“BASHKITË SIPËRMARRËSE”/ Nga financimet, kultura e mjedisit, te Reforma Territoriale, ministri Demo sqaron në “Ora News” strategjinë anti-përmbytje
Nga Katerina Hysenllari Përditësimi i fundit 19 Janar 2026, 16:40
Në analizën e situatës së fundit të reshjeve dhe përmbytjeve që prekën gjashtë qarqe të Shqipërisë, zyrtarët e qeverisë vendore kanë nxjerrë mësime të rëndësishme që duhet se do të diktojnë strategjitë e ardhshme të mbrojtjes civile.
Ministër i Shtetit për Pushtetin Vendor, Ervin Demo, gjatë një interviste të detajuar dhënë për “Ora News”, konfirmoi se ndërsa reagimi emergjent gjatë përmbytjeve të fundit ishte si ndërhyrje stabilizuese, sfida e vërtetë mbetet parandalimi dhe përshtatja afatgjatë ndaj ndryshimeve klimatike.
Në këtë kontekst, Demo u shpreh se një element kyç i strategjisë së re është sigurimi i një mbështetjeje të konsiderueshme financiare nga partnerët ndërkombëtarë.
Demo bëri të ditur se qeveria ka siguruar një fond prej rreth 20 milionë eurosh nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
“Ky fond nuk është thjesht një ndihmë humanitare, por një investim strategjik i destinuar për të fuqizuar kapacitetet logjistike të bashkive. Sipas planit, bashkitë do të pajisen me mjete të reja, të domosdoshme për mirëmbajtjen e rrugëve rurale, pastrimin e shtratit të lumenjve dhe ndërhyrjet në infrastrukturën e kullimit”, theksoi ai.
Kjo qasje synon të transformojë bashkitë nga entitete që vetëm raportojnë dëme, në njësi të afta për të parandaluar katastrofat përmes mirëmbajtjes rutinë, u shpreh ndër të tjera ministri.
Megjithatë, aspekti inxhinierik dhe financiar është vetëm njëra anë e medaljes. Pjesa më kritike e diskutimit sipas ministrit Demo mbetet faktori njerëzor dhe kulturor për menaxhimin e mbetjeve urbane dhe rurale.
Analiza e situatës në terren tregoi se një pjesë e madhe e përmbytjeve lokale u shkaktua nga bllokimi i kanaleve kulluese dhe kolektorëve kryesorë me mbeturina të hedhura pa kriter nga qytetarët shprehet ndwr tw tjera ministri.
Demo theksoi se kjo nuk është vetëm çështje e infrastrukturës së dobët, por dhe e një mungese të theksuar të kulturës mjedisore dhe qytetare.
Në këtë kontekst, Demo paralajmëroi nisjen e një fushate kombëtare ndërgjegjësimi, e cila do të përfshijë sistemin arsimor, median dhe komunitetin. “Qëllimi është ndryshimi i sjelljes së individit ndaj ekosistemit”.
Demo argumentoi se proceset integruese në Bashkimin Europian kërkojnë standarde rigoroze mjedisore.
Ai pranoi se bashkitë kanë përgjegjësinë për të shtrirë shërbimin e pastrimit edhe në zonat më të thella, pavarësisht kostove të larta, duke sugjeruar metodologji të reja subvencionimi për këto zona që nuk janë fizikisht rentabël.
Dhe mesa duket mesazhi i Demos është i qartë: “ndërsa qeveria qendrore dhe donatorët mund të ofrojnë ekskavatorë dhe fonde, mbrojtja afatgjatë nga përmbytjet kërkon një pakt të ri social, ku qytetari merr përgjegjësi për mbetjet që gjeneron”.
“BASHKITË SIPËRMARRËSE”
Ndërkaq, ministri Ervin Demo foli edhe një nismë të re që po prezantohet për qeverisjen vendore në Shqipëri, e cila, siç tha ai, synon të shkëpusë bashkitë nga varësia tradicionale ndaj granteve qeveritare/taksave dhe t’i transformojë ato në motorë të pavarur ekonomikë.
Zoti Demo, në në intervistën e tij për “Ora News” shtjelloi konceptin e “Bashkisë Sipërmarrëse”, një model që sipas tij inkurajon njësitë vendore të veprojnë si investitorë dhe zhvillues biznesi.
Sipas Demos, pas reformës territoriale të vitit 2015, bashkitë u pasuruan me një portofol të gjerë asetesh, duke përfshirë toka bujqësore, pyje, dhe pasuri të paluajtshme.
