Çështja e detit/ Diplomati grek: Do t'i bëjmë Ramës një ofertë që s'mund ta refuzojë

Nga OraNews Përditësimi i fundit 21 Shtator 2020, 17:15

Përplasja Greqi-Turqi në Mesdheun Lindor, çështja e detit Greqi-Shqipëri dhe afrimiteti i madh i kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama me presidentin turk Recep Tayyip Erdogan kanë qenë pikat kryesore të artikullit të gazetarit Stavros Tzimas për prestigjozen helene "Kathimerini".

Gazetari ve theksin mbi faktin se, para se të mbërrinte në Athinë për forumin e organizuar nga "The Economist" por kur tema kryesore ishte çështja e detit, Rama ishte në rezidencën e presidentit turk në Turqi.

"A do të mundet Rama që të bëjë një marrëveshje deti me Greqinë në prag të zgjedhjeve elektorale dhe përballë opozitës dhe Presidentit që e akuzojnë për “shitjen e detit”?, pyet gazetari, i cili sjell për publikimin atë çfarë një diplomat grek i ka thënë "Kathimerinit":

“Do t’i bëjmë atij një ofertë që nuk mundet ta refuzojë”.

Shkrimii plotë:

Të Premten, mëngjesin e 11 Shtatorit, Edi Rama inspektoi ndërtimin e disa shtëpive në Tiranë, që u shkatërruan pas tërmetit të 26 nëntorit dhe në mesditë ai u pa duke hipur në një avion privat duke ikur në drejtim të panjohur, nis shkrimin “Kathimerini”.

Në orën 5 të pasdites, një kanal televiziv (A2) njoftoi se Rama ishte larguar me urgjencë për t’u takuar me Erdogan. Ndërsa më pas nga kryeministriaa rrodhën informacione sipas së cilave Rama ishte për fundjavë në Turqi.

Sidoqoftë, mediat greke dhanë lajmin se Rama do të vizitonte Athinën të Martën, në 16 Shtator për të folur në konferencën e "The Economist" dhe gjithashtu do të takohej me Kyriakos Mitsotakis, për të folur rreth situatës politike dhe diplomatike, i cili ishte qëllimi i vërtetë i vizitës së tij, transmeton abcnews.al

“Kufirii Erdogan”

Shumica kanë menduar se vizita do të ishte “kufiri” që supozohej të vendosej nga “vëllai i madh” Erdogan, në funksion të diskutimeve me udhëheqësit grek për shënjimin e zonave detare. Disa menduan se Erdogan do të dërgonte Ramën si ndërmjetës për t’i dhënë një mesazh Mitsotakis kur të takohej në Athinë.

Rama gjatë konferencës tha seishte krenar për miqësinë e tij me Erdogan dhe në emër të presidentit turk thase ai i donte grekët.

Vizita, sigurisht që nuk e bën udhëheqësin shqiptar “të dyshimtë” nga pala greke. Anulimi i marrëveshjes për caktimin e kufijve të EEZ midis dy vendeve në 2009, mbart  gjurmë nga ana e Turqisë  dhe tani  kjo është  çështja e para që do të diskutohet në agjendën greko-shqiptare. Tonet e ashpra të Erdogan kundrejt Ramës në rezidencën e tij, disa orë para se të udhëtonte në Athinë, kanë ngritur dyshime nëse ishin vërtet “këshilla” nga ana e presidentit turk.

Dora Bakojanis ia përplasi nëfytyrë Ramës, duke i thënë gjatë konferencës “ne e dimë se Turqia ishte kundërmarrëveshjes” dhe ish-Kryeministri Sali Berisha, kur u pyet nëse Turqia ndikoinë vendimin e anulimit të Gjykatës Kushtetuese të vitit 2009, tha: Absolutisht.Nuk  ka dyshime. Njëqind per qind”.

Admirali turk tashmë në pensionXhihad Yaiçi, një mbështetës i doktrinës “Blue Homeland”, gjatë një intervistëpër një gazetë lokale qershorin e kaluar tha se Ankaraja kishte ndërhyrë për tëanuluar marrëveshjen, “duke paralajmëruar” se Greqia po mashtron”.

Edi Rama, gjatë konferencës e mohoi faktin se Turqia kishte ndërhyrë në anulimin e marrëveshjes së vitit 2009, duke pretenduar se ai ka bërë thirrje për ta çuar çështjen në Gjykatën Kushtetuese për shkak të presionit nga “super-patriotët” në vendin e tij, të cilët e akuzonin se “deti po u shitet grekëve”.

