Rakipi:Drejtësia në dilemë, mazhoranca po i jep lirinë të bëjë punën e saj

Tiranë - “Drejtësia është në dilemë tashmë dhe duke përgjuar politikën, e duket se kjo maxhorancë po ja jep lirinë të bëjë punën e saj sepse gjërat janë të ndara”. Kështu ka deklaruar në studion e lajmeve, përballë gazetares Jonida Shehu, Drejtori i Përgjithshëm i të RTV “Ora News” Ylli Rakipi, në lidhje me rastin Fullani.Intervista e plotë:Jonida Shehu: E prisje lirimin e Fullanit  sot apo ndryshimin e masës së sigurisë për të?Ylli Rakipi: Është një proces që do të ketë devijime të ndryshme. Gjykata do të bëjë vendimet e veta, por ka një dilemë sot, jo vetëm në drejtësinë shqiptarë, por një dilemë popullore. Ka një dilemë dhe një pyetje të madhe a do të mundë Shqipëria të hyjë në një rrugë, në një proces të zbatimit të ligjit? Të njohjes vetëm të ligjit, sidomos nga institucionet e drejtësisë, apo do të vazhdojë me këtë tranzicion 22 vjeçar, i cili nuk është se i ka dhënë ndonjë gjë të mirë këtij vendi? Është një tranzicion që përsa i përket drejtësisë ka pjellë ngjarje nga më të shëmtuarat, fatkeqësi në fushën e drejtësisë dhe të së drejtës.Dilema që shtrojnë sot shqiptarët, duke parë shkëndijat e para ku drejtësia po përpiqet të hyjë në rrugën e vet, njerëzit shtrojnë pyetjen a janë këto shkëndijat e para për të patur drejtësi në këtë vend, për të shkuar drejt shtetit të së drejtës? Apo është thjeshtë një përpjekje, një ngjarje që nuk ndikon në proceset e vërteta të demokratizimit në shqipëri?Jonida Shehu: Me vendimin e Gjykatës së Apelit janë shtuar pikëpyetjet e opinionit publik për rikthimin e drejtësisë në vend, apo janë pot ë njëjtat?Ylli rakipi: Jo! Po të dëgjosh njerëzit në përgjithësi dhe të shikosh në rrjetet sociale, thonë që drejtësia po përpiqet në një farë mënyre ti hyjë një problemi që është vjedhja e Bankës, por ndërkohë shoqërohet në procesin e saj me akte, që grupime të ndryshme të shoqërisë sonë, me arrest shtëpiak ndaj një kushëriri të filanit, ndonjë i afërmi i këtij politikani, ose mjerëz të lidhur me pushtetin të cilët arrest shtëpiak e shkëmbejnë me burg ose burgun e shkëmbejnë me arrest shtëpiak. Mendoj se është një moment pozitiv moment ku drejtësia nuk vendos dot më si 2 apo 3 vjet më parë, ku mbyllte sytë dhe mbyllte me procedurë probleme shumë të rëndësishme, probleme që kishin të bënin jo vetëm me korrupsionin, por me shkatërrimin e këtij vendi në pikëpamjet e së drejtës.Tani është e vështirë që drejtësia të jetë e lidhur me politikën kaq ngushtë dhe është e vështirë të bëjë ndere të këtij lloji. Vini re që maksimumi që mund të fitojë dikush, me gjithë mbështetjen e madhe që mund të ketë në politikë apo në sferën mediatike, mund të fitojë maksimumi nga “arrest me burg” në “arrest shtëpie”.Sapo vij nga promovimi i librit të një mikut tonë, dhe një deputete e rëndësishme e të djathtës tha që: "ne nesër do dalim të protestojmë, që si është e mundur që në burg të mbeten vetëm gratë, një inspektore, dhe të mos ngelet Guvernatori apo njerëz të tjerë?" Dikush tjetër më thoshte që burgu për gratë është, duhet ndërruar fjala që burgu është për burrat.Situata të tilla ku drejtësia përpiqet ti largohet tranzicionit dhe të hyjë në rrugën e saj të drejtë, sigurisht që do ta shoqërojnë këtë pjesë.Jonida Shehu: Ka pasur komente sot edhe për faktin që Guvernatorit Fulllani i është ndryshuar masa e arrestit, ndërsa kryeinspektores së përgjithshme nuk i është ndryshuar. Shumica kanë qënë komente në rrjetet sociale. Presioni më i madh ndaj drejtësisë, si