Cilat projekte do t'i propozojë Serbia DFC-së?
Nga OraNews Përditësimi i fundit 22 Shtator 2020, 09:22
Zyrtarët serbë do të diskutojnë sot dhe nesër me delegacionine Korporatës Ndërkombëtare Financiare të Zhvillimit Amerikan, DFC, përinfrastrukturën dhe projektet e tjera që mund të financohen nga fondi amerikan,ndërsa diskutimet e Presidentit Aleksandar Vučič me Richard Grenell dhedrejtorin ekzekutiv të DFC Adam Boler, të njoftuar për sot, mund të mbulojnënjë gamë më të gjerë temash në lidhje me marrëdhëniet SHBA-Serbi.
Hapja e një zyre të DFC
Arsyeja kryesore e vizitës së partnerëve dhezyrtarëve amerikanë është hapja e zyrës rajonale DFC në Beograd, përmes së cilësdo të realizohen projektet të parashikuara nga marrëveshja në Uashington.
Këto janë propozimet e Beogradit
Sipas Tanjug, propozimet e projektit me të cilat Beogradi do të dalëkryesisht kanë të bëjnë me ndërtimin e rrugëve dhe hekurudhave që do të lidhinBeogradin dhe Prishtinën. Vetëm projektet që lidhen me infrastrukturënjanë me vlerë 3.7 miliardë euro, i tha Tanjug Ministria e Ndërtimit,Transportit dhe Infrastrukturës.
Ministria, ka përgatitur një platformë konkrete për negociata, e cilapërfshin lidhjen me Prishtinën në një total prej katër rrugësh në gjatësi prej267 kilometrash.
Këto janë projekte për ndërtimin e autostradës Nish - Merdare - Prishtinë në gjatësi prej 100 kilometrash, autostradës Bujanovac - Konculj - Gjilan - Shtërpcë prej 78 kilometrash, pastaj rrugës së shpejtë Raska - Jarinje - Kosovska Mitrovica prej 61 kilometrash, si dhe rindërtimin e rrugës Ribarice - Brnjak - Zubin Potok në gjatësi prej 28 kilometrash. Për këto projekte të infrastrukturës rrugore është vlerësuar se do të nevojiten 2.18- 2.73 miliardë euro.
Seksioni i parë i autostradës Prishtinë Nish-Merdare është i gjatë 77km. Vlera totale e vlerësuar e ndërtimit të profilit të plotë tëautostradës (gjashtë korsi) Nish-Merdare është 1.065 miliardë euro dheautostrada do të ndërtohet në faza.
Në fazën e parë, do të bëhet ndërtimi i një gjysmë profili tëautostradës, dhe çmimi i ndërtimit nga Nishi në Merdar do të arrijë në rreth648 milion euro, së pari seksioni nga Nishi në Plocnik me vlerë 255 milioneuro, dhe më pas seksioni i dytë nga Plocnik në Merdar në vlerë prej 393 milioneuro. Nëse autostrada është ekonomikisht e vlefshme për sa i përket numrit tëautomjeteve, do të ndërtohet profili i rrugës së autostradës.
Një hua e EIB prej 100 milion € tashmë është siguruar për seksionin eparë nga Nishi në Plocnik, si dhe një grant prej 40.6 milion € nga Korniza eInvestimeve të Ballkanit Perëndimor (ËBIF).
Gjithashtu, kredia prej 85 milion eurosh nga Banka Evropiane përRindërtim dhe Zhvillim ende nuk është renditur dhe pjesa tjetër do tëfinancohet nga buxheti i Serbisë.
Autostrada Nish-Merdare-Prishtinë është pjesë e rrjetit bazë të transportit tregues të BE-së. Korridori 10 dhe kjo autostradë do të mundësojë hyrjen e Serbisë në portet shqiptare në Detin Adriatik dhe të lidhë më mirë 500,000 njerëz. Gjatësia e autostradës së ardhshme Nish-Durrës është 383 kilometra. Fillimi i punimeve në seksionin Nish-Plocnik, sipas planit aktual, pritet më së voni në mes të vitit 2021.
Kur bëhet fjalë për lidhjen hekurudhore me Prishtinën, aktivitetetpërgatitore të projektit tashmë janë duke u zhvilluar me partnerët kinezë(CRBC) për ndërtimin e hekurudhës me shpejtësi të lartë Beograd-Nish në gjatësiprej 240 km, e cila kushton rreth 2.1 miliardë euro.
Plani është ndërtimi i hekurudhës 87 km Doljevac - Kursumlija - Merdare,e cila kërkon rreth 980 milion euro. Pastaj Meradare-Prishtinë në gjatësiprej 43 km nëse ndërtohet një hekurudhë e re në atë pjesë nga Merdare-përmesPriluzje për në Prishtinë (sepse nuk ka asnjë hekurudhë nga dalja nga tuneliMerdare). Gjithashtu, hekurudha Prishtinë-Pol i Përgjithshëm i KosovësJankovic-kufiri me Maqedoninë Veriore prej 70.8 km.
Rruga ekzistuese hekurudhore në itinerarin Beograd-Lapovo-Nish-Doljevac-Kuršumlija-Prishtinë është e gjatë 388 km e gjatë. Trafiku aktualisht po shkon në Merdarë, pasi tuneli në vijën administrative u shemb në bombardimet e NATO-s.
Rreth 36 km hekurudhë, e cila u hoq fizikisht nga gjurma, mungon nëdaljen e këtij tuneli afër Merdarit në Prishtinë.
Rruga e re hekurudhore nga Beogradi në Prishtinë, e cila do të shkontenga "pika e pushimit" afër Merdarit përmes Priluzjes në Prishtinë,është e gjatë rreth 400 km, dhe për realizimin e saj është e nevojshme tëndërtohet një hekurudhë krejtësisht e re në gjatësi prej rreth 43 km nga Merdarnë Prishtinë.
Cilat janë detyrimet e marrëveshjes së Uashingtonit?
Beogradi dhe Prishtina morën përsipër të zbatojnë marrëveshjet përautostradën dhe hekurudhën nga Beogradi në Prishtinë, të cilat u nënshkruan në14 shkurt të këtij viti, si dhe një studim të përbashkët të fizibilitetit mbiopsionet për lidhjen e infrastrukturës hekurudhore Beograd-Prishtinë me portetnë detin Adriatik. U ra dakord gjithashtu që bashkëpunohet me DFC dheBankën Amerikane Exim për realizimin e këtyre projekteve.
Marrëveshja parashikon gjithashtu sigurimin e parave për tëfinancuar hua për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, duke përfshirë zhvillimin esipërmarrjes së grave. Marrëveshja përfshinte gjithashtu një iniciativërajonale të presidentit serb, e ashtuquajtura Mini-Shengen, të cilitPrishtina më parë nuk pranoi të bashkohej, si dhe hapja e njoftuar më parë enjë linje ajrore direkte midis Beogradit dhe Prishtinës.
Tema e bisedësgjatë vizitës së DFC do të jetë bashkëpunimi me Departamentin Amerikan tëEnergjisë për zhvillimin e një studimi fizibiliteti për nevojat e përdorimit tëpërbashkët të rezervuarit Gazivoda, si dhe diversifikimin e furnizimit meenergji. DFC, me një buxhet të përgjithshëm prej 60 miliardë dollarësh,nga ardhja e të cilit pritet shumë në Serbi, synon kryesisht në inkurajimin einvestimeve private në vendet në zhvillim, dhe kryesisht në fushën e energjisëdhe infrastrukturës së ekonomisë qarkore.
