Studenti zgjidh problemin 2500-vjeçar, doktoranti indian deshifroi rregullin gramatikor të Paninit
Nga Besmira Pelushaj Përditësimi i fundit 15 Dhjetor 2022, 16:55
Një doktorant Indian i Kembrixhit ka deshifruar rregullin e gramatikës së Paninit, një problem që mundonte studiuesit prej shekujsh. Rishi Rajpopat, 27 vjeç, deshifroi një rregull të mësuar nga Panini, një mjeshtër i gjuhës së lashtë sanskrite që jetoi rreth 2500 vjet më parë.
Rajpopat tha se pati "një moment eureka në Kembrixh" pasi kaloi nëntë muaj "duke mos arritur askund".
Gramatika e Paninit mbështetej në një sistemqë funksiononte si një algoritëm për të kthyer bazën dhe prapashtesën e një fjale në fjalë dhe fjali të sakta gramatikisht. Panini mësoi një "metarule", ose kryerregull e cila interpretohet tradicionalisht nga studiuesit si: "në rast të një konflikti midis dy rregullave me forcë të barabartë, rregulli që vjen më vonë në rendin serial të gramatikës fiton".
Megjithatë, kjo shpesh çoi në rezultate gramatikisht të pasakta.
Rajpopat hodhi poshtë interpretimin tradicional të metarulës. Në vend të kësaj, ai argumentoi se Panini nënkuptonte që midis rregullave të zbatueshme në anën e majtë dhe të djathtë të një fjale respektivisht, Panini donte që ne të zgjidhnim rregullin e zbatueshëm për anën e djathtë. Duke përdorur këtë interpretim, ai zbuloi se "makina gjuhësore" e Paninit prodhonte fjalë të sakta gramatikore pa pothuajse asnjë përjashtim.
"Shpresoj se ky zbulim do t'i mbushë studentët në Indi me besim, krenari dhe shpresë se edhe ata mund të arrijnë gjëra të mëdha," tha Rajpopat.
Sanskritishtja flitet vetëm në Indi nga rreth 25,000 njerëz nga një popullsi prej më shumë se një miliard.
