina. Një 'Platformë Solidariteti', ku Shtetet Anëtare mund të shkëmbejnë informacion në lidhje me kapacitetin pritës do të koordinohet nga Komisioni.

-Mbështetje e mëtejshme nga agjencitë e BE-së: Frontex, Agjencia e Bashkimit Evropian për Azilin dhe Europol mund të ofrojnë mbështetje të mëtejshme operacionale me kërkesë të Shteteve Anëtare për të siguruar zbatimin e qetë të këtij vendimi.

Udhëzime për menaxhimin e kufirit

Udhëzimet për menaxhimin e kufijve të jashtëm sqarojnë lehtësirat në dispozicion të rojeve kufitare të Shteteve Anëtare sipas rregullave të Shengenit në kryerjen e kontrolleve kufitare. Kjo do të ndihmojë në sigurimin e menaxhimit efikas të kufirit për të ndihmuar ata që ikin nga lufta të gjejnë strehë pa vonesë, duke mbajtur një nivel të lartë kontrollesh sigurie.

Lehtësimet në dispozicion përfshijnë:

-Thjeshtimi i kontrolleve kufitare në kufijtë e BE-së me Ukrainën: Sipas rregullave të Shengenit, rojet kufitare mund të lehtësojnë përkohësisht kontrollet kufitare në rrethana të jashtëzakonshme për kategori të caktuara personash. Udhëzimet parashtrojnë kritere për të ndihmuar Shtetet Anëtare të vendosin se kujt mund t'i zbatohet kjo, duke adresuar nevojat e udhëtarëve të pambrojtur siç janë fëmijët. Kur identiteti i personit që vjen nuk mund të përcaktohet, duhet të zbatohet kontrolli i rregullt kufitar. Përveç kësaj, Shtetet Anëtare mund të vendosin gjithashtu të kryejnë kontrolle kufitare gjatë ose pas transportit të udhëtarëve në një vend të sigurt, dhe jo në pikën e kalimit kufitar. Këto dy masa do të ndihmojnë në reduktimin e kohës së pritjes në kufi, në mënyrë që njerëzit të mund të arrijnë një vend të sigurt pa vonesë.

-Fleksibiliteti për sa i përket kushteve të hyrjes: Sipas rregullave të Shengenit, rojet kufitare mund të autorizojnë shtetasit jo të BE-së për të hyrë në territorin e një shteti anëtar për arsye humanitare edhe nëse nuk i plotësojnë të gjitha kushtet e hyrjes (për shembull, edhe nëse nuk kanë një pasaportë të vlefshme ose vizë me ta). Shtetet anëtare mund të zbatojnë këtë derogim për të lejuar hyrjen për të gjithë ata që ikin nga konflikti në Ukrainë.

-Lejimi i kalimeve në pikat e përkohshme të kalimit kufitar, jashtë pikave të kalimit zyrtar kufitar: Kjo mund të ndihmojë në reduktimin e vonesave në kufi në situatën aktuale, për shembull në rast se rrugët për në pikat e kalimit kufitar zyrtar bllokohen nga makina të braktisura.

-Qasje e lehtë për shërbimet e shpëtimit dhe ndihmën humanitare : Shtetet Anëtare duhet të marrin masa të veçanta për të lehtësuar hyrjen dhe daljen e shërbimeve të shpëtimit, policisë dhe brigadave të zjarrfikësve, duke përfshirë ofrimin e ndihmës mjekësore, ushqimit dhe ujit për njerëzit që presin të kalojnë kufirin. Shtetet anëtare duhet gjithashtu të vendosin korsi të veçanta në pikat e kalimit kufitar për të siguruar aksesin dhe kthimin e organizatave që ofrojnë ndihmë humanitare për njerëzit në Ukrainë.

-Gjërat personale dhe kafshët shtëpiake: Të zhvendosurit nga Ukraina mund të sjellin sende personale pa asnjë detyrim doganor. Udhëzimet sqarojnë gjithashtu lehtësirat e disponueshme për ata që vijnë me kafshët e tyre shtëpiake.

Udhëzimet rekomandojnë fuqimisht që shtetet anëtare të përdorin mbështetjen që agjencitë e BE-së mund të ofrojnë, me Frontex në gjendje të ndihmojë në identifikimin dhe regjistrimin e njerëzve që vijnë dhe Europolin në dispozicion për të vendosur oficerë që mbështesin Shtetet Anëtare me kontrolle dytësore.  

Hapat e ardhshëm

I takon Këshillit të miratojë propozimin për Mbrojtjen e Përkohshme. Këshilli tashmë shprehu mbështetje të gjerë për të dyja masat në mbledhjen e jashtëzakonshme të së dielës më 27 shkurt dhe është zotuar të diskutojë të dy dokumentet në Këshillin e Drejtësisë dhe Punëve të Brendshme të enjten, 3 mars. 

Pasi të miratohet, mbrojtja e përkohshme do të fillojë të zbatohet menjëherë dhe do të zgjasë për 1 vit. Kjo periudhë zgjatet automatikisht me gjashtë periudha mujore për një vit tjetër.

Komisioni mund t'i propozojë Këshillit në çdo kohë që t'i japë fund mbrojtjes së përkohshme, bazuar në faktin se situata në Ukrainë lejon kthimin e sigurt dhe të qëndrueshëm të atyre që u është dhënë mbrojtja e përkohshme, ose ta zgjasë atë për një vit tjetër. 

Nëse periudha fillestare konsiderohet e pamjaftueshme për të lejuar shtetet anëtare të interesuara të menaxhojnë në mënyrë efektive situatën, ose personat që gëzojnë mbrojtje të përkohshme të kthehen të sigurt në Ukrainë.

Udhëzimet për menaxhimin e kufirit të jashtëm janë një dokument jo detyrues që synon të mbështesë rojet kufitare në punën e tyre. Rojet kufitare të shteteve anëtare mund të fillojnë menjëherë të përdorin sqarimet që ai ofron.