“Misteret e Marmarasë” mund tëzgjidhen me fillimin e dialogut  Athinë- Tiranë për zonat detare,gjithashtu do të verifikohet nëse palës shqiptare i është vendosur një kufi ngaErdogan, kryesisht në çështjet e ishujve ( Othonoi, Erikousa) dhe ishujtshkëmbor pranë Korfuzit, të cilat janë pika kyçe e diskutimeve.

A mund të fillojnë menjëherëbisedimet për EEZ? Rama tha se “herët ose vonë do të arrijmë një pikëpamje tëpërbashkët mbi zonat detare” dhe sugjeroi që çështjet të zgjidhen ose mendihmën e vendeve të treta ose në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë.

Sidoqoftë, Shqipëria ka hyrë në fazën e zgjedhjeve që pritet të jenë me  25 Prill dhe klima politike është tashmë shpërthyese, sidomos pas njoftimit të Athinës për të zgjatur me 12 milje ujërat territoriale.

A do të guxojë Rama tëdiskutojë një çështje kaq të nxehtë në prag të zgjedhjeve kur e gjithë opozitadhe Presidenti Meta e akuzojnë atë se po përgatitet të “shesë detin”, domethënëtë tradhtojë vendin?

Sipas një burimi nga një diplomatik i lartë grek, të cilit “K” i bëri pyetjen se:  “propozimi ynë do të jetë i tillë aq sa do të jetë shumë e vështirë ta refuzosh atë” dhe tha se pavarësisht se Shqipëria ndodhet në një situatë të zjarrtë elektorale diskutimet mund të fillojnë.

Pikënisja

Ai refuzoi të fliste, nëse atado t’i referoheshin marrëveshjes së vitit 2009, në bisedimet e bëra  gjatëmandatit të Ministrit të Jashtëm Tsipras, dhe  mandatit të MinistritKotzia dhe Bushati, ose për të filluar një “tabula rasa”.

Kryeministri Rama tha ngapodiumi i Economist se “ne kemi një bashkëpunim strategjik me Greqinë dheTurqinë” dhe se ai nuk mendon se Shqipëria “është midis një çekiçi dhe njëhekuri”.

Pjesërisht, ai nuk po gabon në atë çfarë ka deklaruar, pasi Greqia dhe Turqia nuk po “luftojnë” në korridoret e Korfuzit, megjithëse përcaktimi i zonave detare të Greqisë dhe Shqipërisë mund të ndikojë gjithashtu në Kastellorizo ​​për sa i përket ndikimit të ishujve Liliputian atje.

Por sidoqoftë, i takon tëvendosë nëse do të veprojë në kontekstin e solidaritetit të përbashkët europianose të veprojë në bazë të interesave të një vendi të tretë, jo-europian qëkërcënon një shtet anëtar.

Me fjalë të tjera, ai nuk mund të kërkojë, të bashkohet me BE-në. dhe në të njëjtën kohë të jetë në përputhje me politikat e Turqisë ,që Europa e Bashkuar aktualisht po kundërshton në Egje dhe në Mesdheun Lindor.

Populli shqiptar parashikon see ardhmja e tij do të jetë  Europa e Bashkuar, dhe jo një model i llojittë Erdogan, dhe as një  “Blue Homeland” neo-Osman, të cilin, siç deklaroiai gjatë  një vizite në Tiranë, kufijtë do të arrijnë deri në brigjet eAdriatikut, përfshirë Shqipërinë!

Mbi të gjitha, është vetë Ramaai që ka marrë përsipër barrën e udhëheqjes së vendit të tij për në BE dhe nëfakt pret të caktohet një datë për fillimin e negociatave me miratimin dhe ndihmën e Greqisë.

Prandaj, ai nuk mund të shkelënë dy “anije” që projektojnë deklarata pompoze të tilla si “ne jemi nëbashkëpunim strategjik me Greqinë dhe Turqinë”. Në një moment, ai do tëpërballet me dilemën “e Europës së Bashkuar të Erdoganit ose me Turqinë?” dhedo të duhet të vendosë se anën e kujt do duhet të mbajë.

Është e kuptueshme që Athina, e cila ka në duar letrën e fortë europiane,  duhet të marrë parasysh dhe të respektojë interesat e saj kombëtarë.