"Modeli i ri parashikon që bashkitë të krijojnë ndërmarrje publike ose shoqëri aksionere (SHA) që menaxhojnë këto asete me logjikë tregu. Kjo mund të përfshijë zhvillimin e turizmit lokal, agrobiznesit, apo shërbimeve të tjera komerciale”, tha Demo.
Për të realizuar këtë, ministri për Pushtetin Vendor u shpreh se qeveria po përgatit terrenin ligjor dhe financiar që u lejon bashkive të marrin kredi dhe të përdorin instrumente garancie sovrane, ngjashëm me sektorin privat.
Dhe në këtë aspekt, Demo përmendi mekanizmin prej 250 milionë eurosh nëpërmjet Bankës Qendrore, i cili mund të jetë i aksesueshëm edhe për nismat e bashkive.
Demo argumentoi se qëndrueshmëria financiare është sfida numër një e pushtetit vendor.
“Ndërsa buxheti për vitin 2026 parashikon mbi 1 miliard euro për pushtetin lokal – një shifër rekord – kërkesat e qytetarëve për shërbime më cilësore rriten edhe më shpejt. Diversifikimi i burimeve të të ardhurave është zgjidhja e vetme. Bashkitë duhet tw shihen si partnerë që optimizojnë pasurinë publike për të rritur mirëqenien.
Ky ndryshim kërkon një transformim rrënjësor të mendësisë së kryetarëve të bashkive dhe administratave të tyre. Ata duhet të kalojnë nga roli i burokratit në atë të menaxherit të aseteve", tha ai.
Demo pranoi se kjo nuk është e lehtë dhe kërkon guxim për të ndërmarrë rreziqe të llogaritura, por theksoi se pas një dekade eksperience me hartën e re territoriale, bashkitë tani kanë pjekurinë e nevojshme për ta bërë këtë hap cilësor.
"Në thelb, 'Bashkia Sipërmarrëse' synon të krijojë një cikël ku asetet publike gjenerojnë fitim, i cili më pas riinvestohet në shërbime publike më të mira, duke ulur kështu presionin mbi taksat e qytetarëve dhe buxhetin e shtetit”, u shpreh ai.
Dhuna ndaj grave/ Projektligji i ri në prag të miratimit
19 Janar, 16:15
REFORMA TERRITORIALE 2026
Me afrimin e vitit 2026, debati mbi një reformë të re të mundshme territoriale në Shqipëri po intensifikohet.
Në intervistën e tij dhënë për “Ora News”, ministri i Pushtetit Vendor Ervin Demo analizoi faktorët që do të diktojnë këtë proces, duke u distancuar nga retorika e thjeshtë e numrave – rritjes apo uljes së numrit të bashkive – dhe duke u fokusuar te funksionaliteti dhe standardet.
Demo theksoi se çdo diskutim mbi hartën administrative duhet të nisë nga një analizë e thellë e realitetit demografik.
“Shqipëria po përballet me lëvizje të mëdha të popullsisë, migrim të brendshëm dhe të jashtëm, si dhe rënie të numrit të lindjeve.”
Një reformë territoriale serioze, sipas Demos, nuk bëhet për ciklin e ardhshëm zgjedhor, por duhet të projektojë realitetin e vendit për 20-30 vitet e ardhshme.
Një tjetër shtysë madhore për reformën është procesi i integrimit në Bashkimin Europian.
Ministri Demo nënvizoi se rreth 60% e legjislacionit të BE-së (Acquis Communautaire) që Shqipëria duhet të përafrojë, zbatohet në nivel lokal.
“Kjo do të thotë se bashkitë shqiptare do të përballen me detyrime ligjore dhe standarde shërbimi që aktualisht janë të pamundura për t'u përmbushur nga njësi të vogla dhe pa kapacitete. Reforma, pra, shihet si një mjet për të krijuar njësi vendore mjaftueshëm të fuqishme financiarisht dhe administrativisht për të mbajtur peshën e këtyre detyrimeve. Analiza e reformës së vitit 2015 do të shërbejë si bazë për hapat e mëtejshëm. Do të vlerësohet se si janë përkthyer funksionet e decentralizuara në shërbime konkrete për qytetarët. A ka sjellë bashkimi i komunave shërbime më të mira? A janë menaxhuar siç duhet financat?!”, u shpreh ministri.
