Një çmim për paqen në kohë lufte. Kush do ta fitojë Nobelin e lakmuar të së premtes?

Një çmim Nobel për Paqe do të jepet në Norvegji të premten, teksa lufta më e madhe në Evropë për shtatë dekada është ndezur në kontinent.

Konflikti i vazhdueshëm i Rusisë në Ukrainë do të thotë se çmimi i këtij viti renditet ndër vendimet më të vëzhguara dhe më të komplikuara nga Komiteti Norvegjez i Nobelit në kohët e fundit.

Dhënia e çmimit të paqes – një nga vlerësimet më të lakmuara të njerëzimit – shpesh shërben si një ofertë shprese në kohë të pasigurta. Por ekspertët në fushën e paqes dhe sigurisë paralajmërojnë se tabloja e zymtë gjeopolitike mund të ngatërrojë çmimin e vitit 2022.

"Ndonjëherë, është e vështirë të kuptosh se kush mund ta marrë çmimin sepse ka kaq shumë kandidatë të mundshëm," tha Dan Smith, drejtor i Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes në Stokholm (SIPRI).

Nobelët janë jashtëzakonisht të vështirë për t'u parashikuar dhe procesi i mendimit pas çdo përzgjedhjeje është i mbuluar me fshehtësi. Por ekspertët kanë vënë në dukje një listë të shkurtër të favoritëve.

Asnjë çmim për paqe nuk u dha gjatë pjesës më të madhe të Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore, dhe në disa raste të tjera. Por çmimi është përdorur shpesh për të nxjerrë në pah konflikte të tjera të vazhdueshme, ose për të ofruar një fener shprese kur bota ka ndeshur kohë të zymta.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky qëndron në krye të listës së shumë të preferuarve.

Alexey Navalny, kritiku i Kremlinit dhe lideri i opozitës, i cili u dënua me burg për akuzat e mashtrimit nga një gjykatë në Moskë këtë vit, është gjithashtu në krye të parashikimeve të shumë ekspertëve.

Navalny është kritiku më i shquar vendas i presidentit rus Vladimir Putin dhe pikëpamjet e tij kundërshtuese pothuajse i kanë kushtuar jetën.

Çmimi Nobel për Paqe nuk është gjithmonë një çmim reaksionar dhe mbetet një mundësi e madhe që komiteti të shikojë përtej klimës aktuale gjeopolitike dhe të nxjerrë në pah një fushë tjetër.

Udhëheqësja e opozitës bjelloruse Sviatlana Tsikhanouskaya shihet gjithashtu përgjithësisht si një pretendente e fortë.

Një fitore e përbashkët për Tsikhanouskaya dhe Navalny është parashikuar nga Henrik Urdal, drejtori i Institutit të Kërkimit të Paqes në Oslo, i cili harton një listë të ngushtë të kandidatëve për çmimin çdo vit.

Çmimi Nobel për Paqe nuk është gjithmonë një çmim reaksionar dhe mbetet një mundësi e madhe që komiteti të shikojë përtej klimës aktuale gjeopolitike dhe të nxjerrë në pah një fushë tjetër.

Disa sugjeruan se pandemia Covid-19, e cila ka tronditur sigurinë globale për dy vitet e fundit, do të ndikonte në mendësinë e vendimmarrësve të Nobelit gjatë dy viteve të fundit.

Urdal ka sugjeruar Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ) si fituese këtë vit.

Aktivistja adoleshente Greta Thunberg është shikuar vazhdimisht si një pretendente, së bashku me disa aktivistë të tjerë të klimës./CNN/