për vendimin e parë edhe për vendimin e dytë sot në Gjykatën e Apelit, ka qënë nga opinioni publik apo nga qarqe të tjera?Ylli Rakipi: Nuk ka qënë nga opinioni publik. Realisht opinioni publik ka qenë një gjyqtar shumë i mirë. Nëse gjërat do të ishin të tilla që të kishe mundësi që ta shndërroje publikun e gjerë në një gjykatës- jo Gjykata Popullore si në kohën e Hoxhës - do të kishim një situatë tjetër. Por në rastin për të cilin ne flasim, ku është vjedhur Banka e Shqipërisë, një pjesë e rëndësishme e medias shqiptare ka thënë vazhdimisht që politika është ajo që është përpjekur me të gjitha mënyrat që ta mbulojë këtë ngjarje.Jo më larg se 24 orë më parë, ish-Kryeministri i vendit, që tani drejton opozitën “në hije”, doli dhe bëri një kërcënim institucioneve të drejtësisë, bëri një kërcënim të drejtëpërdrejtë duke përdorur fjalën stalinist, po duke u shpallur vetë më shumë se stalinist dhe më shumë  se hitlerian. Ishte një britmë që kërkonte të mbronte dhe të urdhëronte gjërat të cilat nuk janë më në dorë të tij, nuk ekzekutohen më prej tij. Por duket shqetësimi, jo vetëm i ikjes së pushtetit, por edhe i rënies së mënyrës se si ka qeverisur. Personazhi për të cilin folëm, që është larguar nga pushteti, duket që është një gjë që e mban të ngërthyer fort edhe opozitën shqiptare në rastin konkret.Jonida Shehu: E keni fjalën për deklaratën e zotit Berisha me rastin e përvjetorit të vrasjes së zotit Hajdari?Ylli Rakipi: Deklarata e zotit Berisha ishte një deklaratë që ai përmendi fjalën stalinizëm po deklarata vetë ishte superstaliniste. Dua të theksoj këtu që jo vetëm politika, por edhe media është ndarë në dy grupe. Ju e keni parë në mënyrë shumë të hapur dhe shumë të qartë që një pjesë e saj ka marrë një rol duke fyer, poshtëruar, organet e akuzës, Prokurorinë, duke i cilësuar ato me fjalë të cilat jo media, por as në rrugë nuk përdoret. Një pjesë jo e vogël e medias mori një rol negativ në këtë pikëpamje, duke mbrojtur interesa.Ne vërtetë jemi një vend shumë i vogël. Jemi një vend ku ne e njohim pak a shumë njëri-tjetrin. Është e vështirë në një vend ku njihesh me njëri-tjetrin, ta shikosh tjetrin kur shkon në dyert e burgut. Është e vështirë ta shikosh atë të ndaluar, të stopuar nga jeta e tij e zakonshme. Por, Shqipëria mund të ngrihet mbi veten, sëpari në këtë pikëpamje, mbi emocionet nga njohjet që ne kemi. Ju e keni vënë re që kjo nuk ndodh vetëm me vendorët, nuk ndodh vetëm me politikën shqiptare apo një pjesë të medias. Kjo ndodh edhe me autoritetet e huaja. Edhe ata kur atashohen në Shqipëri dhe rrijnë një farë kohe, duket sikur shqiptarizohen, vulgarizohen deri në atë masë, san a duken edhe ata po aq të vegjël sa ç`jemi shpesh ne vetë. Dhe ata në këtë rast ne nuk na ndihmojnë.Jonida Shehu: Ndikoi politika dhe media në vendimin e sotëm të Gjykatës së Apelit?Ylli Rakipi: Padyshim. Askush nga ne nuk duhet të presë që drejtësia shqiptare, me llampën e Aladinit të zgjidhë probleme të cilat shoqërojnë për 22 vjet drejtësinë shqiptare. Jo vetëm 22 vjet, por edhe në të shkuarën. Drejtësia vjen me një Background, edhe përtej kohës së pluralizmit. Një pjesë e mirë e gjyqtarëve, e prokurorëve, e drejtësisë shqiptare vjen nga koha e Hoxhës, nga koha e diktaturës.  