OKB: Temperaturat globale nivele rekord deri në 2030-n
Nga OraNews Përditësimi i fundit 28 Maj 2026, 13:09
Shkencëtarët kanë zbuluar se temperaturat globale ka të ngjarë të vazhdojnë në ose afër niveleve rekord në pesë vitet e ardhshme, me mesataren vjetore që potencialisht do të arrijë deri në 1,9°C mbi nivelet paraindustriale.
Parashikimet e reja të klimës të OKB-së të publikuara të enjten sugjerojnë se temperaturat mesatare vjetore pranë sipërfaqes së tokës gjatë viteve 2026-2030 do të variojnë nga 1,3°C në 1,9°C mbi mesataren e viteve 1850-1900.
Analiza nga Organizata Botërore Meteorologjike (OBM) e OKB-së dhe Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar gjen një shans prej 86% që një vit midis tani dhe vitit 2030 do të thyejë rekordin për vitin më të ngrohtë.
Kjo vjen pasi temperaturat rekord të vitit 2024 thyen – të paktën përkohësisht – pragun prej 1,5°C për të cilin vendet kanë rënë dakord të kufizojnë ngrohjen globale për të shmangur ndikimet e saj më të rrezikshme.
WMO dhe Met Office gjetën një shans prej 91% që të paktën një vit në pesë vitet e ardhshme do të bëjë të njëjtën gjë.
Sipas shkencëtarëve, ekziston gjithashtu një shans prej 75% që mesatarja pesëvjeçare 2026-2030 të kalojë 1,5°C mbi mesataren e viteve 1950-1990.
Modelet e klimës tregojnë se ekziston mundësia që temperatura mesatare globale e botës të kalojë edhe 2C mbi nivelet paraindustriale para vitit 2030, megjithëse shkencëtarët që fshihen pas analizës thanë se ishte “jashtëzakonisht e pamundur”, me më pak se 1% shans që të ndodhë.
Diku tjetër, ata zbuluan se temperaturat e Arktikut gjatë pesë dimrave të ardhshëm parashikohen të jenë 2,8°C mbi temperaturat mesatare për vitet 1991-2020 – një anomali më shumë se tre herë e gjysmë më e lartë se anomalia e temperaturës mesatare globale gjatë së njëjtës periudhë.
Ata gjithashtu paralajmërojnë se Evropa veriore mund të shohë disa dimra shumë të lagësht gjatë pesë viteve të ardhshme, që është një nga rreziqet kryesore klimatike për rajonin, duke sjellë me vete rrezikun e përmbytjeve.
Traktati i klimës i OKB-së në Paris, i miratuar në vitin 2015, i bëri vendet të angazhoheshin për të frenuar ngrohjen globale shumë nën 2,0 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale dhe për të ndjekur përpjekjet për të frenuar rritjen në 1,5 gradë Celsius në një përpjekje për të shmangur ndikimet më të këqija të rritjes së nivelit të detit, thatësirës, përmbytjeve, valëve të nxehtësisë dhe stuhive ekstreme të shkaktuara nga ndryshimet klimatike.
Temperatura mesatare e botës tejkaloi 1,5 gradë Celsius mbi mesataren e viteve 1850-1900 për herë të parë në vitin 2024, pasi një fenomen klimatik “El Nino” në Paqësorin tropikal rriti temperaturat përveç ngrohjes globale të shkaktuar nga njeriu.
Gjasat që pesë vitet e ardhshme të jenë mbi 1,5 gradë Celsius nuk do të thotë se pragu është shkelur përgjithmonë, pasi shifrat për ngrohjen afatgjatë mesatarizohen gjatë 20 viteve.
Shkencëtarët thonë se ngrohja është aktualisht rreth 1,4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale, të matura nga një nivel bazë prej 1850-1900, përpara se të fillonte djegia globale në shkallë të gjerë e lëndëve djegëse fosile.
WMO dhe Met Office zbuluan se temperatura mesatare e parashikuar pesëvjeçare në Paqësorin tropikal qendror tregon një tendencë drejt kushteve të motit El Nino, veçanërisht në vitet 2027 dhe 2028.
Përditësimi global vjetor deri në dhjetëvjeçar i klimës lëshohet çdo vit nga WMO dhe prodhohet nga Met Office.
