Gjykon kauzën jo komunitetin, Mustafa Nano: Të gjithë jemi nga pak gay
Tiranë- Ka dashur gjithmon të marrë çantën dhe dikofonin, të jetë reporter, po të ishte i ri do ishte reporter lufte.Mustafa Nano, i ftuari në “Natën Vonë”, rrëfen për librin e tij “Unë jam gegë”, rrëfen për dinamizmin e tij, të qënit ndryshe nga të tjerët, një personazh atipik, shpesh herë vanitoz, i cili nuk kupton pse në Shqipëri nuk flasin për ngjarjet rozë , të personave publik.Përballë gazetares Jonida Shehu, ka rrëfyer për herë të parë pak fjalë për divorcin e tij.“Divorci nuk prish familjen, familja mbetet, une jam sërish një baba, por divorci është i vështirë, sepse nëse nuk bën divorcin sepse ke frikë nga njerëzit ,kjo e rrezikon familjen.Nuk do doja shumë të flisja, është hera e parë që flas. Ngjanjëherë familjen e prish fakti që duhet të rrish domosdoshmërisht në atë martesë”.Diplomati që la Kroacinë për tu bërë gazetar, e përcakton Shqipërinë një vend të varfër, një vend që nuk ka gjetur akoma hapësirat e duhura për të bërë një emision ndryshe, një ‘program televiziv”, jo “program bisedë” , ku e “vërteta vjen lakuriqe nga kamera”.Ai është shprehur i shqetësuar për konceptin intelektual në Shqipëri. Një personazh i kujdesshëm, i cili nuk ka asgjë kundër LGBT, por gjykon kauzën e tyre. Ai pohoi se njerëzit të gjithë janë pak gay, duke futur në të edhe veten e tij.Mustafa Nano, gazetari që nuk i vihen lehtë kornizat, por që shpesh do të mbyllet në shtëpi dhe bota të mos dijë se ekziston.Ja intervista e tij:Jonida Shehu: Mustafa Nano, nuk di si të prezantoj, si publicist,si opinionist ,si moderator televiziv, cili është epiteti kur do të prezantohesh ?Mustafa Nano: Gazetar, gazetar që i përfshin të gjitha, edhe opinionist s’do ishte keq.Jonida Shehu: A mund unë të të prezantoj si intelektual? A je intelektual ?Mustafa Nano: Po jam..Jonida Shehu: E ke parë këtë debatin e fundit të njerezëve publik që kanë filluar të distancohen nga termi intelektual?Mustafa Nano: Është term i rëndë me thënë të drejtën, është një kategori e vogël, nuk zë shumë njerëz brenda dhe bëjnë shumë mirë që distancohen, disa e bëjnë me modesti, që edhe i nderon. Unë thashë atë timen, që e ndjej veten brenda termit. Për mua intelektual ështe ai që harxhon gjithë jetën e vet mbi libra dhe kulturën dhe formimin që ai merr e vë në dispozicion të shoqërisë. Në këtë kuptim them që jam, se kam qenë i pranishëm në debatin nacional gjithë kohës, lidhur me debatet e ndryshme.Jonida Shehu: Çfarë ka ndodhur në realitet këto ditë, në aktualitetin shqiptar? (Unë nuk jam intelektual, në foto letra) Eshtë hapur një debat kohët e fundit pasi një grup intelektual në thonjëza kanë nënshtruar një peticion kundër tubimeve LGBT dhe pro familjes dhe të gjithë ata që nuk janë për këtë lloj shfaqje e kanë distancuar veten nga të qenit intelektual.Mustafa Nano: Ngutja e atyre që janë distancuar është e lezeçme dhe une e justifikoj totalisht, është dhënë një listë me 58 veta të cilët janë quajtur intelektual. Unë e pashë këtë listë dhe nga kjo listë kishte shumë pak intelektual. Këto që janë distancuar, une të pakten i njoh për intelektual , njerëz që janë aktiv,q ë kanë ide të tyre dhe dinë t”i mbrojnë. Kjo është shumë e shëmtuar pasi kanë futur në listë njerëz që nuk e dinin që ishin në listë. Për mua ështe e turpshme.Jonida Shehu: Pse është abuzuar kaq shumë me intelektualët që firmosin në Shqipëri peticione?Mustafa Nano: Kur janë intelektual që e meritojnë këtë emër ështe ok , por të thuash intelektual të Shqipërisë dhe brenda të kesh aktor komik, apo njerëz që janë tek kjo xhiro e madhe mediatike, është qesharake. Peticioni më ka shokuar për më shumë se një arsye,,ky spekullimi e bën qesharak, ky peticion ka qen qesharak. Arsye tjetër ëshë