Këto kushte kemi pasur, në këtë gjendje jemi dhe natyrisht askush nga ne nuk duhet të mendojë se drejtësia nuk ndikohet. Por drejtësia është një dilëme të madhe tani! Të jetë te ajo rrugë ku duhet të përcaktojë krimet politika? Kush është krim dhe kush nuk është? Domethënë ai që është në pushtet, nuk është kriminel edhe kur vret? Nuk është kriminel dhe nuk ka kryer vepër penale as kur eksplodon, as kur vret njreëz? Drejtësia është në një dilemë të madhe tani, dhe është duke përgjuar politikën. Dhe besoj se kjo qeveri që është tani, kjo mazhorancë që ka ardhur në pushtet duket që po bën një përpjekje serioze për ti dhënë drejtësisë të kuptojë, që gjërat tani duhet të jenë të ndara, përndryshe kjo qeveri do të ishte një zgjatim i qeverisë tjetër dhe do të vijonte kështu.Jonida Shehu: Si ka mundësi që drejtësia ndikohet nga politika, kur ajo që është në pushtet i paska lënë drejtësisë hapësirë të veprojë në pavarësinë e vetë dhe kemi vetëm presionin e bërë nga opozita që sido që të jetë nuk ka më gjë në dorë? Pse duhet të jetë e intimiduar drejtësia në këto kushte?Ylli Rakipi: Nuk është presioni i bërë vetëm nga opozita. Opozita ka dalë me flamur ashpërsisht ndaj këtij procesi dhe kësaj ngjarje. Ju e keni dëgjuar se zoti Berisha ose liderët e tjerë nuk përmendin. Del kreu i opozitës, zoti Lulzim Basha dhe vazhdimisht flet për procesin e Bankës, por ansjëherë nuk thotë se është vjedhur Banka.Ne nuk do kishim një proces me bankën. Zoti Fullani dhe një pjesë e stafit, mund të ishte duke shëtitur jashtë shteti, mund të ishte duke luajtur volejboll ose basketboll me ekipet që kishin ngritur aty. Se Bankën nuk e kanë ruajtur. Se kur vidhet në mënyrë fizike nga brenda, merre me mend se çfarë mund të ndodhë, apo çfarë mund të ketë ndodhur apo të vëzhgohet më pas nëse hetimet do të thellohen dhe do të vazhdojnë.Në këtë pikëpamje dua të them se politika dhe segmentet e politikës që është në fuqi, ndikojnë në këtë proces. Shqipëria nuk mund të ndahet brenda 5 ditëve nga këto 22 vjet tranzicion. Unë shoh dhe është një gjë positive, se gjyqtarët janë në dilemë. Ata nuk veprojnë dot sot me idenë që duhet liruar patjetër Fullani, duhet të shkojë në shtëpi si i lirë ose të rikthehet në Bankë. Zbut masën e arrestit në bazë të presioneve që ka marrë, në bazë të takimeve që kryen politika, apo qoftë edhe deri tek të huajtë, - këmbëngul tek ky rast, por nuk dua të përmend emra, - që në momente të posaçme gjenden sikur hidhen me dorë, atje ku duhen, për të ndërhyrë në veprime të tilla. Dhe jo rrallë ka ndodhur që të huajtë, -flas për përfaqësuesit diplomatik të huaj, të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të Bashkimit Europain, të cilët janë njerëz shumë të rëndësishëm dhe që ndikojnë shumë jo vetëm në opinionin publik shqiptarë, por edhe në organet dhe institucionet shqiptare. Ne kemi institucione të brishta. Sot porositë e ambasadorit amerikan, ishin përshembull jashtëzakonisht të mira, por aim und ti kishte bërë edhe dje.Jonida Shehu: Ai ka folur sot për konspiracion. Për çfarë konspiracioni e ka fjalën zoti Arvizu në takimin që ka patur me kryetarin e Kuvendit zotin Meta? Menjëherë më pas i ka bërë këto deklarata.Ylli Rakipi: Unë nuk di ndonjë konspiracion. Kur unë dola nga një studio tre ditë më parë, kolegët e mi të televizionit “Klan”, që ne kemi afër, më shpjeguan mua që kishte një konspiracion midis një funksionari të rëndësishëm, me disa gazetarë që mes të cilëve më përmendi dhe mua. Ky takim kurrë nuk ka ndodhur. Asnjëherë këta njerëz nuk kanë qënë bashkë. Ata u binën sepse unë  e shpjegova se ku ka qënë njëri dhe ku ka qenë tjetri. Këto janë teori të ndërtuara për të intimiduar Prokurorinë, për të intimiduar Gjykatën sot dhe për të intimiduar atë pjesë të medias që u përpoq ta shikonte ndershmërisht dhe duke patur kriterin e së vërtetës në qëndër të investigimit dhe të raportimit të saj.  