Çfarë është Nord Stream 2 dhe pse është kaq i rëndësishëm?

Nga OraNews Përditësimi i fundit 22 Shkurt 2022, 18:59

Qeveria gjermane ndaloi sot procesin e dhënies së lejes për funksionimin e gazsjellësit Nord Stream 2 pas pushtimit rus në provincat lindore të Ukrainës. Projekti është gati, por pret një leje përdorimi pasi autoritetet gjermane kërkuan një ndryshim në strukturën e pronësisë së tubacionit. Sipas ligjit të BE-së, një furnizues nuk duhet të zotërojë në të njëjtën kohë dhe një tubacion.

Pas pushtimit rus të pjesëve lindore të Ukrainës, thirrjet e qeverisë gjermane për të ndaluar projektin e gazsjellësit Nord Stream 2, i cili supozohet të dërgojë gazin rus direkt në Gjermani dhe aktualisht është në pritje të një leje përdorimi, u bënë më të zhurmshme.

Shumë furnizime me gaz rus në Evropë kanalizohen përmes tubacioneve që kalojnë përmes Ukrainës, dhe disa datojnë që nga koha sovjetike. Mundësia e zëvendësimit të tyre me eksporte direkte të gazit në Gjermani nëpërmjet Nord Stream 2 do t'i lejonte Rusisë të zhvillonte luftë kundër Ukrainës pa u shqetësuar për tranzitin përmes atij vendi.

“Ne duhet ta ndalojmë këtë projekt menjëherë. "Ky ka qenë gjithmonë qëndrimi ynë dhe asgjë nuk ka ndryshuar në lidhje me të," tha ministri i Bujqësisë i Partisë së Gjelbër.

Sipas tij, me pushtimin rus të provincave lindore të Ukrainës, kishte ardhur koha për të diskutuar mbylljen përfundimtare të projektit brenda koalicionit të qeverisë. 

Ai tha se "varësia energjetike" e Gjermanisë nga regjimet autoritare si ai në Rusi "duhet të marrë fund".

Gjermania është shumë e varur nga gazi rus

Një nga arsyet kryesore pse Gjermania e gjen veten në një situatë varësie të konsiderueshme nga Rusia është vendimi 20-vjeçar për të hequr gradualisht termocentralet bërthamore dhe vendimi i fundit për të reduktuar gradualisht varësinë nga qymyri për të reduktuar emetimet e CO2. Me këto vendime dhe intensifikimin e punës për burimet e rinovueshme, autoritetet gjermane plotësuan kërkesat ambicioze të të Gjelbërve gjermanë, partnerë në qeveri, por edhe kërkesat e marrëveshjes për klimën KOP26.

Megjithatë, nevoja që Gjermania të pozicionohej si një nga liderët në zhvillimin e teknologjive të rinovueshme luajti gjithashtu një rol të rëndësishëm. Mbyllja e termocentraleve bërthamore nga Gjermania dhe braktisja e qymyrit do të thotë se vendi tani duhet të mbështetet më shumë në gazin rus sesa shumica e fqinjëve të tij.

Gazi natyror aktualisht përbën rreth 25% të konsumit total të energjisë në Gjermani dhe kjo do të rritet më tej pasi vendi mbyll termocentralet bërthamore dhe termocentralet me qymyr. E përballur me një nga çmimet më të larta të energjisë në botën e zhvilluar, Gjermania vazhdon të insistojë në mbylljen e tre termocentraleve të saj të fundit bërthamore këtë vit. Në të njëjtën kohë, plani është mbyllja e të gjitha termocentraleve gjermane me qymyr deri në vitin 2038.

Gjermania nuk ka një terminal të vetëm LNG

Një nga problemet e Gjermanisë është mbështetja e tepërt në një burim gazi. Për shkak se gazi i lirë vjen nga Rusia për dekada të tëra, asnjë qeveri gjermane nuk ka ndërtuar infrastrukturën për të importuar gaz natyror të lëngshëm (LNG) pak më të shtrenjtë nga eksportuesit kryesorë si Shtetet e Bashkuara ose Katari. 

