NASA synon Hënën me energji bërthamore, reaktorët pritet të vendosen deri në 2030
Nga OraNews Përditësimi i fundit 16 Prill 2026, 17:08
Agjencia amerikane e hapësirës, NASA, po punon për një hap të ri në eksplorimin hapësinor: vendosjen e reaktorëve bërthamorë në Hënë brenda kësaj dekade.
Plani lidhet me projektin e quajtur Energjia Sipërfaqësore Fission, i cili synon të sigurojë energji të qëndrueshme për misionet e ardhshme.
Sipas këtij programi, një reaktor me fuqi mesatare pritet të lëshohet në orbitë rreth vitit 2028, ndërsa instalimi në Hënë synohet deri në vitin 2030.
Ky zhvillim vjen pas rikthimit të misioneve hënore përmes programit Artemis II, që shënoi një hap të rëndësishëm drejt pranisë së qëndrueshme të njerëzimit përtej Tokës.
Qëllimi është që baza të ardhshme në Hënë të kenë energji të pandërprerë për ndriçim, ngrohje dhe funksionimin e pajisjeve shkencore. Për këtë arsye, NASA po bashkëpunon me institucione të tjera amerikane, përfshirë Departamentin e Energjisë dhe atë të Mbrojtjes.
Një nga arsyet kryesore pse po zgjidhet energjia bërthamore lidhet me kufizimet e energjisë diellore. Në Hënë, nata zgjat rreth 14 ditë tokësore, periudhë gjatë së cilës panelet diellore nuk prodhojnë energji. Kjo e bën të vështirë mbështetjen e një baze vetëm me burime tradicionale.
Në të kundërt, reaktorët bërthamorë mund të prodhojnë energji në mënyrë të vazhdueshme për vite me radhë, pa u ndikuar nga mungesa e dritës apo kushtet e motit. Kjo i bën ata një zgjidhje më të besueshme për misione afatgjata, si në Hënë ashtu edhe në të ardhmen në Mars.
Projekti parashikon që reaktorët të kenë një kapacitet prej 40 deri në 100 kilovat, i mjaftueshëm për të mbështetur një bazë të vogël me laboratorë dhe pajisje për nxjerrjen e burimeve natyrore.
