Goebbels i bindjes, Erion Veliaj i përfitimit
Nga OraNews Përditësimi i fundit 24 Maj 2026, 23:00
Ekziston një ngjashmëri interesante dhe njëkohësisht paradoksale mes fillesave politike të Joseph Goebbels dhe Erion Veliajt.
Të dy nisën rrugëtimin politik si figura që shfaqeshin kritike ndaj establishmentit të kohës së tyre, por përfunduan si instrumente qendrore të propagandës dhe mbrojtjes së liderit politik.
Megjithatë, nëse Goebbels u shndërrua në një besnik absolut të Hitlerit, tek Erion Veliaj servilizmi politik dukej më strategjik. Ai ishte pjesë e një projekti personal për trashëgiminë e pushtetit.
Në mesin e viteve ’20, Goebbels nuk ishte fillimisht një hitlerian i pastër. Ai afrohej me Gregor Strasserin dhe me krahun më “social” të partisë naziste, duke parë me skepticizëm afrimin e Hitlerit me elitën konservatore dhe financiare gjermane.
Në ditarët e tij të hershëm shfaqen qartë zhgënjimet ndaj mënyrës sesi Hitleri po e centralizonte partinë dhe po shmangte retorikën radikale sociale.
Pra, Goebbels nuk lindi si shërbëtor i verbër i liderit, por ai vinte nga një pozicion periferik dhe pjesërisht kritik ndaj linjës zyrtare të partisë.
Por Hitleri kuptoi shumë shpejt diçka thelbësore. Goebbels kishte një talent të jashtëzakonshëm për propagandën, për manipulimin emocional të turmës dhe për kontrollin e narrativës publike. Ai e afroi, e ngriti në hierarki dhe i dha pushtet. Dhe pikërisht këtu nisi transformimi i Goebbels.
Njeriu që dikur kishte rezerva ndaj Hitlerit u kthye gradualisht në propagandistin më fanatik të regjimit nazist. Ai ndërtoi kultin e Führerit, glorifikoi liderin në çdo fjalim dhe e trajtoi çdo kundërshtar si armik absolut. Servilizmi i tij nuk ishte thjesht politik, ai u bë pothuajse fetar dhe total.
Një trajektore tjetër, por me mekanizma të ngjashëm politikë, shihet edhe tek Erion Veliaj. Në vitet 2000, me lëvizjen “Mjaft”, ai projektohej si anti-establishment, si kritik i klasës tradicionale politike shqiptare, përfshirë këtu edhe Partinë Socialiste.
“Mjaft” sulmonte korrupsionin, propagandën politike dhe kulturën e vjetër të pushtetit. Erion Veliaj shfaqej si figura e re që vinte nga aktivizmi qytetar dhe jo nga aparati partiak.Por më pas ndodhi ajo që shpesh ndodh në politikë. Sistemi që dikur kritikoje të përthith sapo kupton se mund t’i shërbesh.
Edi Rama duket se kuptoi shumë herët atë që Hitleri kuptoi tek Goebbels: aftësinë e vetme që kishte Erion Veliaj; atë të menaxhimit të imazhit publik, të marketingut politik dhe të dominimit të hapësirës mediatike.
Nga një aktivist që sulmonte establishmentin, Erion Veliaj u kthye në një nga figurat më të rëndësishme të establishmentit socialist — deputet, ministër dhe më pas kryetar i Bashkisë së Tiranës.
Në këtë pikë shfaqet elementi i fortë i servilizmit politik. Ashtu si Goebbels ndërtoi gjithë ekzistencën e vet politike rreth mbrojtjes së Hitlerit, edhe Erion Veliaj ndërtoi profilin e tij publik si mbrojtës agresiv i modelit politik të Edi Ramës.
Kritikat ndaj pushtetit shpesh nuk përballeshin me debat mbi thelbin, por me propagandë, menaxhim të imazhit, sulme ndaj kritikëve dhe kontroll të narrativës publike. Në të dy rastet, figura që dikur pretendonte të ishte “rebele” ndaj establishmentit, përfundoi si instrumenti më i fortë në mbrojtje të tij.