Ambasadori i SHBA-së është një njeri shumë i rëndësishëm, që di shumë më shumë nga ne gazetarët, është përfaqësuesi i fuqisë më të madhe të botës këtu. Ai mund të di, por SHBA unë besoj që di që është vjedhur Banka,. Domethënë asgjë nuk ka ndodhur, nuk është marrë si dikur, për shembull që të arrestohet kryetari i opozitës, Fatos Nano për shembull shumë e shumë vjet më parë, pa kryer një vepër penale. Këtu është vjedhur Banka. Është kryer një vepër penale, janë arrestuar 18 persona. Sot janë raportuar se numëruesit ishin elektriçist. Është ndaluar i gjithë zinxhiri i emisionit, të njerëzve të cilët ruanin paratë kesh të Bankës së Shqipërisë dhe kjo është zhvilluar në një kohë prej 4 vjetësh. 4 vjet domethënë edhe në një pyll të largët të vjedhësh, do të zbulohesh!Jonida Shehu: Është Gjykata ajo që do të vendosë përgjegjësitë në fjalë për Guvernatorin Fullani?Ylli Rakipi: Se kam konkretisht për Guvernatorin Fullani. Për Guvernatorin Fullani përpiqet të bëhet një veçim shumë interesant në ditët e sotme. Përmendët që Këshilli Drejtues është ai që është me të njëjtat përgjegjësi me Guvernatorin. Ligji nuk është një ligj perfekt. Edhe ligjet e hartuara në Shtetet e Bashkuara apo në Perëndim nuk është se janë ligje perfekte dhe të carat në ligj gjenden. Guvernatori është ekzekutivi. Ai ekzekuton. Është si të thuash sic është Kryeministri. Është qeveria e Bankës. Nuk mund të jetë kryetari i Këshillit Drejtues ai që e ekzekuton. Këtu ka një handicap. Ligji ka të metat e veta që parlamenti po përpiqet ti korigjojë. Por gjithsesi Bashkimi i Këshillit Mbikqyrës, që në fund të fundit është një institucion që mbikqyr punën e Bankës, bën të gjitha këto, por në fund të fundit ekzekuton Guvernatori. Është ai përgjegjësi më i rëndësishëm i Bankës. Është ai që qeverisë Bankën e Shqipërisë. Pra kryetari që qeveris Bankën, është Guvernatori. Nuk mund të barazohet ky me asnjë anëtarë Këshilli- sikur Zoti ta ketë dërguar këtë anëtar këshilli në Bankën e Shqipërisë- ai nuk ekzekuton.Jonida Shehu: E kompromenton hetimin ndryshimi i masës së sigurisë së Fullanit? A mund të vazhdojë hetimi po njësoj dhe kësaj çështje ti shkohet deri në fund, megjithëse fullani është në arrest shtëpie dhe jo në burg?Ylli Rakipi: Jo! Drejtësia ka parë të gjitha dokumentat e akt-akuzës, të gjitha faktet dhe provat dhe ka marrë një masë që kështu e mendon ajo. Në fakt duhen analizuar dy tre gjëra të rëndësishme që nuk duhen kapërcyer.Në këtë Gjykatë ka pasur momente shumë interesante, sic është lirimi i trafikantëve shumë të rëndësishëm, të kërkuar nga Interpoli, të kërkuar nga shtete shumë të rëndësishme të perëndimit. Siç është rasti i trafikantit të liruar, të kërkuar nga Gjermania, ku shteti ynë u vu në pozitë edhe me shtetin gjerman. Ai u lirua nën një mënyrë shumë të çuditshme, ku u tha se ai do të shkonte në një adresë pa adresë dhe të nesërmen ai nuk ishte më.Ka patur vendime të cilat për opinionin publik, për median, janë probleme për të cilat flitet. Kemi një frazë që "vendimi i Gjykatës nuk diskutohet". Vendimi i Gjykatës gjithmonë diskutohet. Diskutohet një shkallë më lart. Shkon përtej Shqipërisë në gjykata të tjera ndërkombëtare. Por kur diçka bluhet në opinionin publik, kur këtë e flet një masë shumë e madhe njerëzish, atëherë nuk është se kemi të bëjmë me manipulime, me komplote. Kur një masë e madhe njerëzish, kur populli në përgjithësi thotë të njëjtën gjë do të thotë se nuk kemi të bëjmë me