Përse glicemia është e lartë pas zgjimit?

Nga OraNews Përditësimi i fundit 25 Qershor 2026, 12:53

Zgjimi me nivele më të larta të sheqerit në gjak sesa në mbrëmje, edhe pas një agjërimi të gjatë gjatë natës, mund të duket i çuditshëm dhe frustrues, shkruan thewom.com.

Ky fenomen, i njohur në mjekësi si “fenomeni i agimit” (dawn phenomenon), është një reagim natyror i trupit i lidhur me ritmet biologjike ditore.

Megjithëse një rritje e lehtë e glicemisë në mëngjes ndodh tek të gjithë njerëzit, ajo bëhet problematike tek personat me diabet të tipit 1, diabet të tipit 2 ose rezistencë ndaj insulinës, sepse organizmi i tyre nuk arrin të kundërbalancojë siç duhet prodhimin e shtuar të glukozës nga mëlçia.

Fiziologjia e zgjimit: roli i hormoneve

Në orët e para të mëngjesit, zakonisht midis 04:00 dhe 08:00, organizmi përgatitet për zgjim duke rritur prodhimin e disa hormoneve të quajtura kundër-insulinare:

a) Hormoni i rritjes (GH)
b) Kortizoli
c) Glukagoni
d) Adrenalina dhe katekolaminat e tjera

Këto hormone i japin sinjal mëlçisë të prodhojë më shumë glukozë përmes proceseve të:
a) Glikogjenolizës (zbërthimi i rezervave të glikogjenit)
b) Glukoneogjenezës (prodhimi i glukozës nga substanca të tjera)

Qëllimi është të sigurohet energji e mjaftueshme për trupin sapo të zgjohet.

Tek njerëzit e shëndetshëm, pankreasi lëshon menjëherë më shumë insulinë dhe niveli i sheqerit mbetet normal. Tek diabetikët, ky mekanizëm nuk funksionon si duhet, ndaj glukoza vazhdon të grumbullohet në gjak dhe shkakton hiperglicemi në mëngjes.

Strategjitë ushqimore: darka ka rëndësi

Ushqyerja luan një rol shumë të rëndësishëm në kontrollin e fenomenit të agimit.

a) Studimet tregojnë se është e dobishme:
b) Të hahet darka më herët në mbrëmje.
c) Të ketë më shumë kohë midis darkës dhe gjumit.

Të preferohen vakte të balancuara me:

a) Proteina (peshk, mish pa yndyrë, vezë)
b) Perime të pasura me fibra
c) Karbohidrate të kontrolluara

Duhet të shmangen:

a) Darkat shumë të bollshme.
b) Ushqimet me indeks të lartë glicemik (bukë e bardhë, ëmbëlsira, pije me sheqer.
aktet shumë të pasura me yndyrna dhe karbohidrate së bashku, sepse mund të vonojnë tretjen dhe të favorizojnë rritjen e glicemisë gjatë natës.

Një darkë e lehtë dhe e ekuilibruar mund të ndihmojë në uljen e rritjes së sheqerit në mëngjes dhe në përmirësimin e kontrollit metabolik.