Turqia paralajmëron veton, Erdogan: Nuk do miratojmë anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO

Presidenti i Turqisë Rexhep Tajip Erdogan tha të hënën se nuk do të miratojë anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO, njofton agjencia shtetërore e lajmeve Anadolu.

Ministria suedeze e punëve të jashtme njoftoi të hënën se përfaqësues të lartë nga Helsinki dhe Stokholm do të udhëtojnë "së shpejti" në Turqi për të diskutuar kundërshtimet e Ankarasë për anëtarësimin e tyre në NATO.

Megjithatë, Erdogan tha se diplomatët nuk duhet të shqetësohen të vijnë në Turqi për të provuar të bindin Ankaranë që të miratojë ofertat e tyre në NATO.

"Së pari, ne nuk do t'u thoshim 'po' atyre që vendosin sanksione ndaj Turqisë për t'u anëtarësuar në NATO, një organizatë e sigurisë, gjatë këtij procesi," tha Erdogan.

Dy vendet nordike konfirmuan zyrtarisht se do të kërkojnë anëtarësimin në NATO, duke i dhënë fund dekadave të mosangazhimit ushtarak në një lëvizje historike të nxitur nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia.

Turqia deklaroi javën e kaluar se kishte kundërshtime ndaj anëtarësimit të dy vendeve në NATO, duke i akuzuar ata për mbështetjen e militantëve kurdë të cilët Ankaraja i konsideron si terroristë dhe për dështimin për të ekstraduar dhjetëra "terroristë" të dyshuar.

Ministri i Jashtëm turk Mevlut Cavusoglu tha të dielën:

“Vendet që mbështesin terrorizmin nuk duhet të jenë aleatë në NATO”, raportoi Anadolu. 

Ai shtoi se Turqia i kërkoi Finlandës dhe Suedisë “të ndalojnë mbështetjen e grupeve terroriste”.

Pse ky qëndrim i ashpër i Erdogan?

Mediat turke raportojnë se Suedia dhe Finlanda kanë kthyer mbrapsht shumicën e kërkesave të Turqisë për ekstradimin e terroristëve gjatë pesë viteve të fundit duke cituar burime, një çështje që merr më shumë rëndësi ndërsa të dy vendet kërkojnë të bashkohen me aleancën ushtarake të NATO-s së bashku me Turqinë.

Ministria turke e Drejtësisë, në përputhje me vendimet e gjykatës, kërkoi nga Finlanda ekstradimin e 12 terroristëve – gjysma të lidhur me grupin terrorist PKK, dhe gjysma me Organizatën Terroriste Fetullah (FETO), grupi që qëndron pas grushtit të shtetit të dështuar të vitit 2016, sipas burimeve.

Po kështu, gjatë së njëjtës periudhë, Suedisë iu kërkua të ekstradonte 21 terroristë, 10 anëtarë të FETO-s dhe 11 anëtarë të PKK-së.

Megjithatë, Suedia dhe Finlanda, të cilat kanë deklaruar synimin e tyre për të kërkuar anëtarësimin në NATO, nuk i janë përgjigjur pozitivisht kërkesave të Turqisë – një anëtare e NATO-s për mbi 70 vjet – për ekstradimin e gjithsej 33 terroristëve.

Nga 33 kërkesa gjatë pesë viteve të fundit, 19 janë refuzuar, ndërsa për pesë të tjera nuk është dhënë përgjigje.

Ndërkohë, procesi ligjor për kërkesat për ekstradim nga Turqia për nëntë terroristë të tjerë, dy nga Finlanda dhe shtatë nga Suedia, është ende duke u zhvilluar.

Në fushatën e saj terroriste më shumë se 35-vjeçare kundër Turqisë, PKK – e listuar si një organizatë terroriste nga Turqia, SHBA dhe BE – ka qenë përgjegjëse për vdekjen e mbi 40,000 njerëzve, duke përfshirë gra, fëmijë dhe foshnja.

FETO dhe lideri i saj me bazë në SHBA, Fetullah Gulen, orkestruan grushtin e shtetit të dështuar të 15 korrikut 2016 në Turqi, në të cilin 251 persona u vranë dhe 2,734 u plagosën.

Qeveria turke akuzon FETO-n se qëndron pas një fushate të gjatë për të përmbysur shtetin përmes infiltrimit në institucionet turke, veçanërisht në ushtri, polici dhe gjyqësor.

Për dekada, Suedia dhe Finlanda morën një qëndrim neutral të politikës së jashtme në rajon, por lufta e vazhdueshme Rusi-Ukrainë që filloi më 24 shkurt shkaktoi një ndryshim në qasjen e tyre, me publikun dhe shumicën e politikanëve që favorizonin anëtarësimin në aleancën e NATO-s.