Por këtu del edhe ndryshimi i madh mes tyre. Goebbels ishte një besnik absolut. Ai nuk projektoi kurrë veten si pasardhës të Hitlerit dhe as ndërtoi një pushtet paralel ndaj tij. Fuqia e tij buronte vetëm nga afërsia me Führerin. Ai nuk imagjinonte ekzistencë politike jashtë hijes së Hitlerit. Servilizmi i tij ishte total, emocional dhe ideologjik.
Tek Erion Veliaj, përkundrazi, servilizmi ka qenë strategjik. Besnikëria publike ndaj Ramës shoqërohej paralelisht me ndërtimin e një profili autonom pushteti, i cili konsistonte në një kontroll absolut mbi Bashkinë e Tiranës, shpërndarje fondesh publike, rrjete mediatike të financuara nga vëllai i tij, ndikim mbi artistë, aktivistë dhe struktura të rinjsh, si dhe krijimi i një imazhi të kujdesshëm si “fytyra moderne” e Partisë Socialiste.
Pra, nëse Goebbels kërkonte të mbetej përgjithmonë zëri i liderit, Erion Veliaj dukej se e përdorte rolin e besnikut si investim për ditën kur mund të trashëgonte vetë partinë.
Kjo e bën figurën e Erion Veliajt më të pabesë por njëkohësisht më tipike për politikën moderne të oborrit. Pra servilizmi i tij nuk kategorizohet si dorëzim total ndaj liderit, por si mjeti më efikas për t’iu afruar qendrës së pushtetit derisa të vijë momenti për ta marrë atë.
Në këtë krahasim, ka edhe një element tjetër që e bën figurën e Erion Veliajt më cinike sesa modeli klasik i propagandistit totalitar.
Joseph Goebbels ishte fanatik i Hitlerit për shkak të bindjes ideologjike. Ai e adhuronte Hitlerin në mënyrë pothuajse mistike dhe besnikëria e tij buronte nga besimi absolut tek Führer-i dhe projekti nazist. Goebbels jetoi dhe vdiq si njeri i regjimit, pa krijuar një profil oligarku apo përfituesi personal në kuptimin klasik financiar.
Ndërsa tek Erion Veliaj servilizmi politik nuk paraqitet si produkt i një bindjeje ideologjike, por si instrument pushteti dhe përfitimi. Besnikëria ndaj Edi Ramës është shfaqur më shumë si mekanizëm mbijetese dhe ngjitjeje politike, i shoqëruar me jetën e luksit për vete dhe familjarët e tij, pasurim dhe përdorim të Bashkisë së Tiranës si qendër influence financiare e propagandistike.
Kjo krijon një dallim thelbësor
Goebbels ishte propagandist fanatik që shkriu jetën në kultin e liderit, ndërsa modeli që shfaqi Erion Veliaj ishte ai i propagandës si investim personal, një servilizëm me kalkulim politik, ekonomik dhe me ambicie për trashëgiminë e pushtetit.
Ndryshimet mes Gjermanisë naziste dhe Shqipërisë së sotme janë të mëdha dhe të pakrahasueshme në aspektin historik, moral dhe institucional. Por paralelizmi në mekanizmin politik mbetet interesant.
Individi që nis si kritik i establishmentit, përthithet nga lideri sapo dëshmon aftësi të forta propagandistike dhe më pas, i pasuruar, kthehet në mbrojtësin më agresiv të sistemit që dikur pretendonte se luftonte.
Në fund paradoksi shoqëron dhe këtë situatë. Goebbels, që dikur kishte rezerva ndaj Hitlerit, përfundoi duke mos imagjinuar dot jetën politike (jo vetëm) pa të, ndërsa Erion Veliaj, që dikur ndërtoi identitetin e tij mbi luftën kundër establishmentit politik shqiptar, përfundoi si një nga fytyrat më të forta dhe pështira të tij, por duke lënë të kuptohej nga të gjithë (për shkak të padurimit dhe papjekurisë) se servilizmi ndaj liderit ishte veç një shkallë drejt ambicies për t’u bërë vetë lideri i ardhshëm./ CNA