Ervin Demo bëri thirrje për një debat publik të gjerë dhe teknik, larg ngjyrimeve politike, duke theksuar se qëllimi final është që qytetari të marrë shërbim cilësor, pavarësisht nëse jeton në qendër apo në periferi.
Ai paralajmëroi, gjithashtu, se shoqëria shqiptare dhe institucionet ende nuk janë plotësisht të vetëdijshme për ndryshimin radikal që do të sjellë anëtarësimi në BE në mënyrën e funksionimit të shtetit.
“Përgjegjësitë e shtuara, kontrolle më të forta dhe standarde të panegociueshme do të kërkojnë një administratë vendore shumë më kompetente. Viti 2026 pritet të jetë një vit vendimtar, ku do të vendosen themelet e reja të organizimit administrativ të Republikës, të dizenjuara për t’i rezistuar kohës dhe për të përballuar sfidat e modernizimit evropian”, theksoi Demo.
PAKETA E MALEVE
Në përpjekje për të nxitur zhvillimin e turizmit në zonat malore dhe rurale të Shqipërisë, qeveria ka prezantuar 'Paketën e Maleve', një nismë që ka ngjallur interes të lartë, por edhe konfuzion.
Gjatë bisedës, Demo u ndal gjatë për të sqaruar se çfarë është dhe, më e rëndësishmja, çfarë nuk është kjo paketë, duke synuar të largojë “retë e zeza” të keqinformimit.
Demo theksoi prerazi se “Paketa e Maleve” nuk është një ligj i ri pronësie apo një “7501” i dytë.
“Ajo nuk synon të zgjidhë problemet komplekse të regjistrimit të pronave në kadastër në nivel kombëtar. Në thelb, kjo paketë është një instrument incentivues ekonomik dhe procedural që u vjen në ndihmë atyre banorëve dhe investitorëve që duan të zhvillojnë pronat në zonat rurale, por që pengohen nga mungesa e dokumentacionit formal hipotekor.
Inovacioni kryesor i paketës qëndron te zgjidhja praktike për tokat e “gjyshit” ose tokat e fisit, veçanërisht në zonat e veriut. Në shumë raste, komuniteti lokal e njeh prej brezash se cila tokë i përket cilës familje, edhe pse mungojnë letrat zyrtare. Paketa e Maleve fuqizon bashkitë të bëjnë këtë vërtetim faktik.
Nëse bashkia dhe komuniteti konfirmojnë që një individ e ka poseduar dhe punuar tokën për një kohë të gjatë (mbi 10 vjet), atij i jepet e drejta të aplikojë për leje zhvillimi dhe të investojë, pavarësisht mungesës së çertifikatës së pronësisë në momentin e aplikimit. Kjo masë synon të ndalojë ndërtimet pa leje që vijnë nga pamundësia ligjore dhe të formalizojë ekonominë rurale.
Përveç lehtësimit burokratik, paketa ofron incentiva fiskale agresive. 500 aplikantët e parë të kualifikuar do të përfitojnë përjashtim nga taksa e ndikimit në infrastrukturë, taksa e fitimit dhe detyrime të tjera për një periudhë 10-vjeçare. Ky është një subvencion indirekt masiv që synon të ulë barrierat e hyrjes për agroturizëm, bujtina dhe ferma të reja”, u shpreh ndër të tjera ministri Ervin Demo.
Po ashtu, Demo bëri të ditur se procesi ka nisur, me rreth 20 bashki që tashmë kanë identifikuar dhe miratuar zonat prioritare për zhvillim.
“Objektivi ambicioz është realizimi i 1000 aplikimeve të suksesshme brenda vitit 2026. Nëse merret një vlerë mesatare investimi prej 200,000 eurosh për njësi, kjo përkthehet në një injektim prej 200 milionë eurosh në ekonominë e zonave më të varfra të vendit”, nënvizoi ministri.
Sipas Demos, kjo do të ketë një efekt zinxhir, duke transformuar strukturën ekonomike lokale, rritur punësimin dhe mbështetur bumin turistik që po përjeton Shqipëria, e cila mbylli vitin me 16 milionë turistë.
Për Qeverinë, “Paketa e Maleve” shihet si një mundësi historike për të kthyer emigrantët dhe për të rivitalizuar zonat e braktisura, duke u dhënë vlerë ekonomike tokave që deri dje ishin thjesht djerrina pa letra.
NDIQNI INTERVISTËN E PLOTË ME MINISTRIN ERVIN DEMO NË “ORA NEWS”