Katari njoftoi në fund të janarit se mund të devijonte një pjesë të gazit të tij në BE për të lehtësuar problemet e furnizimit nëse Rusia pushton Ukrainën dhe BE-ja dhe SHBA-ja hakmerren kundër Moskës me sanksione. Por kjo tepricë nuk është e mjaftueshme, sepse pjesa më e madhe e gazit të Katarit është e rezervuar për dërgesat e rëna dakord në marrëveshjet afatgjata. Përveç kësaj, Katari kërkon garanci nga BE se vendet anëtare nuk do të devijojnë gazin natyror të lëngshëm të tepërt përtej kufijve të Bashkimit.

Të gjithë këta faktorë e kanë bërë Gjermaninë blerësin më të madh të gazit rus në botë. Më shumë se gjysma e importeve të saj vijnë nga Rusia, ndërsa mesatarja e BE-së është rreth 40%.

Nord Stream 2 supozohej të dyfishonte sasinë e gazit

Mbyllja e termocentraleve të mbetura bërthamore dhe ulja e pjesës së qymyrit në prodhimin e energjisë do të thotë se varësia e trazuar e Gjermanisë do të rritet vetëm në të ardhmen e afërt. Gazsjellësi Nord Stream 2, i cili përfundoi vitin e kaluar dhe në pritje të miratimit zyrtar nga rregullatorët gjermanë, do të dyfishonte kapacitetin e Gjermanisë për të furnizuar gazin rus, i cili aktualisht kalon përmes Nord Stream 1 10-vjeçar në të njëjtën rrugë.

Varësia e Gjermanisë dhe Evropës nga gazi rus i lejoi Rusisë të përdorte situatën për qëllimet e veta gjeopolitike në Ukrainë dhe vende të tjera që ishin pjesë e BRSS dhe Traktatit të Varshavës përpara rënies së Murit të Berlinit. Moska ka treguar se është veçanërisht e rëndësishme për të që të zvogëlojë praninë e  NATO-s pranë kufijve të Rusisë.

Autoritetet gjermane kanë llogaritur se Rusia është një partner i besueshëm në furnizimin me gaz, pasi Moska nuk e ka përdorur më parë atë për të ushtruar presion politik mbi Berlinin, megjithëse e ka bërë në disa vende të Evropës Lindore.

Por Gjermania bëri një gabim këtu. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) njoftoi kohët e fundit se Rusia ishte kryesisht përgjegjëse për mungesat e gazit në Evropë dhe se Gazprom, eksportuesi shtetëror i gazit rus, kishte shkurtuar eksportet në Evropë. Kremlini mohon përdorimin e gazit si një armë gjeopolitike dhe pretendon se po përmbush të gjitha detyrimet e dakorduara.

Pse Nord Stream 1 nuk është në diskutim?

Nord Stream 2 është në qendër të vëmendjes, por pak është dëgjuar për gazsjellësin më të vjetër Nord Stream 1, i cili kalon nëpër Detin Baltik midis Rusisë dhe Gjermanisë. Ka dhjetë vjet që furnizon me gaz Evropën Perëndimore.

Nord Stream 2 ka qenë një projekt gjeopolitik i Kremlinit që nga fillimi, thotë Index . Ky nuk është rasti me tubacionin e parë të gazit nëpër Detin Baltik. Moska mund ta perdorte lehtësisht atë për qëllimet e saj politike, por fillimisht u konceptua si një mënyrë për të dërguar gazin rus në Evropë dhe si një furnizues valutor për Gazprom. Mbetet edhe sot e kësaj dite, dhjetë vjet pas hapjes: një projekt biznesi funksional. Prandaj flitet shumë pak për të, thotë portali kroat.