Shkencëtari shqiptar që mori “vizën e Einstein-it” - Rrëfimi i bashkëshortes për jetën e dyfishtë të Betim Muços

Nga OraNews Përditësimi i fundit 20 Maj 2026, 22:42

Betim Muço ishte një figurë poliedrike, një njeri i Rilindjes në kohët moderne, i cili lundronte me lehtësi mes skrupulozitetit të shkencës dhe vetmisë së poetit.

Një sizmolog i njohur ndërkombëtarisht, por edhe një shkrimtar, poet, e përkthyes i talentuar, ai la pas një trashëgimi të pasur, e cila kujtohet nga bashkëshortja e tij, Marta Muço.

E ftuar në studion e emisionit “Ora e Betit” në “Ora News” të moderuar nga gazetarja Beti Njuma, ajo tha se ndarja nga jeta e Betimit nuk është vetëm një humbje e madhe për familjen, por edhe për letërsinë dhe shkencën shqiptare.

“Mungesa e tij është e ndjeshme çdo ditë, çdo orë e çdo minutë,” shprehet ajo, duke e përshkruar si një boshllëk gjithmonë të pranishëm. Megjithatë, prania e tij ndihet përmes veprave që la pas. Gjatë jetës së tij, Betim Muço botoi 25 libra, përfshirë vëllime me poezi, tregime, romane dhe letërsi për fëmijë. Vizioni i tij artistik ishte i mprehtë; ai ishte përkthyesi i parë që solli në gjuhën shqipe nobelisten e ardhshme Alice Munro, shumë përpara se ajo të merrte çmimin prestigjioz.

Paralelisht me botën e letrave, Muço ndërtoi një karrierë të shkëlqyer shkencore. Si drejtor i Institutit të Sizmologjisë dhe me dhjetëra artikuj të botuar në revista shkencore ndërkombëtare, ai ishte një autoritet në fushën e tij. Puna e tij u vlerësua në nivelet më të larta, duke e bërë pjesë të projekteve të rëndësishme të NATO-s, si “Science for Peace”, me fokus në aktivitetin e lartë sizmik të Ballkanit.

Kulmi i njohjes së tij ndërkombëtare erdhi me zhvendosjen në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku aftësitë e tij të jashtëzakonshme i siguruan atë që njihet si "viza e Einstein-it" – një vizë e rezervuar për individë me talent të rrallë. Atje, ai vazhdoi kërkimet dhe botimet, duke zhvilluar më tej teoritë shkencore që kishte nisur vite më parë. Betim Muço mbetet një shembull unik i harmonisë mes artit dhe shkencës, duke dëshmuar se talenti nuk njeh kufij.

NDIQNI EMISIONIN E PLOTË “ORA E BETIT” NË “ORA NEWS”