Bisedimet tregtare SHBA-Kinë në Londër/ Analiza e CNN: Kina ka një kartë të vlefshme për të luajtur

Nga OraNews Përditësimi i fundit 9 Qershor 2025, 17:23

SHBA- Një raund i ri negociatash tregtare midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës ka filluar në Londër, me të dyja palët që përpiqen të ruajnë një armëpushim të brishtë të arritur muajin e kaluar.

Bisedimet e reja u njoftuan javën e kaluar pas një telefonate të shumëpritur midis Presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe udhëheqësit kinez Xi Jinping, e cila duket se lehtësoi tensionet që shpërthyen gjatë muajit të kaluar pas një marrëveshjeje të papritur në Gjenevë.

Në maj, të dyja palët ranë dakord të ulin në mënyrë drastike tarifat për mallrat e njëra-tjetrës për një periudhë fillestare 90-ditore. Atmosfera ishte optimiste.

Megjithatë, situata u përkeqësuan shpejt për shkak të dy pikave kryesore, kontrollit të Kinës mbi të ashtuquajturat minerale të rralla të tokës dhe aksesit të saj në teknologjinë gjysmëpërçuese me origjinë nga SHBA-ja.

Eksportet e Pekinit të metaleve të rralla dhe magneteve të lidhura me to pritet të jenë në qendër të vëmendjes të hënën në takimin e Londrës.

Një person i njohur me çështjen i tha CNN se bisedimet SHBA-Kinë ishin duke u zhvilluar.

Ekspertët thonë se Pekini nuk ka gjasa të heqë dorë nga kontrolli i tij strategjik mbi mineralet thelbësore, të cilat janë të nevojshme në një gamë të gjerë elektronikash, automjetesh dhe sistemesh mbrojtëse.

“Kontrolli i Kinës mbi furnizimin me metale të rralla është bërë një mjet i kalibruar, por edhe i vendosur për ndikim strategjik. Monopoli i saj pothuajse i plotë i zinxhirit të furnizimit do të thotë që metalet e rralla do të mbeten një mjet i rëndësishëm negociues në negociatat tregtare," tha ai. 

Që nga bisedimet në Gjenevë, Trump ka akuzuar Pekinin për bllokimin praktik të eksportit të metaleve të rralla, duke njoftuar kufizime shtesë për çipat dhe duke kërcënuar se do të revokojë vizat amerikane të studentëve kinezë.

Lëvizjet kanë provokuar reagime negative nga Kina, e cila i sheh vendimet e Uashingtonit si mosrespektim të premtimeve të saj tregtare.

Të gjithë sytë do të jenë nëse të dyja palët mund të arrijnë një konsensus në Londër mbi çështje me rëndësi themelore.

Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, Sekretari i Tregtisë, Howard Lutnick dhe Përfaqësuesi i Tregtisë, Jamieson Greer, do të takohen me një delegacion kinez të udhëhequr nga Zëvendëskryeministri He Lifeng.

Të shtunën, Pekini dukej se dërgoi sinjale pajtuese. Një zëdhënës i Ministrisë së Tregtisë të Kinës, e cila mbikëqyr kontrollet e eksportit, tha se kishte miratuar një numër të caktuar aplikimesh në përputhje me rregulloret. 

“Kina është e gatshme të forcojë më tej komunikimin dhe dialogun me vendet përkatëse në lidhje me kontrollet e eksportit për të lehtësuar tregtinë në përputhje me rregulloret”, tha zëdhënësi.

Kevin Hassett, kreu i Këshillit Ekonomik Kombëtar në Shtëpinë e Bardhë, i tha emisionit Face the Nation të CBS të dielën se pala amerikane do të përpiqet të rivendosë rrjedhën e mineraleve të rralla të tokës.

“Ato eksporte të mineraleve kritike janë lëshuar me një ritëm më të lartë se sa ishte, por jo aq të lartë sa besojmë se ramë dakord në Gjenevë”, tha ai, duke shtuar se ndihet shumë i kënaqur me një marrëveshje tregtare që po arrihet pas bisedimeve.

