TABELAT/ Taksimi i teknologjisë: Si ndryshojnë taksat e shërbimeve dixhitale në të gjithë Evropën?
Ekonomia dixhitale sfida në rritje për sistemet tatimore, ndërsa shërbimet online nxjerrin në pah kufizimet e kornizave aktuale
Sipërmarrjet virtuale, të tilla si Meta ose Alphabet, kanë dukshëm baza të mëdha klientësh në vendet ku nuk kanë prani fizike, duke gjeneruar fitime nga reklamat ose shërbimet e abonimit.
Meqenëse rregullat tatimore ende supozojnë një prani fizike, fitimet nga aktivitetet dixhitale shpesh anashkalojnë kontributet aty ku ndodhen konsumatorët. Në vend të kësaj, kompanitë shumëkombëshe zakonisht paguajnë taksat e korporatave aty ku zhvillohet prodhimi.
“Është e rëndësishme që të gjithë sektorët e ekonomive tona të paguajnë pjesën e tyre të drejtë të taksave dhe të kontribuojnë në funksionimin e shoqërive tona”, thotë Komisioni Evropian.
Për të adresuar këtë çështje, OECD ka organizuar negociata që përfshijnë më shumë se 140 vende për të përditësuar sistemin ndërkombëtar të taksave. Propozimi, i njohur si Shtylla e Parë, do të kërkonte që disa nga kompanitë shumëkombëshe më të mëdha në botë të paguajnë një pjesë të taksave të tyre në vendet ku janë të vendosur konsumatorët e tyre.
Në cilat vendet të Evropës janë vendosur DST-të?
Vende evropiane kanë shprehur interes në zbatimin e një takse mbi shërbimet dixhitale (DST), veçanërisht ndërsa një marrëveshje në të gjithë OECD-në bën përparim të ngadaltë. Franca, Spanja, Italia, Austria, Danimarka, Hungaria, Polonia dhe Portugalia kanë futur një DST brenda BE-së. Mbretëria e Bashkuar, Zvicra dhe Turqia gjithashtu kanë zbatuar taksa të tilla.
Belgjika, Çekia, Letonia, Sllovakia, Sllovenia dhe Norvegjia kanë njoftuar plane ose kanë sinjalizuar qëllime për të futur një DST. Normat e DST-së dhe natyra e saktë e taksave ndryshojnë në të gjithë Evropën, sipas të dhënave të përpiluara nga Cristina Enache e Fondacionit Tatimor. Normat e DST-së mesatarisht janë rreth 3% deri në 5%. Hungaria aktualisht ka normën më të lartë prej 7.5%.
Në Turqi, e cila më parë ndante vendin e parë me Hungarinë, norma e DST-së ra në 5% në vitin 2026 - dhe do të bjerë në 2.5% në vitin 2027.
Norma është 2% në Mbretërinë e Bashkuar dhe Danimarkë, ndërsa Polonia ka një taksë prej 1.5% për shërbimet e transmetimit dhe audio-vizuale. Norma është 3% në Belgjikë, Francë, Itali, Letoni dhe Spanjë. Portugalia dhe Zvicra aplikojnë një normë prej 4%. Austria dhe Çekia kanë futur një DST prej 5%. Në disa vende, normat ndryshojnë në varësi të pragjeve të të ardhurave dhe llojit të shërbimeve të tatuara.
Taksat mbi shërbimet dixhitale zbatohen kryesisht për reklamat online. Disa vende taksonin po ashtu shitjen e të dhënave, shërbimet e ndërmjetësimit dixhital që lehtësojnë shkëmbimin e mallrave ose shërbimeve dhe ofruesit e shërbimeve mediatike audio-vizuale sipas kërkesës.
Për shembull, në Mbretërinë e Bashkuar, platformat e mediave sociale, motorët e kërkimit në internet dhe tregjet online tatohen.
DST-të mund të jenë të barabartë me 19% të buxhetit të BE-së

Një raport i vitit 2025 nga Qendra për Studime të Politikave Evropiane (CEPS) vlerëson se një taksë prej 5% mbi shërbimet dixhitale do të kishte mbledhur rreth 11.9 miliardë euro në të gjithë BE-në në vitin 2020. Kjo është e barabartë me 5.3% të të ardhurave nga tatimi mbi të ardhurat e korporatave dhe 7.1% të buxhetit të BE-së atë vit.
Deri në vitin 2026, shifra mund të rritet në 37.5 miliardë euro. Kjo do të ishte e barabartë me rreth 7.8% të të ardhurave nga tatimi mbi të ardhurat e korporatave në vitin 2023 dhe 18.8% të buxhetit të BE-së në vitin 2025. “Këto shifra nxjerrin në pah potencialin e një DST për të siguruar një burim të konsiderueshëm të ardhurash për BE-në në një kohë presioni të shtuar fiskal”, sipas raportit. Raporti tregon se të ardhurat nga DST po rriten në të gjithë BE-në. Në vitin 2023, Franca mblodhi 680 milionë euro, një rritje prej më shumë se 80% krahasuar me vitin 2020. Në vitin 2023, Italia mblodhi 434 milionë euro, Spanja 345 milionë euro dhe Austria 103 milionë euro.
DST-të ndikojnë kryesisht në kompanitë amerikane

SHBA-ja është vendi ku ndodhen shumica e kompanive të prekura nga DST-të, që do të thotë se masat janë pritur dobët nga administrata Trump. Në shkurt të vitit 2024, presidenti urdhëroi një hetim mbi vendet që vendosin taksa dixhitale mbi kompanitë amerikane të teknologjisë, duke kërcënuar me masa shtesë tarifore.
Për të lehtësuar tensionet me fqinjin e saj, Kanadaja hoqi taksën e shërbimeve dixhitale verën e kaluar, megjithëse vendet e BE-së kanë shprehur ngurrim për të ndryshuar rregulloret e tyre dixhitale. SHBA-të kanë arritur të negociojnë daljen e tyre nga reforma tatimore e Shtyllës së Dytë të OECD-së, me shumëkombëshet me seli në SHBA që tani përjashtohen nga një taksë minimale globale prej 15%.


