Sulm kulturës ukrainase, shtëpia e 7 vendeve të trashëgimisë botërore të UNESCO-s në rrezik
Nga Besmira Pelushaj Përditësimi i fundit 4 Mars 2022, 13:34
Populli ukrainas po përballet jo vetëm me një agresion territorial, por edhe me një sulm ndaj kulturës. Bombardimi i Lviv, Odesa, Kiev ose Chernihiv në veri, me kishat, manastiret dhe koleksionet e pashoqe të ikonave mesjetare do të jetë "një humbje kulturore për Evropën, ashtu si gjatë shkatërrimit të Dresdenit gjerman në Luftën e Dytë Botërore”.
Populli ukrainas po përballet jo vetëm me një agresion territorial, por edhe me një sulm ndaj kulturës.
Ukraina është shtëpia e shtatë vendeve të trashëgimisë botërore të UNESCO-s, duke përfshirë Katedralen e Shën Sofisë në Kiev me kupolat e saj të mrekullueshme të arta dhe afreskun mahnitës bizantin të Virgjëreshës Mari, si dhe ekspozitën historike arkitekturore në qendër të Lviv në perëndim.
Siç thotë Anna Reid, autore e “Historia e Ukrainës”, bombardimi i Lviv, Odesa, Kiev ose Chernihiv në veri, me kishat, manastiret dhe koleksionet e pashoqe të ikonave mesjetare do të jetë "një humbje kulturore për Evropën, në shkallën e shkatërrimit të Dresdenit në Luftën e Dytë Botërore”.
Si shumë qytete anembanë vendit, Odesa, e themeluar nga Katerina e Madhe në fund të viteve 1700, me arkitekturën e saj të ruajtur në mënyrë perfekte të shekullit të 19-të dhe Teatrin e bukur të Operës neo-barok, përgatitet për sulm.
Drejtoresha në detyrë e muzeut, Oleksandra Kovalchuk, u largua në Bullgari për hir të djalit të saj njëvjeçar.
“Ndihem si tradhtare”, më tha ajo. "Kam zhgënjyer ekipin tim. Sigurisht që ndihem fajtore për këtë.
Në kryeqytetin ukrainas, Kiev, një tjetër drejtore e muzeut, Olesia Ostrovska-Liuta, ka marrë një vendim ndryshe, por po aq të vështirë. Ajo qëndroi në vend, megjithëse tha se “gjendja e muzeumeve dhe institucioneve kulturore nuk ndryshon nga spitalet, shkollat dhe zonat e banuara”.
Mystetskyi Arsenal është një nga muzetë më të mëdhenj të artit në Evropë, që mban vepra avangarde dhe bashkëkohore ukrainase. Mbrojtja e tyre është misioni i saj dhe ajo thotë se do të qëndrojë në Kiev "për aq kohë sa ne mund të ruajmë institucionin tonë".
Anna Reid thotë se qytetet që nuk janë të okupuara tashmë, si Odesa dhe Lviv, të cilat kanë muze me koleksione të pasura "duhet t'u jepet sa më shumë ndihmë për t'i çuar ato koleksione në një vend të sigurt", qoftë në strehimore për sulme ajrore apo edhe jashtë vendit. Është e qartë se populli i Ukrainës është prioriteti; ruajtja e tyre sa më shumë që të jetë e mundur është më e rëndësishmja. Por ky është një komb me një histori krenare dhe një të kaluar të afërt që pa figura kulturore dhe vepra arti të shkatërruara nga administratat e mëparshme sovjetike. Frika është se rusët duan ta përsërisin këtë”, shprehet Reid.