homofobia, që e gjej te shoqëria shqiptare dhe elita.Vetëm në një kryeqytet si Tirana mund të bëj vaki kjo, në Europë, një homofobi me kaq krenari më shokon.Jonida Shehu: Ku është problemi i diskutimit, të dalim dhe të deklarojmë pro apo kundër LGBT,ky është non sensi?Mustafa Nano: Probemi është se këta nuk durojnë dot geit, kjo pjesa për të mbrojtur familjen është alibi.Jonida Shehu: Çfare mendon ti per geit, për paredën në çdo 17 maj?Mustafa Nano:Ky ështe një show që bëhet kudo nëpër botë dhe e ka një arsye. Duke bërë këtë paradë e gjithë kjo është një mënyrë për t’i thënë botës se ne jemi këtu, jemi solidar dhe vazhdojmë të jemi të diskriminuar, por kur kjo fillon përseritet, behet spekulative. Në këtë kuptim s’jam dakort me paradën e gei-ve. Nuk shoh arsye të pretendosh krenari ngaqë je gei. Une përshembull jam heteroseksual dhe nuk jam krenar, thjeshtë jam hetero dhe kaq.Jonida Shehu: Nuk je dakort me demostrimet e mëdha të kësaj gjeje?Mustafa Nano: Kjo është pjesë e debatit dhe shqetësimit të përbashkët, këtu mua më shqetëson një urrejtje e madhe qe ekziston ndaj gei-ve, meqënëse ka disa zëra që janë racial. Une shoh shumë homofobi dhe kjo alibia me familjen eshtë qesharake. Gei-t të drejtat e tyre i kanë mbrojtur në vende shumë të zhvilluara dhe nuk di që në këto vende të jenë shkatërruar familje, në fakt janë më të shëndosha se këto.Jonida Shehu: Çfarë e shkatërron familjen?Mustafa Nano: Këtu është një hipokrizi e madhe sociale, bile edhe mediatike, edhe e kulturës shqiptare. Nuk e kuptoj se pse media shqiptare nuk raporton mbi ngjarjet rozë të personazheve të rendësishëm të jetës publike.Jonida Shehu: Nuk ka thashetheme aq therëse?Mustafa Nano: Nuk ka, dhe këtu fenomeni i të dashurës paralele, nuk diskutohet. Ky fenomen është gjeja më e dukshme dhe e dinë të gjithë, kjo ështëm e e shemtuar sesa një paradë e gei-ve. Nëqoftëse një gei më pëlqen si njeri, une e kam mik atë, nuk është simpati për ta, është për kauzën e tyre. Une përpiqem ta vendos veten në rolin e atyre, mund të isha unë, ti, femija im, ndaj ngre zërin në mbrojtje të tyre. E shoh si pakicë që diskiminohet, është pakica më e përbuzur. Ndërkohë që mëkati i tyre është zero. Ky vend po plaçkitet dhe këta thonë kujt t’i biem. Edhe unë kur u divorcova, më thonin po pse u ndave, pse prishe familjen..Jonida Shehu: Ça përgjigje u jepje njerëzve kur të thonin pse u ndave, familja është dicka që nuk prishet pavarësisht ndjenjave të tua ?Mustafa Nano: Nuk e kam parë të nevojshme të jap shpjegim, por nuk ka lidhje me familjen. Divorci nuk prish familjen, familja mbetet, une jam sërish një baba, por divorci është i vështirë, sepse nëse nuk bën divorcin sepse ke frikë nga njerëzit ,kjo e rrezikon familjen.Nuk do doja shumë të flisja, është hera e parë që flas. Ngjanjëherë familjen e prish fakti që duhet të rrish domosdoshmërisht në atë martesë.Jonida Shehu: Pse s’do doje të flisje?Mustafa Nano: E para se është rasti im, dhe e dyta se nuk është një rast përfaqësus. Divorci është një gjë dhe familja një gjë tjetër.Jondia Shehu: Divorci mund ta shpëtoj familjen ?Mustafa Nano: Po sigurisht, në një farë mënyre shpëton familjen, për të mos ta lënë në mëshirë të nje hipokrizie, kurvërie. Ka një model të keq,që kultivon hipokrizi ,të pavërtetën.Jonida Shehu: Të të prezantoj si gazetar, ti mendon se një gazetar është ajo që përfaqëson më mire, pse?Mustafa Nano: Si gazetar jam një çikë atipik.Jonida Shehu: Ku qëndron atipizmi i Muçit?Mustafa Nano: Se nuk kam marrë ndonjëherë çantën ,diktofonin , të kem shkuar në një ngjarje të madhe, në luftë..Jonida Shehu : Të kesh berë redaktorin, reporterin, këto proçese…Mustafa Nano: Ka shumë gazetarë të rendësishëm në botë që më pas janë bërë shkrimtar, si Heminguei ,që i kanë berë të