Të hënën në mëngjes, në një intervistë me CNBC, Hassett tha: “Kjo ishte një pikë shumë e rëndësishme mosmarrëveshjeje, sepse Kina kontrollon… rreth 90% të metaleve të rralla të tokës dhe magneteve.

Dhe nëse po ecin ngadalë, duke na i dërguar ato për shkak të ndonjë marrëveshjeje licencimi që kanë arritur, atëherë kjo mund të prishë prodhimin për disa kompani amerikane që mbështeten në këto gjëra.”

Një kartë e vlefshme për të luajtur

Në prill, ndërsa tensionet tregtare midis dy vendeve u përshkallëzuan, Kina vendosi një regjim të ri licencimi për shtatë minerale të rralla tokësore dhe disa magnete, duke kërkuar që eksportuesit të kërkojnë miratime për çdo dërgesë dhe të paraqesin dokumentacion për të verifikuar përdorimin e synuar përfundimtar të këtyre materialeve.

Pas armëpushimit tregtar të negociuar në Gjenevë, administrata Trump priste që Kina të hiqte kufizimet mbi ato minerale.

Por CNN raportoi muajin e kaluar se ngadalësimi i dukshëm i miratimeve nga Pekini shkaktoi zhgënjim të thellë brenda Shtëpisë së Bardhë.

Tokat e rralla janë një grup prej 17 elementësh që janë më të bollshëm se ari dhe mund të gjenden në shumë vende, përfshirë SHBA-në.

Por nxerrja dhe përpunimi i tyre është i vështirë, i kushtueshëm dhe ndotës mjedisorë. Kina kontrollon 90% të përpunimit global të metaleve të rralla.

Ekspertët thonë se është e mundur që Pekini të kërkojë të përdorë ndikimin e tij mbi metalet e rralla për të bindur Uashingtonin të lehtësojë kontrollet e veta të eksportit që synojnë bllokimin e aksesit të Kinës në gjysmëpërçuesit e përparuar amerikanë dhe teknologjitë e lidhura me to.

Vështirësitë ekonomike të Kinës

Ndërsa Kina përballet me një luftë tarifore ballë për ballë me SHBA-në, është e qartë se ndërprerjet po vazhdojnë të shkaktojnë probleme ekonomike në vend.

Të dhënat e tregtisë dhe të çmimeve të publikuara të hënën dhanë një pamje të zymtë për ekonominë e vendit që varet nga eksportet.

Dërgesat e saj të përgjithshme jashtë shtetit u rritën me vetëm 4.8% në maj, krahasuar me të njëjtin muaj një vit më parë, sipas të dhënave të publikuara nga Administrata e Përgjithshme e Doganave të Kinës.

Ishte një ngadalësim i ndjeshëm nga 8.1% i regjistruar në prill dhe më i ulët se vlerësimi i rritjes së eksportit prej 5.0% nga një sondazh i Reuters me ekonomistë.

Eksportet e saj në SHBA pësuan një rënie të ndjeshme prej 34.5%.

Rënia e ndjeshme mujore u zgjerua nga një rënie prej 21% në prill dhe erdhi pavarësisht armëpushimit tregtar të shpallur më 12 maj që uli tarifat amerikane mbi mallrat kineze nga 145% në 30%.

Megjithatë, Lü Daliang, një zëdhënës i departamentit të doganave, foli për forcën ekonomike të Kinës, duke i thënë medias shtetërore Xinhua se tregtia e mallrave të Kinës ka treguar qëndrueshmëri përballë sfidave të jashtme. 

Dong Lijuan, statistikanti kryesor në NBS, ia atribuoi rënien e çmimeve të prodhimit, të cilat mat ndryshimin mesatar të çmimeve të marra nga prodhuesit e mallrave dhe shërbimeve.

Baza e lartë e vitit të kaluar u përmend si një arsye tjetër për rënien, tha Dong në një deklaratë./CNN