BUJQËSIA DIGJITALE/ “YLLI”, asistenti i parë virtual i fermerit, Salla: Sektori bujqësor do të mbështetet gjithmonë e më shumë tek teknologjia

Në Tiranë u zhvillua konferenca “Bujqësia Digjitale për Shqipërinë 2030”, ku u prezantua “YLLI”, asistenti i parë virtual i fermerit shqiptar.

“Ylli” është pjesë e Portalit të Fermerit, i cili, përmes Inteligjencës Artificiale dhe në gjuhën shqipe, do të ofrojë informacion, orientim dhe asistencë në kohë reale për fermerët, duke e bërë bujqësinë më moderne, më të aksesueshme dhe më pranë standardeve europiane.

Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla në fjalën e mbajtur me këtë rast tha se, “Shqipëria po hyn në një fazë të re zhvillimi, ku sektori bujqësor do të mbështetet gjithmonë e më shumë tek teknologjia dhe përdorimi në kohë reale i të dhënave nga fermerët në parcela”.

Ai theksoi se, teknologjitë digjitale tashmë janë një domosdoshmëri për sektorin bujqësor, përballë sfidave që lidhen me ndryshimet klimatike, rritjen e kostove të prodhimit, konkurrencën në treg dhe nevojën për përmbushjen e standardeve europiane.

“Bujqësia Digjitale për Shqipërinë 2030 nuk është thjesht një vizion strategjik, por një program konkret transformimi për mënyrën se si prodhojmë dhe zhvillojmë bujqësinë shqiptare në vitet që vijnë. Objektivi ynë është i qartë, të ndërtojmë një bujqësi më produktive, më konkurruese, më të formalizuar, më transparente dhe më të integruar me Bashkimin Europian, ku në qendër të këtij transformimi qëndron fermeri shqiptar”, u shpreh ministri.

Një nga risitë kryesore të portalit është “YLLI”, asistenti i parë virtual i fermerit shqiptar, i ndërtuar mbi Inteligjencën Artificiale dhe i aftë të komunikojë në gjuhën shqipe.

“Sot jemi duke prezantuar një nga elementët që do të jetë asistenti i çdo fermeri në çdo telefon. ‘YLLI’ është asistenti i parë dixhital i fermerit shqiptar, i bazuar në inteligjencën artificiale. Ai është gjithmonë gati për të ofruar asistencë të menjëhershme dhe praktike për fermerët, duke dëgjuar, komunikuar dhe kthyer përgjigje në kohë reale në gjuhën shqipe”, deklaroi Salla.

Ministri bëri të ditur se përmes portalit do të publikohen në kohë reale edhe çmimet e tregjeve dhe të pikave të grumbullimit, duke rritur transparencën dhe orientimin për fermerët.

“Përmes aplikacionit, fermerët do të mund të orientohen, të bashkëbisedojnë me njëri-tjetrin dhe të marrin çdo informacion të nevojshëm në nivel kombëtar. Duke pasur parasysh problematikat dhe ankesat e fermerëve në raport me pikat e grumbullimit, nga ky moment do të jenë online edhe çmimet e publikuara nga këto pika”, theksoi ai.
Salla nënvizoi se digjitalizimi do të shtrihet edhe në monitorimin e parcelave përmes sensorëve inteligjentë, të cilët do të ofrojnë informacion në kohë reale për vaditjen, plehërimin, kushtet atmosferike dhe ndërhyrjet e nevojshme në kulturat bujqësore.
“Po u japim mundësi fermerëve të kenë në kohë reale të gjithë informacionin e duhur nëpërmjet telefonit dhe aplikacionit që do të vëmë në dispozicion, por edhe nëpërmjet sensorëve që do të tregojnë kur duhet të vadisim, kur duhet të plehërojmë dhe kur duhet t’u shërbejmë mbjelljeve”, tha ministri.

Gjatë aktivitetit, ministri Salla vuri theksin edhe te roli i të rinjve dhe inovacionit në zhvillimin e bujqësisë moderne.

“Ne duam që të rinjtë shqiptarë ta shohin bujqësinë jo si një sektor pa perspektivë, por si një sektor ku inovacioni, teknologjia, start-up-et dhe mundësitë e reja ekonomike të jenë pjesë e përditshmërisë së saj”, u shpreh ai.

Në përfundim, ministri falënderoi partnerët ndërkombëtarë dhe institucionet që kontribuojnë në këtë proces, duke theksuar se objektivi për vitin 2030 mbetet ndërtimi i një bujqësie shqiptare më moderne, më inteligjente, më konkurruese dhe plotësisht të orientuar drejt së ardhmes europiane.

Në përmbyllje të aktivitetit, u realizua një demonstrim live i funksionaliteteve të Portalit të Fermerit nga fermerja Manjola Hafizi, e cila merret me kultivimin e mjedrës që prej vitit 2015. Përmes platformës, ajo kërkoi në kohë reale informacion mbi Skemën Kombëtare të Mbështetjes 2026, aplikimet për të cilën janë hapur së fundmi, duke ilustruar në praktikë mënyrën e funksionimit të portalit dhe shërbimet që ai ofron për fermerët.

Demonstrimi solli konkretisht transformimin e vizionit të bujqësisë digjitale në një mjet të përdorshëm për fermerët, ku “YLLI”, asistenti i parë virtual i fermerit shqiptar, bashkëbisedoi në kohë reale me Manjolën, duke treguar se sa e thjeshtë është për një fermer të hyjë në platformë, të kërkojë informacion dhe të marrë përgjigje të menjëhershme në gjuhën shqipe për nevojat e aktivitetit të tij bujqësor.

Ndërkohë, duke folur në konferencë menaxheri i Zyrës së Bankës Botërore në Shqipëri, Massimiliano Paolucci, vlerësoi sot se implementimi i bujqësisë digjitale në vend përbën një hap strategjik drejt ndërtimit të një “shtylle digjitale kombëtare” për sektorin bujqësor.

Sipas tij, Shqipëria po zhvillon Platformën e Teknologjisë së Informacionit për Bujqësinë e Mençur ndaj Klimës në kuadër të projektit CRAD, me mbështetjen e BB, duke synuar krijimin e një sistemi të integruar të të dhënave bujqësore.

“Shqipëria nuk po ndërton një aplikacion. Po ndërton një shtyllë digjitale kombëtare,” tha ai, duke shtuar se sistemi do të ndihmojë fermerët me këshilla në kohë reale për ujitjen, sëmundjet e kulturave dhe vendimmarrjen në fermë.

Ai nënvizoi se projekti nis si pilot me rreth 2,000 hektarë dhe 4,000–5,000 fermerë, por është projektuar që në fillim për t’u bërë pjesë e sistemeve të integruara me standardet e Bashkimit Europian.