Pesë mënyra për të zvogëluar rrezikun e një s*mi nga peshkaqenët

Nga OraNews Përditësimi i fundit 25 Qershor 2026, 17:39

Një peshkaqen në plazhin e famshëm Coogee të Sidneit la një nëne 35-vjeçare me lëndime kërcënuese për jetën dhe një krah të amputuar, duke ngjallur frikën më të madhe të shumë njerëzve që notojnë në ujë të hapur.

Edhe pse sulmet fatale nga peshkaqenët janë të rralla, kur ndodhin, ato shpesh bëhen lajm - siç ishte vdekja e një gruaje në Kaliforni në dhjetor 2025 dhe e një djali 12-vjeçar në Sydney në janar 2026.

Shtetet e Bashkuara regjistruan numrin më të lartë të sulmeve të konfirmuara nga peshkaqenët në vitin 2025, me 25 incidente, përfshirë një fatalitet, sipas Dosjes Ndërkombëtare të Sulmeve të Peshkaqenëve (ISAF). Australia pasoi me 21 raste të konfirmuara, pesë prej të cilave ishin fatale.

Ekspertët thonë se shumica e incidenteve ndodhin në kushte të parashikueshme, që shpesh mund të shmangen. Të kuptuarit e sjelljes së peshkaqenëve dhe ndjekja e disa rregullave të thjeshta mund ta zvogëlojë ndjeshëm rrezikun gjatë notit.

1. Qëndroni afër të tjerëve dhe pranë bregut

Peshkaqenët kanë më shumë gjasa të synojnë individë të vetmuar, thonë ekspertët. Notoni, bëni sërf ose zhyteni në grupe sa herë që të jetë e mundur dhe shmangni largimin shumë nga bregu, ku ndihma mund të jetë e vështirë për t'u arritur.

2. Shmangni agimin, muzgun dhe errësirën

Shumë lloje peshkaqenësh janë më aktivë gjatë muzgut dhe orëve të natës, kur dukshmëria është e reduktuar dhe peshkaqenët kanë një avantazh shqisor.

3. Kini kujdes nga ajo që tërheq peshkaqenët

Mos hyni në ujë nëse keni një plagë të hapur. Shmangni veshjen e bizhuterive me shkëlqim që mund të ngjajnë me luspa peshku dhe qëndroni larg zonave ku zhvillohet peshkim, kapjes së peshqve me karrem ose ushqyerjes së tyre. Spërkatjet e tepërta, lëvizjet e çrregullta dhe lejimi i kafshëve shtëpiake në ujë, mund të tërheqin vëmendje të padëshiruar.

4. Notoni në ujë të pastër

"Disa peshkaqenë, si peshkaqenët e racës "dem", preferojnë të gjuajnë në ujëra të turbullta ku mbështeten më pak te shikimi dhe më shumë te shqisat e tjera", thonë zyrtarët vendas në Queensland, Australi. Noti në ujëra të pastra do t'ju lejojë gjithashtu të shihni çdo kërcënim.

5. Nëse një peshkaqen noton drejt teje, mos ia kthe shpinën

Mos hyni kurrë në ujë kur dihet se ka peshkaqenë. Nëse shihni një peshkaqen afër, dilni me qetësi dhe shpejt nga uji dhe njoftoni të tjerët.

Nëse një peshkaqen noton drejt jush, qëndroni të qetë dhe shmangni spërkatjet, të cilat vetëm sa i tërheqin ata. "Nuk ka kuptim të largoheni me not, pasi peshkaqeni është shumë më i shpejtë se ju", thotë biologu detar dhe studiuesi i peshkaqenëve Simon Weigmann. "Kjo do të thotë që duhet t'i mbani sytë të fiksuar te peshkaqeni dhe të përpiqeni të ruani kontaktin me sy."

Disa ekspertë këshillojnë të luftoni duke synuar zona të ndjeshme si sytë, gushat ose hunda për të krijuar një mundësi për t'u arratisur.

Të tjerë thonë se kjo është e rrezikshme: "Nëse përpiqem ta godas peshkaqenin në hundë, ku ndodhen shumë qeliza shqisore, ose në sy, sigurisht që mund të ndodhë që krahu të përfundojë në gojë", thotë Weigmann.

Nëse është një peshkaqen më i vogël, mos e prekni fare, pasi këta kanë tendencë të kafshojnë vetëm shpejt kur ndihen shumë të ngushtë.

Tre peshkaqenët vërtet vdekjeprurës

Shumica dërrmuese e vizitave në oqean përfundojnë pa incidente, vërejnë ekspertët. Numri i njerëzve të vrarë nga peshkaqenët, megjithëse tragjik, është shumë i vogël në krahasim me numrin e njerëzve që mbyten në plazhe në të gjithë botën.

Në botë ka mbi 500 lloje peshkaqenësh dhe vetëm rreth një duzinë prej këtyre specieve, përbëjnë një rrezik potencial për njerëzit që i hasin në ujë, thotë Weigmann.

"Në thelb, vetëm tre specie janë përgjegjëse për sulmet fatale: peshkaqeni i bardhë i madh, peshkaqeni tigër dhe peshkaqeni dem."/ DPA News.