Zbulim i ri! Yjet që shpërthejnë krijojnë kalciumin për kockat dhe dhëmbët tanë
Nga OraNews Përditësimi i fundit 6 Gusht 2020, 11:44
Kalciumi në kockat dhe dhëmbët tanë ka të ngjarë të krijohetnga yjet që shpërthejnë në supernovë dhe shpërndajnë këtë mineral nëpër universnë sasi masive, sipas një studimi të ri.
Në të vërtetë ne jemi jemi krijuar nga yje, ka thënëastronomi i njohur Carl Sagan.
Gjysma e kalciumit në univers ka të ngjarë ketë ardhur ngasupernova të pasura me kalcium. Por këto shpërthime kanë rezultuar të jenëngjarje tepër të rralla që shkencëtarët kanë pasur vështirësi t’i vëzhgojnë dheanalizojnë, kështu ata nuk kanë qenë të sigurt si u krijua kalciumi.
Shpërthimet dhe bashkimet e yjeve kanë krijuar elemente tëtjera të rënda si ari dhe platini. Por krijimi i kalciumit është paraqitur mëshumë se një mister.
Për këtë arsye një ekip global me gati 70 shkencëtarë nga egjithë bota bashkëpunuan pasi morën një këshillë nga një astronom amator.Studimi u botua të Mërkurën në Astrophysical Journal.
Në prill të vitit 2019, Joel Shepherd vëzhgoi një shpërthimtë ndritshëm në galaktikën spirale të quajtur Messier 100, e cila është 55milion vite dritë larg, përmes teleskopit të tij. Ai gjithashtu gjeti një pikëqë ishte portokalli e ndritshme. Shepherd ndau vëzhgimin e tij me komunitetin eastronomisë përmes një studimi.
Lajmet u përhapën si zjarri në mes të komunitetit dheteleskopët nga e gjithë bota kishin për qëllim galaktikën dhe anomalinë e saj.Ngjarja u quajt SN2019ehk.
Gjatë shpërthimit shkencëtarët kishin vërejtur një supernovëtë pasur me kalcium. Rrezet X zbuluan informacion të ri intrigues përshpërthimin dhe vetë yllin përpara se të shpërthente.
"Yjet përgjegjës përsupernova të pasura me kalcium hedhin shtresa të materialit muajt e fundit parashpërthimit," tha Jacobson-Galan.
Nxehtësia dhe presioni i shpërthimit drejtojnë reaksioninkimik që krijon kalcium, thanë studiuesit.
Zakonisht, vetëm një sasi e vogël e kalciumit prodhohet nga secili yll pasi digjet përmes furnizimit të tij të heliumit. Sidoqoftë, kur ndodh një supernovë e pasur me kalcium, krijohen sasi masive të kalciumit dhe lëshohen brenda disa sekondave.