manipulime. Kur njerëzit flasin gjerë për një problem, Gjykata ka filluar mendoj unë, ti hyjë një procesi drejt zbatimit të ligjit, por ne do të shohim se si do të rrjedhë. Ne nuk duhet të paragjykojmë, por në opinionin publik qarkullojnë zëra të ndryshëm. Ndoshta Gjykata e ka parë më të arsyeshme, që në burg të mbahen njerëz, siç është rasti grave dhe njerëz që kanë pasur lidhje të afërta me njerëz të lidhur me politikën, të lidhur me pushtetin, me njerëz shumë të fortë të këtij vendi, nuk janë më në qeli, por tashmë janë në arrest shtëpie.Jonida Shehu: Në këto ditë, që kur është zbuluar skandali i vjedhjes në Bankën e Shqipërisë dhe deri sot kur është marrë vendimi i dytë nga Gjykata e Apelit për personat që janë të arrestuar, kanë ndodhur shumë gjëra në realitetin shqiptar. Sidomos lidhur me këtë çështje, ka pasur reagime dhe mosreagime të politikanëve, reagime të ndryshme të opinionit publik, kemi takime të krerëve të shtetit. Çfarë tregoi gjithë kjo histori për shoqërinë shqiptare, qoftë edhe për klasën politike shqiptare?Ylli Rakipi: Së pari kjo gjë tregoi se Shqipëria është një vend që 23 vjet pas rënies së diktaturës, nuk ka institucione. Kur themi nuk ka institucione jemi të detyruar ta themi këtë me zë të lartë dhe të plotë sepse kur vidhet për 4 vjet rresht institucioni i rëndësisë së veçantë, i sigurisë më të lartë në Shqipëri, në mënyrë kaq qesharake, do të thotë që ne nuk kemi institucione. Shteti ynë është një shtet ku eksplodimet e ndryshme, nxjerrin në pah dobësinë e jashtëzakonshme. Ne kemi vite të tëra që dalim jashtë Shqipërisë dhe bërtasim se “ne po vrapojmë të dytët pas Gjemanisë”- siç thoshte zoti Berisha dikur. "Shqipëria ka ndryshuar shumë. Shqipëria në 300 ditë është bërë kështu. Është bërë më e bukur, më e fortë". Por në realitet ju keni vënë re që gjërat fshihen dhe kamuflohen në këtë mënyrë . Gjithçka lëviz në një mënyrë të tillë që duhen eksplozione të fuqishme që të kuptohet që i gjithë ky sistem institucionsh është qesharak dhe i ndërtuar në mënyrën më të keqe të mundshme, i ndërtuar ashtu siç nuk mund të ndërtohet.Nëse do të japësh dy versione, versioni si nuk mund të bëhen institucionet në Shqipëri, është ky që bëhet në Shqipëri. Dhe rastet e njëpasnjëshme që ndodhin në Shqipëri një herë në kaq kohë - kanë limitet e tyre, ashtu siç përsëriten të gjitha gjërat - tregojnë që ne ende nuk duam të bëjmë institucione. Nuk mund të themi që në qeverisjet tona, në krye të vendit tonë nuk ka njerëz të mencur. Edhe ata që shkuan, që ishin 8 vjet në pushtet, dinë, por janë përjekur të dinë për vete, për punët e tyre. Dhe e kanë lënë shtetin në këtë gjendje që kemi dhe shohim sot.Vidhet Banka e Shqipërisë dhe përcillet si të ishte vjedhur një pulari fshati. Eksplodon një qendër e ngritur në Gërdec me cmontime dhe ndodh e njëjta gjë. Bëhet një rrugë e Kombit dhe institucionet e drejtësisë i mbyllin me procedura. Dhe shumë fenomene dhe ngjarje që tregojnë se Shqipëria është në një dilemë të madhe. Sot duket që ka përpjekje për ti parë ndryshe problemet, ndaj dhe Prokuroria ka filluar të veprojë ndryshe, ndaj dhe Gjykatat kanë filluar të përgjojnë dhe të shohin cfarë po ndodh në këtë vend. Dilema e tyre shkon deri atje sa nuk bëjnë dot lëshime qesharake. Ta mbyllin këtë proces me procedurë. Procesin e vjedhjes së Bankës mund ta mbyllin edhe me procedurë. Por duket që ka një vëmendje edhe të drejtësisë, sepse po shikojmë që edhe mazhoranca që është aktualisht, duket që ka një përpjekje serioze. Por kaq sigurisht që nuk mjafton.