gjitha dhe dhe kjo gjë mua më mungon.Jonida Shehu: Kur je bërë gazetar ?Mustafa Nano: Ka qenë pas 97, pasi u mbyll kriza, unë isha diplomat, i shërbeja shtetit shqiptar në Kroaci. Ndërkohë kisha vendosur të kthehesha, i kisha thenë time shoqeje se do kthehem. Dipomacinë nuk e bera dot timen. I thashë do kthehem dhe do bej gazetarin se isha i sigurt që do e beja, e dija se lexoja gazeta dhe e dija si funksiononte , se une shkruaja dhe shkruaja shumë mire.Jonida Shehu: Por ka një moment që ballafaqohesh, mendimi që ke për veten dhe ai që të tjeret kanë për ty,si ka qënë ballafaqimi kur shkruajte herën e pare, si ishte ballafaqimi i parë?Mustafa Nano: Ka qene një koment për një koment të Dritëro Agollit, në fund të 97-ës, fillimi 98-ës dhe e moren e “rrasën” andej nga faqet e brendshme. Ata kishin të drejtë, kush e ka bërë, Mustafa Nano, kush është Musafa Nano. Kjo histori vazhdoi tre javë, pas dy -tre javësh u ” ftilluan”. Kur më ka dal emri në faqe të parë , ka qenë një moment shumë i bukur, ishte kënaqësi, edhe pse kisha botuar në 91 nja dy raste. Pastaj u bera i famshëm më shpejt sesa e mendoja.Jonida Shehu: Si shpjegohet kjoMustafa Nano: Se në harkun e tre muajve po qarkullonte emri, ç’është ky Mustafa Nano,lidhnin mbiemrin Nano me konotacion të krishtere dhe emri Mustafa, i cili është musliman, e merrnin si pseudonim.Jonida Shehu: Kush ka qenë çelësi i suksesit, ti në atë kohë shkruje siç shkruan tani, në menyrë të drejtëpërdrejtë, provokues?Mustafa Nano: Kam qenë më shumë provokues atëhere, me penë gervishtja më shumë, tani jam bërë më racional, me i pamëshirshëm.Jonida Shehu: Komentoje politikën në atë kohë apo gjithçka?Mustafa Nano: Politiken dhe gjithçka që më ngacmonte, ekonominë me vonë, kur mora një farë formimi. Janë më shumë se 10 njerëz që i kam marrë në telefon para se ta coj një shkrim në redaksi.Jonida Shehu: E le diplomacinë dhe nise të bëje gazetarin. Si e gjete Shqipërinë në 97-98-ën. U bëre pishman që u ktheve në këtë vend?Mustafa Nano: Jo jo, une vija, e dija si ishte, kisha ardhur dhe më parë.Jonida Shehu: Por ka qenë një kohë që njerëzit vazhdonin iknin nga Shqipëria?Mustafa Nano: Ata që më kanë treguar, mund te kenë qenë të ngarkuar, por unë nuk e jetova, nuk degjova kurrë krisma armësh. shqiperia pas 97-ës nuk ndryshon shumë me atë para 97-ës, une kam rënë në dashuri me këteë lloj Shqipërie,që ishte copë copë.Jonida Shehu: A nuk është pak egoiste të mendosh që nuk do jetë më interesante Shqiperia, kur ky vend të jetë në rregull?Mustafa Nano: Po varet, gazetarët do vazhdojnë të kërkojnë, gazetarit i duhet një situatë e vështirë dhe dramatike. Për mua gazetarët që e duan profesionin janë ata që shkruajnë në rrethana dramatike, nga froni i luftes. E kam peng që se kam bërë reporterin e thjeshtë, po të isha i ri do bëhesha reporter lufte.Jonida Shehu: Të pëlqen vëmendja, e shijon protagonizmin dhe deri në çfarë mase duhet ruajtur kjo shije?Mustafa Nano: Më pelqen dhe se vras mendjen për masen, unë nuk jam vanitoz gjithë kohën ,kam periudha ku se kam mendjen fare te protagonizmi, ku dua te kyçem në shtëpi dhe të mos e mari vesh njeri që ekzistoj.Jonida Shehu: Ka nje kontradiktë, gjatë këtyre kohëve që punojmë në "Ora News” shihemi rregullisht. Të gjithë kanë një gjykim personal për kolegët. Une Muç Nanon se kam përcaktuar dot, ështe një tip shumë i kujdesshëm apo është një tip i shkujdesur. Kush eshtë Muçi?Mustafa Nano: Ti nuk e di as tani pasi thashë ca gjera?Jonida Shehu: Tani me dukesh si i kujdesur, që i mendon mirë gjerat?Mustafa Nano: Jeta ime nuk ështe veç një pasueshmëri situatash, të cilat e bëjnë Muç Nanon, ështe vanitoz ose e kundërta e njeriut vanitoz, vaniteti shpesh gjykohet më rënd. Të gjithë janë nga pak vanitoz, ne nga të gjitha gjërat e