Bilanci tragjik i luftës, thuajse 500 mijë ushtarë ukrainas të vr*rë

Pothuajse 500,000 ushtarë rusë janë vrarë që kur nisi pushtimin e plotë të Ukrainës në vitin 2022, sipas agjencisë më të madhe të spiunazhit në Mbretërinë e Bashkuar.

Shifrat u zbuluan nga drejtoresha e GCHQ, Anne Keast-Butler, në fjalimin e saj të parë publik, ndërsa ajo përcaktoi kërcënimet me të cilat përballet Mbretëria e Bashkuar dhe masat që ajo beson se duhet të merren për t’u përballur me to.

Shefi i spiunazhit paralajmëroi se Mbretëria e Bashkuar është në një “moment me pasoja” me Rusinë që “po synon pa pushim” infrastrukturën kritike në të gjithë vendin. Ajo gjithashtu fajësoi Kremlinin për një sërë komplotesh spiunazhi në tokën britanike dhe, së fundmi, për zhvillimin e një ‘lufte hibride’ të pashpallur kundër Mbretërisë së Bashkuar dhe vendeve të tjera të NATO-s.

Ndërsa si Kievi ashtu edhe Moska kanë publikuar rregullisht vlerësime të humbjeve të palës tjetër, ato kanë ngurruar të japin detaje të vetat. Megjithatë, në shkurt, Presidenti Volodymyr Zelensky tha se Ukraina kishte humbur 55,000 ushtarë që nga viti 2022.

BBC News Russian ka numëruar humbjet e luftës ruse së bashku me median e pavarur Mediazona dhe një grup vullnetarësh që nga shkurti i vitit 2022. Mbahet një listë e individëve me emër, vdekjen e të cilëve ne arritëm ta konfirmojmë duke përdorur raportet zyrtare, gazetat, mediat sociale dhe memorialet e varret e reja.

BBC deri më tani ka qenë në gjendje të konfirmojë emrat e 223,539 ushtarëve dhe oficerëve, të vrarë duke luftuar për palën ruse në Ukrainë.

Besohet se numri i vërtetë i të vdekurve është shumë më i lartë, dhe ekspertët ushtarakë që kemi konsultuar besojnë se analiza jonë e varrezave, memorialeve të luftës dhe nekrologjive mund të përfaqësojë 45-65% të totalit.

Duke folur nga Bletchley Park, vendi i thyerjes së kodeve gjatë Luftës së Dytë Botërore, Keast-Butler veçoi Rusinë për “shënjestrimin e infrastrukturës kritike, proceseve demokratike, zinxhirëve të furnizimit dhe besimit publik”.

Kremlini i ka mohuar akuzat. Keast-Butler paralajmëroi gjithashtu se Rusia dhe Kina po investojnë shumë në hapësirë, si për qëllime paqësore ashtu edhe për ato ushtarake, me më shumë se 10,000 objekte të lëshuara në orbitë në tre vitet e fundit.

GCHQ po punon pa u lodhur për të shmangur sulmet kibernetike, tha ajo, si dhe për të kundërshtuar atë që ajo e quajti “sabotim i pamatur dhe përpjekje për vrasje”.

Ajo shtoi: “Përballë një agresioni dhe kaosi të tillë, GCHQ po punon pa u lodhur me partnerët e inteligjencës dhe mbrojtjes për të degraduar dhe zvogëluar kërcënimin rus.”

Kremlini, i cili i mohon akuzat, është fajësuar për vrasjen e ish-oficerit të KGB-së, Alexander Litvinenko, pasi polonium radioaktiv iu hodh në çaj në një hotel në Londër në vitin 2006.
U fajësua gjithashtu për tentativën e vrasjes së një ish-oficeri të inteligjencës ushtarake rus, Sergei Skripal, në Salisbury në vitin 2018, pasi agjenti nervor vdekjeprurës Novichok u lye në dorezën e derës së tij të përparme.

Kohët e fundit, që nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia dhe mbështetja e vazhdueshme e Mbretërisë së Bashkuar për Ukrainën, Moska është akuzuar për zhvillimin e një “lufte hibride” kundër vendeve perëndimore.

Në fjalën e saj, shefja e GCHQ shtoi: “Ndërsa ne mbetemi të palëkundur në mbështetjen tonë për Ukrainën, Putini po shkon prapa në fushën e betejës.”

Qindra anije të ashtuquajtura të “flotës në hije” ruse kanë hyrë gjithashtu në ujërat e Mbretërisë së Bashkuar që kur kryeministri kërcënoi t’i ndërpresë ato në fillim të këtij viti, sugjeroi një analizë e BBC Verify.

Kina tani është një superfuqi shkencore dhe teknologjike, tha Keast-Butler, me aftësi të sofistikuara “në të gjitha agjencitë e saj të inteligjencës, kibernetike dhe ushtarake”.

Duke kaluar te përparimi i teknologjisë së inteligjencës artificiale në të gjithë globin, ajo paralajmëroi se po ngushtohet mundësia që Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e saj të qëndrojnë përpara rivalëve të saj. “Toka nën këmbët tona po lëviz, dhe po lëviz me shpejtësi”, tha ajo.