FOTO+VIDEO/ Hemingway në Cortina: Shkrimtari që e ktheu heshtjen alpine në letërsi
Nga Alba Kepi Përditësimi i fundit 25 Shkurt 2026, 10:40
Rrugët e Cortina d’Ampezzo janë të zbardhura nga bora. Një dritë alpine, e kthjellët dhe e prerë si kristal, bie mbi çatitë me dru dhe mbi vitrinat elegante të Corso Italia-s, rrugës që rreh si zemra e këtij qyteti dimëror. Atlete me xhaketa shumëngjyrëshe, turistë me kamera në duar, skuadra olimpike dhe forca sigurie lëvizin në një koreografi të qetë mes luksit dhe traditës.
Në hyrje të Hotel de la Poste, aroma e drurit të vjetër përzihet me ajrin e ftohtë të Dolomiteve. Dyshemeja kërcet lehtë nën hapa. Në bar, në qoshen qendrore, ndodhet tavolina më e kërkuar: tavolina e Ernest Hemingway. Mbi mur, autografi i tij. Një fotografi bardhë e zi nga vitet ’50: këmishë e errët, jelek i çelët, një pjatancë me rrush e ullinj, një gotë verë. Një çast i ngrirë në kohë.
Pronari, Gherardo Manaigo, buzëqesh lehtë:
“Nuk mund ta nisim këtë intervistë pa u ulur fillimisht tek tavolina e Hemingway-t.”
Ulem. Dritarja hapet. Ajri i Dolomiteve hyn si një frymë fisnike mali. Dhe për një moment, imagjinata e tejkalon realitetin. Përballë, sikur të ishte aty, me shikimin e thellë dhe fjalitë e prera.
Pse riktheheni shpesh në Itali?
“Italia më dha plagën time të parë… dhe dashurinë time të parë. Një burrë nuk harron asnjërën.”
Ai flet për Luftën e Parë Botërore. Për infermieren Agnes. Për dhimbjen që më pas u kthye në letërsi.
“Unë nuk shkruaj për luftën. Unë shkruaj për njerëzit që përpiqen të mbijetojnë brenda saj.”
A është Cortina arratisje apo kujtim?
“Është strehë. Këtu dëgjon mendimet e tua. Në Paris dëgjon zërat e të tjerëve.”
Klodi-Elijonës: Ke qenë dhelpër në lojë, pranoje!
25 Shkurt, 09:41
Ai kujton miqësinë me F. Scott Fitzgerald dhe Gertrude Stein, vitet e zhurmshme pariziane dhe heshtjen e bardhë të maleve italiane.
Po punoni për një roman të ri?
“Është për një kolonel që e di se po i mbaron koha.”
Bëhet fjalë për Across the River and Into the Trees, histori dashurie dhe fundi në Venecia.
“Kur shkruan për fundin, duhet të jesh i ndershëm. Pa zbukurime.”
Çfarë është guximi?
“Hijeshia nën presion.”
Ai ngrihet. Ngjit shkallët drejt dhomës 107. Cortina fle nën male.
Hemingway nuk ishte thjesht vizitor në Cortina. Ai ishte dëshmitar dhe përkthyes i shpirtit të saj. Mik i familjes Manaigo, dilte për gjah në male, për ski në shpatet e bardha. Këtu takoi botuesin e tij italian, Arnoldo Mondadori Editore, si dhe përkthyesen Fernanda Pivano, gruaja që do ta sillte zërin e tij në italisht.
Në katin e parë, dhoma 107 ruan ende kujtimin e tij. Gherardo ka ngritur një muze të vogël: fotografi, kopje librash, letra, objekte që veshin muret me histori. Nuk është thjesht një dhomë hoteli — është një strehë narrative, një pikë takimi mes letërsisë dhe realitetit.
Por Cortina nuk është vetëm letërsi dhe nostalgji. Ajo është skenë e 1956 Winter Olympics, dhe së fundmi e Milano Cortina 2026 Winter Olympics, duke ruajtur ekuilibrin mes traditës aristokratike dhe energjisë moderne.
Në këtë qytet kanë kaluar figura të mëdha të artit, politikës dhe aristokracisë evropiane: Sophia Loren, Brigitte Bardot, Gina Lollobrigida, Winston Churchill, Umberto II.
Sot, turistët ulen në tavolinën e tij për një aperitiv. Prekin drurin e vjetër. Bëjnë fotografi. Dhe për një çast imagjinojnë se fjalia e radhës mund të shkruhet aty, mes një gote vere dhe heshtjes së bardhë të maleve.
Sepse në Cortina, falë Hemingway-t, historia nuk është muze.
Është frymë.
Është stil.
Është letërsi që vazhdon të marrë frymë mes maleve.