tjera mund të heqim dorë, mund të heqim dorë nga seksi, por nga vaniteti jo. Nganjëherë mendoj se vaniteti na përcakton, vaniteti i shkon shumë sojit të njerëzve. Unë jam në një moshë që po të kisha mundësi të kisha ca lekë mënjanë do lija gjithçka tjetër. Edhe pse programi më pëlqen, televizioni që punoj më pëlqen, pot ë kasha mundësi, do merresha me ibrat. Jam 55 vjeç dhe s’kam patur aspak mundësi sepse me thonj më është dashur të siguroj mbijetesën, të rris fëmijën. Andaj do bëj programin që më pëlqen , në t elevizionin që më pëlqen.Jonida Shehu: Kur ishte momenti që vendose se mund të bëje një program në TV?Mustafa Nano: Ka qenë një moment kur i ndjeri Dritan Hoxha, Presidenti i “Top Chanel” , më ka thënë mendo një gje dhe hajde bëje në televizionin tim. Kur kam parë një emision në një televizion italian, mendova që e gjeta ç’te bëja. Ishte alamet gjetje, kështu shpika idenë e “Déjà vu”.Jonida Shehu: Hera e pare si moderator, si ishte?Mustafa Nano: Nuk është se kur ben mirë të ftuarin, bën mirë edhe moderatorin. Kam patur shumë emocion,kam përshtypjen që ka qëlluar program i suksesshëm, ka një natyrë të shtendosur, unë natyrë e tërhrqur, kështu që shkon.Jonida Shehu: Po flisnim për programin, është e vështirë të mbash një emision konstant, për një njeri që nuk i pranon kollaj kornizat, se televizioni është kushtëzuës?Musata Nano: Nuk është se më rri ngushtë si program, nuk është se me këtë program synoj të më shoh gjithë dynjaja, ky ësht argëtues. Dua ta shijojnë shikuesit, kaq pretendoj.Jonida Shehu: Një program politik do ta bënte Mustafa Nano dhe si do ishte një program politik që do e bëje ti ?Mustafa Nano: Unë do e bëja dhe e kam në mendje, por televizionet shqiptare nuk janë gati për programin që kam në mendje. Ështe një program që do ngrihet mbi investigimin, do jetë në bazë të asaj që do sjellin kamerat nga jashtë. Kamera do depërtoj në shumë skuta të errta dhe do i sjellim lakuriq, siç janë. Programi që dua unë të bej është televiziv që duhet të shihet se s’ben, jo program bisedë. Ne tani mund të na dëgjojnë dhe në radio dhe s’do humbin asgjë.Jonida Shehu: E ke menduar që në një program të tillë do jetë e veshtirë që dikush mund të vij, pasi mund te jëtë përgjegjës për realitetin në Shqipëri?Mustafa Nano: Këtu midis nesh është bërë e udhës që ta masim suksesin me nivelin e të ftuarit që kemi. Kështu si janë programet është e drejtë, këtu të nderon i ftuari, te programi që dua unë, nuk është keshtu. Nuk është problem a vjen Rama apo Meta, është çështja. Nëse më lënë në television të bëj ç’të dua, unë jam ok.Jonida Shehu: Ndalemi te libri, “Unë jam gegë”, Mustafa Nano me qeleshe, me çifteli në dorë, ndryshe nga Muç Nanon në ekran, aspak tradicional..Mustafa Nano: Jam ky i dyti, brenda vetes mund të kem gjëra në harmoni me traditën. Unë e shoh veten si njeri që ndihet mirë në mes të modernitetit.Foto(Kopertina e librit) ka synuar të përcjell një mesazh të caktuar. Në libër merrem me diferencën geg -tosk, por merrem me synimin për t’i “ç’misifikuar” këto koncepte, për ti “ç’yshtyr”. Sot është një problem më i vogël diferenca mes veriut dhe jugutJonida Shehu: Një pjesë që provokoj mjaft ishte se shqiptarët e jugut, tosk mund të bëjnë shtet, ndërsa gegët jo. Si mendon, shqiptarët mund të bejnë shtet?Mustafa Nano: Të gjithë udhëtarët, historianët , diplomatët,konsujt, gjeneralët që kanë vizituar Shqipërinë, deri në vitin 1900 kanë menduar që ky komb është shumë i veshtirë . Me kalimin e kohës çdo vështirësi në këtë plan ka sherbyer dhe si traditë. Kemi ardhur në situatën 100 vjet më vonë dhe jemi copë copë. Ne kemi sistem referimi të tjerët, problemi është t’i harrojmë të tjerët dhe të matemi me veten. Ne jemi komb i prapambetur dhe këtu e shoh burimin e problemit.